Danıştay danistay 2022/9196 E. 2025/3471 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/9196
Karar No : 2025/3471

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Yozgat ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı mülkiyeti Yozgat Belediyesine ait taşınmazın BL-5 E=1, konut + ticaret alanı olarak belirlenmesine dair ... tarih ve ... sayılı Yozgat belediye meclisi kararına yapılan itirazın reddi yolundaki ... tarih ve ... sayılı belediye meclis kararı ile anılan kararın bildirilmesine dair Yozgat Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde sunulan bilirkişi raporu ile dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelerin bir bütün halinde değerlendirmesinden; Yozgat İli, Merkez, ... Mahallesi, ... ada ... sayılı parsele ilişkin olarak 2014 yılında yapılan imar planı değişikliği ile ... sayılı parselin kullanım kararının parktan konut + ticaret alanına dönüştürülerek taşınmazın bu plan kararı ile yapılaşmaya açıldığı, ... tarih ve ... sayılı belediye meclis kararı ile de bitişik nizam 5 kat olan yapılaşma koşulunun blok nizam 5 kat olarak değiştirildiği, mer’i plan kararlarının ortaya koyduğu yapılaşma sorununu çözüm amacıyla yapılan düzenlemenin Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinde imar planı değişiklikleri için geçerli teknik ve nesnel gerekçe şartlarını sağladığı ve ayrıca Yönetmeliğin 26. maddesinde imar planı değişiklikleri için getirilmiş diğer hususlara da bir aykırılığının bulunmadığı, ... sayılı parselin kuzey cephesine getirilen 5 m'lik yapı yaklaşma mesafesi ve ... sayılı davacı parselindeki yapı yaklaşma mesafesinin toplamı göz önüne alındığında, ... parsel sayılı taşınmaz üzerindeki yapının güney cephesinde açılmış pencereler açısından cephe sorunu oluşturmayacağı, ayrıca ... sayılı parselin güney cephesindeki otopark girişi ve zemin kat dükkanlar açısından son plan değişikliği ile getirilmiş bir olumsuzluk bulunmadığı, ada bütünü ile plan kararları birlikte değerlendirildiğinde ... sayılı parsele getirilmiş konut alanı kullanım kararının yerine, yakın çevre kullanımlarına bir aykırılığının bulunmadığı, parselin davacı talebi uyarınca park ya da otopark alanı olarak düzenleme imkanı bulunmakla birlikte parselin 900 m² lik alanının bölgenin açık yeşil alan ya da otopark ihtiyacına önemli bir katkı sunmayacağı, kaldı ki batısında yapılacak olan kentsel ölçekteki millet bahçesi göz önüne alındığında dava konusu taşınmaza getirtilecek yeşil alan kullanım kararının işlevsellik taşımayacağı, bu çerçevede ... tarih ve ... sayılı Yozgat Belediye Meclis Kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine yapılan itirazın reddine dair ... tarih ve ... sayılı belediye meclis kararının; imar mevzuatına, şehircilik ilkelerine ve planlama esaslarına aykırılık taşımadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davanın plan değişikliği talebinin reddine ilişkin kısmı bakımından; İlgililerin kendi mülkiyetlerinde bulunan taşınmazlara ilişkin olarak imar planı değişikliği talebinde bulunabilecekleri, davacının mülkiyeti kendisine ait olmayan uyuşmazlığa konu taşınmaz için belirlenen yapılaşma koşulunun değiştirilmesinde veya kaldırılmasında meşru ve kişisel bir menfaatin söz konusu olmadığı gerekçesiyle plan değişikliği talebinin reddine ilişkin işlem yönünden davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılarak bu kısım yönünden istinaf isteminin belirtilen gerekçe ile reddine; Dava konusu taşınmazın fonksiyonun konut + ticaret alanına dönüştürülerek yapılaşmaya açılmasına ilişkin imar planı değişikliği yönünden; İstinafa konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu, davacının istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususlar kararın bu kısmının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca bu kısım yönünden istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Dava konusu taşınmazın fonksiyonun konut + ticaret alanına dönüştürülerek yapılaşmaya açılmasına ilişkin imar planı değişikliğine ilişkin kısmına yönelik temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılan kararın bu kısmının onanması; davanın plan değişikliği talebinin reddine ilişkin kısmı bakımından ise; plan değişikliği yapılması yönündeki ... tarih ve ... sayılı Yozgat Belediye Meclisi kararına karşı askı sürecinde itiraz edilmesi üzerine Yozgat Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile davacının itirazı reddedildiğinden bakılan uyuşmazlıkta ehliyetli olduğunun kabulü ile kararın bu kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenildikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Yozgat ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı mülkiyeti Yozgat Belediyesine ait, B-5, konut + ticaret alanı olarak belirlenen taşınmazın kullanım ve yapılaşma koşulları Yozgat Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile BL-5 E=1, konut + ticaret alanı olarak değiştirilmiştir.
