Danıştay danistay 2023/6159 E. 2025/3346 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2023/6159
Karar No : 2025/3346

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın iptale ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Rize ili, Merkez ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının kabulüne ilişkin ... tarih ve ... sayılı Rize Belediye Meclisi kararı ile kabul edilen ve bu planların kaldırılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Rize Belediye Başkanlığı'nın ... tarihli işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:..., sayılı kararda; dosyanın ve mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporun birlikte değerlendirilmesinden, yürürlükteki imar planlarının uygulanmasında sorunlar olması nedeniyle, imar planı revizyonunun teknik ve nesnel gerekçelerinin bulunduğu, planların hazırlık aşamasında gereken kurum ve kuruluş görüşlerinin alınarak zemin etüt çalışmalarının yapıldığı, donatı standartların sağlandığı, dava konusu taşınmaz için öngörülen "yol" ve "park" kullanım kararları nedeniyle oluşacak mağduriyetin imar planı doğrultusunda hazırlanan parselasyon uygulamasıyla giderilebileceği, davanın açılma tarihinden sonra alınan ... tarihli ve ... sayılı belediye meclisi kararıyla parselin kuzey ucundaki "park"ın, yapı adasının güneybatı köşesine taşınarak davacıya yapı inşaası için gereken olanağı tanındığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planlarının usul ve hukuka uygun olduğu; bu planların kaldırılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Rize Belediye Başkanlığı'nın 23/12/2020 tarihli işlem yönünden ise, imar planı değişikliğine yönelik istemin belediye meclisi tarafından değerlendirilmesi gerekirken, imar ve şehircilik müdürlüğü işlemiyle reddedilmesinin yetki yönünden hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planları yönünden istinaf isteminin reddine, başvurunun reddine ilişkin Rize Belediye Başkanlığı'nın 23/12/2020 tarihli işlem yönünden ise, istinaf isteminin kabulü, mahkeme kararının bu kısmının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu imar planlarının hukuka uygun bulunarak bu kısma ilişkin davanın reddine karar verildiğinden bu planların kaldırılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Rize Belediye Başkanlığı'nın 23/12/2020 tarihli işlemin de hukuka uygun olduğu gerekçesiyle temyize konu kararın iptale ilişkin kısmının usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Rize ili, Merkez ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza ... yılı onaylı imar planlarıyla "park", yol" ve "ayrık 6 kat yapılaşma koşullu 6 kat konut alanı" kullanımı belirlenmişken, 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planları 13/10/2020 tarihinde onaylanmıştır.
Davacı tarafından, önceki imar planlarında "konut" alanlarında kalan kısmının da "park" alanında kalması nedeniyle imar planı değişiklikliklerinin teknik, nesnel ve bilirmsel gerekçesi bulunmadığı, değişikliğin plan ana kararları ile bütünselliğini bozucu etkiye sahip olduğu ileri sürülerek imar planı değişiklik teklifinin de reddi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: 3194 Sayılı İmar Kanununun “tanımlar” başlıklı 5.maddesinde; "nazım imar planı; varsa bölge planlarının mekana ilişkin genel ilkelerine ve varsa çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunlukları ve eşiklerini, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, plan hükümleri ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
Kanun'un 6. maddesinde; "Mekansal planlar, kapsadıkları alan ve amaçları açısından Mekansal Strateji Planlarına uygun olarak; "Çevre Düzeni Planları" ve "İmar Planları" kademelerinden oluşur. İmar planları ise nazım imar planı ve uygulama imar planı olarak hazırlanır. Her plan bir üst kademedeki plana uygun olarak hazırlanır." hükmü yer almış, işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle "Planların hazırlanması ve yürürlüğe konulması" başlıklı 8.maddesinde; "Planların hazırlanmasında ve yürürlüğe konulmasında aşağıda belirtilen esaslara uyulur:a) Bölge planları; sosyo - ekonomik gelişme eğilimlerini, yerleşmelerin gelişme potansiyelini, sektörel hedefleri, faaliyetlerin ve alt yapıların dağılımını belirlemek üzere hazırlanacak bölge planlarını, gerekli gördüğü hallerde Devlet Planlama Teşkilatı yapar veya yaptırır,b) İmar Planları; Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır. Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. (Yeniden düzenleme dördüncü cümle: 12/7/2013-6495/73 md.) Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerle-rinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edilir.Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazlar ve planları belediye meclisi onbeş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar." hükmü yer almııştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: İdari Dava Dairesince, dava konusu imar planlarının kaldırılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Rize Belediye Başkanlığı'nın 23/12/2020 tarihli işlem yönünden imar planı değişikliğine yönelik istemin belediye meclisi tarafından değerlendirilmesi gerekirken, imar ve şehircilik müdürlüğü işlemiyle reddedilmesinin yetki yönünden hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmışsa da, İdare Mahkemesince, imar planlarının hazırlık aşamasında gereken kurum ve kuruluş görüşlerinin alınarak zemin etüt çalışmalarının yapıldığı, donatı standartlarının sağlandığı, dava konusu taşınmaz için öngörülen "yol" ve "park" kullanım kararları nedeniyle oluşacak mağduriyetin imar planı doğrultusunda hazırlanan parselasyon uygulamasıyla giderilebileceği, gerekçesiyle davanın reddi yolundaki kararın bu kısmına karşı yapılan istinaf isteminin reddine dair karar temyiz edilmeyerek kesinleşmiştir. Böylece yargı yerlerince yargısal denetimi yapılan dava konusu 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planlarının hukuken geçerliliğinin devam ettiği sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu imar planı değişikliklerinin esasına yönelik inceleme yapılması nedeniyle imar planı değişikliği teklifinin reddine ilişkin Rize Belediye Başkanlığı'nın 23/12/2020 tarihli işlemini tesis eden idarenin yetkisi bakımından muhakeme gereği görülmediğinden davanın bu kısmının da reddi yolunda verilen mahkeme kararına yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile kararın bu kısmının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline dair temyize konu kararda isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2\. Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile anılan kararın Rize Belediye Başkanlığı'nın 23/12/2020 tarihli işlemi yönünden kaldırılarak yukarıda özetlenen gerekçeyle temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının iptale ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 16/06/2025 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.