Danıştay danistay 2023/6788 E. 2025/3285 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2023/6788
Karar No : 2025/3285

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

2- ... Belediye Başkanlığı-...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : Danıştay Altıncı Dairesinin 18/06/2020 tarih ve E:2016/7734, K:2020/5665 sayılı bozma kararına uyularak verilen ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, ... sayılı parseli kapsayan alana yönelik 18/06/1993 tasdik tarihli Beşiktaş Geri Görünüm ve Etkilenme Bölgeleri 1/5000 ölçekli Revizyon Nazım İmar Planının ve 10/12/1993 tasdik tarihli 1/1000 ölçekli Beşiktaş Geri Görünüm ve Etkilenme Bölgeleri Uygulama İmar Planının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; dosyanın ve yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen raporun birlikte değerlendirilmesinden, bilirkişi raporunda; dava konusu 1/1000 ölçekli Boğaziçi Uygulama İmar Planı paftasında uyuşmazlığa konu ... ada, ... sayılı parsel ve komşuluğunda yer alan cami alanı arasında herhangi bir imar yolu bulunmadığından, parsel ile cami alanının bitişik olduğu, alanda fiilen kullanılan bir yolun da bulunmadığı, dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler arasında dava konusu planlar kapsamında alanda yaşaması planlanan nüfusa yönelik herhangi bir öngörünün bulunmadığı, işlem tarihi itibarıyla geçerli olan Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmelikte ise planlama alanlarında kişi başı 0,5 m2 dini tesis alanının ayrılması gerektiğinin belirtildiği, planlama alanında başkaca önerilen bir cami alanın olmadığı, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü sistemi üzerinde yapılan tetkiklerde uyuşmazlığa konu parsele en yakın cami alanının yaklaşık 1.5 km mesafede olduğunun tespit edildiği, erişilebilirlik açısından incelendiğinde söz konusu mesafenin azami yürüme mesafelerinin çok üzerinde olduğu, Beşiktaş İlçe Müftülüğü'nün ... tarih ve ... sayılı yazısında dava konusu “dini tesis alanı”nın bölgede önemli bir ihtiyacı karşılayacağının ifade edildiği, davacı talebi doğrultusunda dini tesisler alanının konut alanı fonksiyonuna alınmasının planlama alanında donatı standardını azaltıcı olacağı ve nüfus/donatı dengesini olumsuz yönde bozacağı, yönünde tespitlerde bulunulduğu anlaşıldığından, dava konusu planlarda şehircilik ilke ve esaslarına, planlama tekniklerine ve kamu yararına aykırı bir durumun mevcut olmadığı sonucuna varılmıştır
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI :
İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından; temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
Beşiktaş Belediye Başkanlığı tarafından; savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Dosyanın incelenmesinden, alanda yürürlükte olan dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında, 1/500 ölçekli mevzi imar planının geçerli olduğu belirtildiğinden parselin konut alanı kullanımında kaldığı, bu nedenle 1/1000 ölçekli uygulama imar planında, mevzi imar planından gelen konut alanı kullanımının aktarılması gerekirken, parsel maliki tarafından bağışlanarak cami alanına alınan alandan ifraz edilerek ayrılan dava konusu parselin cami alanı olarak gösterilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dosyanın incelenmesinden, dava konusu ... ada, ... sayılı parselin öncesinin ... ada, ..., ... ve ... sayılı kadastral parseller olduğu, parsellerin 19/07/1960 tarihli 1/500 ölçekli mevzii imar planında "konut alanı" kullanımına ayrıldığı, 16/02/1966 tarihli tapu müdürlüğü işlemi ile ... sayılı parselin ... Derneği'ne parsel maliki tarafından hibe edildiği, Beşiktaş Tapu Fen Amirliğince hazırlanan 13/02/1967 tarihli ifraz ve tevhit krokisinin onay için İmar Müdürlüğüne sunulduğu, alanda 18/08/1967 onaylı 1/500 ölçekli mevzii imar planı tadilatı yapılarak parsellerin cami alanı kullanımına alındığı, İstanbul Belediye Encümeninin ... tarihli, ... sayılı kararıyla ..., ... ve ... sayılı parsellerin tevhidine karar verildiği, anılan belediye encümeninin ... tarihli, ... sayılı kararıyla da tevhit sonucu meydana gelen parselin (b) kısmının Tapu Fen Amirliğinin belediye encümeni mührü ile mühürlü ilişik 13/02/1968 tarihli krokisinde işaret edildiği şekilde ifrazı ile ön ve arka cephelerinin 21 metre olması şartı ile tevhit ve ifraz teklifinin kabulüne karar verilerek ... ve ... sayılı parsellerin oluşturulduğu, dosyada mevcut 18/08/1967 onaylı 1/500 ölçekli mevzii imar planı tadilatı örneği üzerinde ... sayılı parselin kütle olarak camii ve ... sayılı parselin konut alanı olarak işaretli olduğu, ... ada, ... sayılı parsele ilişkin ... tarihli, ... sayılı imar durumu belgesinde parsele "ayrık nizam, H=6,50 metre" ve 28/04/1972 tarihli imar durumu belgesinde "blok nizam, H=6,50 metre" yapılaşma koşulları tanımlanarak "konut alanı" lejandında gösterildiği, parsel üzerinde inşa edilen toplam 5 katlı binaya 2981 sayılı Yasa kapsamında alınan 1986 tarihli "ruhsat ve yapı kullanma izni birlikte" belgesinin daha sonra 27/04/1987 tarihli yapı ruhsatı ile 24/03/1989 tarihli yapı kullanma izin belgesinin düzenlendiği, uyuşmazlık konusu alana yönelik 18/06/1993 tasdik tarihli Beşiktaş Geri Görünüm ve Etkilenme Bölgeleri 1/5000 ölçekli Revizyon Nazım İmar Planında parselin dini tesis alanında kaldığı, 10/12/1993 tasdik tarihli 1/1000 ölçekli Beşiktaş Geri Görünüm ve Etkilenme Bölgeleri Uygulama İmar Planında bölgeye ilişkin mevzi imar planlarının sınırları gösterilmek suretiyle plana işlendiği ve bu kapsamda 18/08/1967 onaylı 1/500 ölçekli mevzii imar planı da anılan plana işlendiğinden alanda anılan mevzi imar planında belirlenen kullanım kararları ile yapılaşma koşullarının geçerli olduğu, buna karşın dava konusu ... sayılı parselin 1993 tarihli uygulama imar planı paftasında cami alanı olarak tanımlı alan sınırları içerisinde bırakıldığı, davacı tarafından ... sayılı parselin imar durumunun sorulması üzerine Beşiktaş Belediye Başkanlığınca düzenlenen ... tarihli, ... sayılı imar durumu belgesinde parselin 1993 yılında onaylanan 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planları ile 1967 yılında onaylanan mevzii imar planında cami alanında kaldığının bildirilmesi üzerine 1993 yılı 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 5. maddesinde, nazım imar planı, varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Somut uyuşmazlıkta, davacı tarafından temyiz dilekçesi ekinde sunulan İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararında; dava konusu ... sayılı parselin 19/07/1960 tasdik tarihli 1/500 ölçekli mevzii imar planında ve 18/08/1967 tasdik tarihli 1/500 ölçekli mevzii imar planı değişikliğinde "kitle imarlı 6,50 m. İrtifada konut alanında kaldığının, parselin 10/12/1993 tasdik tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planında "dini tesis alanı"nda kalmakla birlikte 18/08/1967 onanlı 1/500 ölçekli Mevzii İmar Planı" hükmünün bulunduğunun belirtildiği, dosya kapsamından da ... sayılı parselin, kadastral parsellerin tevhit edilmesi sonucunda oluşturulan ve parsel maliki tarafından cami olarak bağışlanan parselden ifraz edilerek ayrıldığı ve 1/500 ölçekli mevzii imar planında konut alanı kullanımına özgülendiği, alanda yürürlükte olan 1/1000 ölçekli uygulama imar planında, 1/500 ölçekli mevzi imar planının geçerli olduğu belirtildiğinden parselin konut alanı kullanımında kaldığı anlaşılmakta olup 1/1000 ölçekli uygulama imar planında, mevzi imar planından gelen konut alanı kullanımının aktarılması gerekirken, parsel maliki tarafından bağışlanarak cami alanına alınan alandan ifraz edilerek ayrılan dava konusu parselin cami alanı olarak gösterilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali gerekirken davanın reddine ilişkin temyize konu İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4\. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 13/06/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.