... ada ... parsel sayılı komşu taşınmaz maliki tarafından, otopark alanında kalmakta iken davalı idarece ilk önce, B-5, konut + ticaret Alanı olarak belirlenen taşınmazın ... tarih ve ... sayılı Yozgat Belediye Meclisi Kararı ile de yapılaşma ve kullanım koşullarının BL-5 E=1, konut + ticaret alanı olarak belirlenmesi üzerine taşınmazın yeniden otopark alanı olarak ayrılması istemiyle yaptığı başvurunun ... tarih ve ... sayılı belediye meclis kararı ile reddedilerek Yozgat Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile bildirilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinin (a) fıkrasında; idari davaların idari işlemler hakkında yetki, sebep, şekil, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacağı belirtildikten sonra, ilk inceleme konularının belirlendiği 14. maddenin 3/c bendinde; dilekçenin ehliyet yönünden inceleneceği, 15. maddenin 1/b bendinde ise; bu hususta kanuna aykırılık görülmesi halinde davanın reddedileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu taşınmazın fonksiyonun konut + ticaret alanına dönüştürülerek yapılaşmaya açılmasına ilişkin imar planı değişikliğine ilişkin kısmına yönelik temyiz istemi yönünden;
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın bu kısmı usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davanın plan değişikliği talebinin reddine ilişkin kısmına yönelik temyiz istemi bakımından;
İdari işlemlerin hukuka uygunluğunun yargı yoluyla denetimini amaçlayan iptal davasının görüşülebilmesinin ön koşullardan biri olan "dava açma ehliyeti", her idari işleme karşı herkes tarafından iptal davası açılmasının idare ile işlemlerinde istikrarsızlığa neden olmaması ve idarenin işleyişinin bu yüzden olumsuz etkilenmemesi için, dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçütler içinde menfaat ilişkisinin varlığını ifade etmektedir.
Bakılan her uyuşmazlıkta, idari işlem ile dava açan kişi arasında olması öngörülen sübjektif ehliyet koşulunun varlığı için aranılan menfaat ihlalinin, kişisel, meşru ve güncel olması gerekmekte olup bu ölçütler ekseninde subjektif menfaat ihlalinin bakılan uyuşmazlıkta var olup olmadığını yargı mercileri değerlendirilerek takdir edilecektir.
Davaya konu olayda; davacı taşınmazının komşuluğunda bulunan taşınmaz üzerindeki yapının kullanım kararını ve yapılaşma şartlarını belirleyen imar planı ile davacı arasında herhangi menfaat bağının bulunmadığı düşünülemeyeceğinden askı sürecinde davacı tarafından yapılan, parselin kullanım kararının değiştirilmesi yönündeki itirazın ... tarih ve ... sayılı belediye meclis kararı ile reddi yolundaki işlem ile davacı arasında kişisel, meşru, güncel bir menfaat ilişkisi bulunduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu itibarla, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen istinaf başvurusunun, plan değişikliği talebinin reddine ilişkin kısmının gerekçeli reddi yolundaki kısmında isabet bulunmamıştır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
2\. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ehliyet yönünden reddine dair kısmının BOZULMASINA, taşınmazın fonksiyonun konut + ticaret alanına dönüştürülerek yapılaşmaya açılmasına ilişkin imar planı değişikliğine ilişkin kısmına yönelik temyiz istemi yönünden ONANMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 18/06/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.