Danıştay danistay 2022/8351 E. 2025/4291 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/8351
Karar No : 2025/4291

TEMYİZ EDENLER : I- DAVACI ...
VEKİLİ : Av. ...

II- DAVALI ... Belediye Başkanlığı-...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF : I- DAVALI ... Belediye Başkanlığı
II- DAVACI ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul İli, Esenyurt İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda ruhsatsız yapı yapıldığından bahisle düzenlenen ... tarih ve ... cilt/sahife numaralı yapı tatil tutanağının ve bu tutanak esas alınarak 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca yapı ilgililerine hisseleri oranında 891.388,08.-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Esenyurt Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda, idari para cezası yönünden, her bir daire için mevzuata aykırı imalatlar için uygulanacak para cezası hesaplandıktan sonra yapı nedeniyle ilgililerinin hisselerine isabet eden miktardaki para cezasına tabi tutulması gerekirken, dava konusu encümen kararının her bir hissedarı toplam para cezasının tamamından sorumlu tutacak şekilde tesis edilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı; yapı tatil tutanağı yönünden ise, uyuşmazlık konusu yapının tamamen ruhsatsız olarak inşa edildiği, yapı sınıfının 3B, toplam aykırı alanın 797 m² olduğunun belirtildiği, yapı tatil tutanağında ruhsatsız yapıya ilişkin her bir malike ait bağımsız bölüme ilişkin aykırılıklar belirtilmediğinden mevcut tutanağa dayanılarak 3194 sayılı İmar Kanunun 42/2. maddesi uyarınca idari para cezası verilmesi mümkün olmamakla birlikte, yapının tamamen ruhsatsız olması nedeniyle toplam aykırı alanın belirtildiği ve ruhsatsız yapının krokisinin gösterildiği, belirtilen eksikliklerin yapı tatil tutanağının bizatihi hukuksal geçerliliğini etkilemediği, ruhsata aykırı faaliyetin yapı tatil tutanağıyla tespitinin idareler açısından da yasal bir zorunluluk olduğu gözönüne alındığında, 3194 sayılı Kanun'un 32. maddesinde belirtilen unsurları taşıyan dava konusu yapı tatil tutanağı işleminde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle ... tarih ve ... sayılı yapı tatil tutanağı yönünden davanın reddine, Esenyurt Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı idari para cezası kararının ise iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurularına konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Taraflarca, temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddialarıyla aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : 1. Esenyurt Belediye Başkanlığı tarafından, kararın davacı tarafından temyiz edilen kısmında bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın belirtilen kısmının onanması gerektiği savunulmaktadır.
2\. Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının yapı tatil tutanağına ilişkin kısmının onanması, idari para cezasına ilişkin kısmının ise bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Esenyurt Belediye Başkanlığı'nın ... tarihli, ... cilt/sahife numaralı yapı tatil tutanağıyla, İstanbul İli, Esenyurt İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda ruhsatsız yapı yapıldığı tespit edilmiştir.
Bu tutanağa istinaden, Esenyurt Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı kararıyla, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca yapı ilgililerine hisseleri oranında 891.388,08.-TL idari para cezası verilmesine karar verilmiştir.
Bunun üzerine her iki işlemin de iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesinin 1. fıkrasında, "Bu Kanun hükümlerine göre; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine veya ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılarda projelerine ve ilgili mevzuatına aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulce (...) tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir. Yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur." hükmüne; anılan Kanun'un 42. maddesinin 2. fıkrasında ise, "Ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, beşyüz Türk Lirasından az olmamak üzere, aşağıdaki şekilde hesaplanan idari para cezaları uygulanır:.." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Esenyurt Belediye Encümeni'nin ... tarihli, ... sayılı kararı yönünden,
İstanbul Bölge İdare Mahkemesi kararının, davacıya idari para cezası verilmesine ilişkin Esenyurt Belediye Encümeni'nin ... tarihli, ... sayılı kararının iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 1. fıkrasında sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.
Esenyurt Belediye Başkanlığı'nın ... tarihli, ... cilt/sahife numaralı yapı tatil tutanağı yönünden,
Yukarıda yer verilen mevzuat uyarınca, ruhsatsız yapı ya da ruhsata aykırı imalatlar nedeniyle yaptırım uygulanabilmesi için, ruhsatsız yapıların veya ruhsata aykırı imalatların, nitelikleri, yapı sınıfı ve grubu ile birlikte aykırılığa konu alanın ve etkilenen alanın ne kadar olduğunun açık ve tereddüde yer bırakmayacak şekilde saptanarak somut ve ayrıntılı olarak belirlenmesi gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, dava konusu yapı tatil tutanağında yer verilen krokide açıkça gösterildiği üzere İstanbul İli, Esenyurt İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı, mülkiyeti farklı kişilere ait beş ayrı bağımsız bölümden oluşan ruhsatsız yapının her bir bağımsız bölümünün eşit büyüklükte inşa edilmediği; ancak idarece, yapının toplam alanının 797 m² olduğunun belirtilmesiyle yetinilip, her bir bağımsız bölümün, maliklere verilecek idari para cezasında esas alınmak üzere kaç metrekare büyüklükte olduğunun belirlenmediği; dava konusu yapı tatil tutanağının bu haliyle idari para cezasına esas alınabilmesi için gerekli olan unsurları taşımadığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi kararının, Esenyurt Belediye Başkanlığı'nın ... tarihli, ... cilt/sahife numaralı yapı tatil tutanağı yönünden davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmında isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca, davacının temyiz isteminin kabulüne, davalının temyiz isteminin reddine,
2\. Yukarıda özetlenen gerekçeyle, Esenyurt Belediye Başkanlığı'nın ... tarihli, ... cilt/sahife numaralı yapı tatil tutanağı yönünden davanın reddine, Esenyurt Belediye Encümeni'nin ... tarihli, ... sayılı, idari para cezası kararının ise iptaline ilişkin Mahkeme kararın aleyhlerine olan kısımlarına karşı taraflarca yapılan istinaf başvurularının reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının idari para cezası kararı yönünden ONANMASINA; yapı tatil tutanağı yönünden ise BOZULMASINA,
3\. Bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 23/09/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.