Danıştay danistay 2022/8233 E. 2025/2524 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/8233
Karar No : 2025/2524

TEMYİZ EDENLER : I-(DAVALI)
... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLLERİ : Av. ..., Av. ...
II-(DAVALI YANINDA MÜDAHİLLER)
1- ... 2- ...
VEKİLLERİ : Av. ..., Av. ...

KARŞI TARAF : (DAVACILAR)
1- ... 2- ...
3- ... 4- ...
5- ... 6- ...
7- ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Antalya ili, Muratpaşa ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parsel sayılı taşınmaza yönelik 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine ilişkin Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı ve ... tarihli, ... sayılı kararlarının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Mahkemelerinin E:... sayılı dosyasında yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği bakımından, plan değişikliği gerekçesinin nedeninin ortaya konulamadığı, düzenleme ortaklık payı ile oluşmuş yollardan ihdas sonucu elde edilen yapılaşma alanlarının yine kamu yararı gerektiren fonksiyonlar ile değerlendirilmesi gerektiği, aksi halde alanda sosyal donatı dengesinin değişeceği ve toplum içerisinde kurulması gereken dengenin bozulacağı, bu durumun planlamanın adalet ve eşitlik ilkesi ile çeliştiği, yapılan plan değişikliği ile bireysel yarar ile toplum yararı arasında kurulması gereken dengenin kurulamadığı bu nedenle kamu yararından bahsedilemeyeceği gerekçesiyle nazım imar planı değişikliğinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmış, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı bakımından ise dayanağı nazım imar planının hukuka uygun olmadığı bu nedenle uygulama imar planınında hukuka uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemler hukuka aykırı bulunarak dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve aynı işlemin iptali istemiyle dava dışı 3. kişi tarafından ... İdare Mahkemesi'nin ... sayılı esasına kayden açılan davada davadan feragat edilmesi sonucunda feragat nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği; anılan davada uyuşmazlığın çözümü amacıyla yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporundaki tespitler dikkate alındığında, ... İdare Mahkemesinin ... sayılı esasına kayden açılan davada feragat nedeniyle verilen karar verilmesine yer olmadığı yönündeki kararın bilirkişi raporu ile dava konusu işlemlere ilişkin olarak tespit edilen hukuka aykırılıkları ortadan kaldırmayacağı, bahsi geçen bu durum istinafa konu ilk derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını gerektirir nitelikte görülmediği açıklaması eklenerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Antalya ili, Muratpaşa ilçesi, ... Mahallesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmazın imar planlarında esnek tercihli kentsel sosyal donatı alanı ve park yeşil alan olarak planlanmış iken parsel maliklerinin talebi üzerine 1/5000 ölçekli nazım imar planı Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile; 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ise Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanmış ve uyuşmazlık konusu taşınmaz akaryakıt ve servis istasyonu, park alanı, spor alanı olarak planlanmış bunun üzerine komşu parsel malikleri tarafından görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Yasasının 7.maddesinin 1.fıkrasının (b) bendinde; "Çevre düzeni plânına uygun olmak kaydıyla, büyükşehir belediye sınırları içinde 1/5.000 ile 1/25.000 arasındaki her ölçekte nazım imar plânını yapmak, yaptırmak ve onaylayarak uygulamak; büyükşehir içindeki belediyelerin nazım plâna uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar plânlarını, bu plânlarda yapılacak değişiklikleri, parselasyon plânlarını ve imar ıslah plânlarını aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemek; nazım imar plânının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmayan ilçe belediyelerinin uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmak veya yaptırmak.", (c) bendinde; "Kanunlarla büyükşehir belediyesine verilmiş görev ve hizmetlerin gerektirdiği proje, yapım, bakım ve onarım işleriyle ilgili her ölçekteki imar plânlarını, parselasyon plânlarını ve her türlü imar uygulamasını yapmak ve ruhsatlandırmak, 20.7.1966 tarihli ve 775 sayılı Gecekondu Kanununda belediyelere verilen yetkileri kullanmak." büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmıştır. 7.maddenin 2.fıkrasında ise; "Büyükşehir belediyeleri birinci fıkranın (c) bendinde belirtilen yetkilerini, imar plânlarına uygun olarak kullanmak ve ilgili belediyeye bildirmek zorundadır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği bakımından,
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın bu kısmının usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği bakımından;
Yukarıda belirtilen Kanun hükümlerinin değerlendirilmesinden, nazım imar planının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde uygulama imar planlarını yapma yetkisinin ilçe belediyelerine ait olduğu, kanunen öngörülen bir yıllık sürenin geçmediği hallerde ve kanunlarla büyükşehir belediyesine verilmiş görev ve hizmetlerin gerektirdiği proje, yapım, bakım ve onarım işleriyle ilgili olmayan durumlarda ise uygulama imar plânlarının, büyükşehir belediyesince doğrudan yapılmasının mevzuata aykırılık teşkil edeceği açıktır.
Bu bakımdan uyuşmazlığın esası incelendiğinde; anılan işlemin 5216 sayılı Kanunun 7/c maddesi kapsamında büyükşehir belediyelerine verilmiş görev ve hizmetlerin gerektirdiği proje, yapım, bakım ve onarım işlerinden herhangi biri kapsamında bulunmadığı ve 5216 sayılı Kanun'un 7/b kapsamında büyükşehir belediyesince yapılmasını gerektirir şartların da söz konusu olmadığı anlaşılmıştır.
Bu nedenle, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının ilçe belediye meclisi kararı olmaksızın doğrudan büyükşehir belediyesince kabul edilmesinde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine ilişkin kısmının iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun açıklamalı reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davalıların ve davalılar yanında müdahillerin temyiz isteminin reddine,
2\. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğine ilişkin kısmının ONANMASINA, 1/1000 ölçekil uygulama imar planı değişikliği bakımından ise yukarıda yer verilen gerekçe ile ONANMASINA
3\. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 06/05/2025 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.