Danıştay danistay 2022/8006 E. 2025/4503 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/8006
Karar No : 2025/4503

TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1- (DAVACI) ... İnşaat Sanayi Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
2- (DAVALI) ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF : 1- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
2- ... Danışmanlığı İnşaat Sanayi Ticaret A.Ş.

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Bursa İli, Nilüfer İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde imar mevzuatına aykırı yapı yapıldığının tespit edildiğinden bahisle 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca düzenlenen 22/03/2018 tarihli yapı tespit ve seviye tutanaklarının, 22/03/2018 tarihli inşaat durdurma kararının, 15/08/2018 tarihli yapı tatil tutanaklarının ve aynı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca toplam 5.674.707,56-TL idari para cezası verilmesine dair ... tarih ve ... sayılı Bursa Büyükşehir Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 22/03/2018 tarihli yapı tespit ve seviye tutanaklarının 22/03/2018 tarihinde, 15.08.2018 tarihli yapı tatil tutanaklarının ise 15.08.2018 tarihinde tebliğ edildiği, dolayısıyla 22/03/2018 tarihli yapı tespit ve seviye tutanaklar için 22/03/2018 tarihini takip eden günden itibaren, 15/08/2018 tarihli yapı tatil tutanaklar için ise 15/08/2018 tarihini takip eden günden itibaren dava açma süresi olan 60 gün içerisinde açılması gerekirken, bu tarih geçirildikten sonra 05/08/2020 tarihinde açılan davanın 22/03/2018 tarihli yapı tespit ve seviye tutanakları ile 15/08/2018 tarihli yapı tatil tutanaklarına ilişkin kısmın süre aşımı nedeniyle esasını incelemeye olanak bulunmadığı, dava konusu 22/03/2018 tarihli inşaat durdurma kararının davacı şirket adına yetkilisi ...'a 22/03/2018 tarihinde tebliğ edildiği, bu tarihi takip eden günden itibaren dava açma süresi olan altmış 60 gün içerisinde açılması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 05/08/2020 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenme olanağının bulunmadığı, 22/03/2018 tarihinde A Blok ve B Blok 15 kat iken 15/08/2018 tarihinde 28 kat olduğu, aradaki farkın 13 kat olduğu, A Blok için bir kat inşaat alanı 1054,06 m² ile 13 katın çarpımı 13.702,78 m², yine B Blok için bir kat inşaat alanı 856,67 m² ile 13 katın çarpımı 11.136,71 m² olmak üzere toplam 24.839,49 m² aykırılıktan etkilenen alan üzerinden temel para cezasının hesaplandığı, F ve G Bloklar için ise imara aykırı ilerlemenin bulunmadığı, A ve B Blok için 5/A yapı sınıf ve grubu üzerinden toplam 24.839,49 m² üzerinden 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin, 2. fıkrasının (a) bendine göre hesaplanan temel para cezasına, aynı fıkranın (c) bendinin 5, 8 ve 13. alt bentleri uyarınca artırım uygulandığı, tüm bloklara ait yapı ruhsatları ile inşası devam ederken ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve ... sayılı dosyasında verilen dava konusu işlemin yürütülmesinin durdurulması kararına istinaden inşaatı durdurulan yapının inşaasına devam edildiğinin açık olduğu, temel ceza miktarı belirlendikten sonra 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 5. alt bendi uyarınca artırım uygulanmasında hukuka aykırılık bulunmadığı, yapının ruhsatın yürürlükte olduğu sırada inşa edilen kısmı dikkate alınmadan tamamının ruhsatsızmış gibi değerlendirilerek temel para cezasına 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 8. alt bendi uyarınca artırım uygulanması olanaklı olmadığı, yapının çevre ve görüntü kirliliğine sebebiyet verdiği yönünde somut hiçbir tespite ve değerlendirmeye yer verilmediğinden (c) bendinin 8. alt bendi uyarınca artırım uygulanmasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçeleriyle davanın 22/03/2018 tarihli yapı tespit ve seviye tutanakları, 15/08/2018 tarihli yapı tatil tutanakları ve 22/03/2018 tarihli inşaat durdurma kararı bakımından süre aşımı nedeniyle reddine, dava konusu ... tarih ve ... sayılı Bursa Büyükşehir Belediye Encümeni kararının 2.128.015,33-TL'lik kısmı bakımından davanın reddine, 3.546.692,22-TL'lik kısmı yönünden dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Taraflarca istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca tarafların istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİALARI : 1- Davacı tarafından; Bursa Büyükşehir Belediyesinin tutanak düzenleme ve imar para cezası verme yetkisinin bulunmadığı, davalı idarece, ruhsata aykırı olduğu ileri sürülen imar alanlarına ilişkin, yapı ruhsatının olduğu ve söz konusu yapı ruhsatının iptal edilmediği, ruhsatlar hukuken ayakta iken, söz konusu alanların ruhsatsız olduğu gerekçesiyle verilen dava konusu para cezasının tamamının hukuka aykırı olduğu, ... idare Mahkemesince idarenin yerine geçilmek suretiyle, cezaya esas iki ayrı yapı tespit ve seviye tutanağı üzerinden ve bu tutanaklardaki kabul ve varsayımların da ötesine geçildiği, tamamen varsayımlar ve yüzdelik oranlar üzerinden bir ceza hesaplaması yapıldığı ve çok sayıda hukuka aykırılık sebebinin bulunduğu, idari para cezasının nasıl verildiği ve nasıl hesaplandığına ilişkin belediye encümeni kararında hiçbir açıklama bulunmadığı, para cezasının 2020 tarihli tarifeye göre değil 2018 tarihindeki tarifeye göre hesaplanması gerektiği, para cezasının hem kendisinin hem de hesap şeklinin hukuki dayanaktan yoksun olduğu, kaldı ki davanın süresinde açıldığı ve yapı tatil tutanağı yönünden verilen davanın süre aşımı yönünden reddi kararının hatalı olduğu belirtilerek temyize konu kararın aleyhe olan kısmının usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
2- Davalı idare tarafından; yargı kararı üzerine inşaatın durdurulmasına rağmen ruhsatsız olarak inşaata devam edildiği, ruhsatlı bir yapıya ilave inşaat yapılmasının söz konusu olmadığı, inşaat mühürlenmesine rağmen ruhsatsız olarak devam edilen bir inşaatın olduğu, inşaatın ruhsatsız yapıldığından (c) bendinin 8. alt bendi uyarınca yapılan artırımın hukuka uygun olduğu, yapı ruhsatı yargı kararı ile iptal edildiğinden yapının ruhsatsız konuma düştüğü, öte yandan söz konusu ruhsatsız yapının çevresindeki yapılara nazaran çok yüksek olması, genel görünümü ve silueti bozması sebebiyle çevre ve görüntü kirliliğine sebep olduğunun açık olduğu belirtilerek temyize konu kararın aleyhe olan kısmının usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

SAVUNMALARIN ÖZETİ : 1- Davacı tarafından; davalı idarenin temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
2- Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kısmen kabulü ile temyize konu idari dava dairesi kararının para cezasına ilişkin kısmının bozulmasına, 22/03/2018 tarihli yapı tespit ve seviye tutanakları, 22/03/2018 tarihli inşaat durdurma kararı ve 15/08/2018 tarihli yapı tatil tutanaklarına ilişkin kısmının onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı, uyuşmazlığa konu ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın yapı müteahhidi olup, uyuşmazlığa konu taşınmaz 27/12/2018 tarihinde davacı şirket tarafından satın alınmıştır.
Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından anılan yerde A, B, F ve G Bloktan müteşekkil yapılar için "konut +ticaret-avm" kullanım amaçlı yapı sahibi olarak taşınmaz maliki...'ın, yapı müteahhidi olarak davacı ... Danışmanlığı İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin yazılı olduğu ... tarih ve ... sayılı yapı ruhsatı ve ... tarih ve ... sayılı tadilat yapı ruhsatı düzenlenmiştir.
... İdare Mahkemesinin E:... ve ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyalarında, söz konusu taşınmazı kapsayan 1/1000 öçekli uygulama imar planı değişikliğinin, yine ... tarih ve ... sayılı yapı ruhsatının iptali istemiyle açılan davalarda, işlemlerin yürütülmesinin durdurulmasına karar verilmesi üzerine Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenen 22/03/2018 tarihli yapı tespit ve seviye tutanaklarıyla, yapıların inşaat seviyeleri A Blok için 15. kat ve %33,3, B Blok için 15. kat ve %34,80, F Blok için 11. kat ve % 32,60 ve G Blok için 14. kat ve %56 olarak tespit edilmiş, anılan seviyelerde inşai faaliyet durdurulmuştur.
... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla uygulama imar planı değişikliğinin iptaline karar verilmesi üzerine, 15/08/2018 tarihli yapı tatil tutanaklarıyla, yapıların inşaat seviyeleri A Blok için 28. kat ve %51, B Blok için 28. kat ve %54, F Blok için 11. kat ve % 32,60 ve G Blok için 14. kat ve %56 olarak tespit edilmiş ve anılan seviyelerde yapılar mühürlenmiştir.
Dava konusu ... tarih ve ... sayılı belediye encümeni kararı ile, ... tarihli yapı tespit ve seviye tutanakları ile durdurulan inşaata imar mevzuatına devam edildiğinin 15/08/2018 tarihli tatil tutanakları ile tespit edildiğinden bahisle 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca 24.839,49 m² aykırılıktan etkilenen alan ve yapı grubu olarak 5/A grubu esas alınarak c/5, 8 ve 13. alt bentleri uyarınca arttırım uygulanmak suretiyle yapı müteahhidi sıfatıyla davacıya toplam 5.674.707,56-TL para cezası verilmiştir.
Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.
Uyuşmazlık konusu yapıya ilişkin olarak Bursa İli, Nilüfer İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde imar mevzuatına aykırı yapı yapıldığının tespit edildiğinden bahisle 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca yapı sahibi sıfatıyla taşınmaz malikine toplam 5.323.611,01-TL idari para cezası verilmesine dair ... tarih ve ... sayılı Nilüfer Belediye Encümeni kararının ve dayanağı ... tarih ve ... cilt/sahife numaralı yapı ruhsatı ve tatil zaptının iptali istemiyle açılan davada, "A, B, F ve G Blokların her birinin denetim anındaki (çıkılan kat sayısı, alan ölçümleri vb.gibi) durumlarına ve 23.292,34 m² olarak gösterilen aykırılıktan etkilenen alan büyüklüğünün ne şekilde hesaplandığına ilişkin verilere yer verilmemesi, bunun yerine nasıl hesaplandığı belli olmayan yapı seviyesinin yüzdelik oranlarla gösterilmesi, yine A ve B Blok seviyelerinde meydana gelen %1 oranındaki artışın ne şekilde olduğunun somut biçimde açık ve net olarak ortaya konulmaması nedenleriyle dava konusu yapı tatil tutanağının yasal kriterlere uygun düzenlenmediği ve bu haliyle para cezası hesabına dayanak oluşturamayacağı" gerekçesine yer verilmek suretiyle ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiş ve ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş olup, anılan karar Dairemizin E:2022/7591 sayılı dosyasında temyizen incelenmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun Kanununun 21. maddesinde; "Bu Kanunun kapsamına giren bütün yapılar için 26 ncı maddede belirtilen istisna dışında belediye veya valiliklerden (....) yapı ruhsatiyesi alınması mecburidir. Ruhsat alınmış yapılarda herhangi bir değişiklik yapılması da yeniden ruhsat alınmasına bağlıdır." hükmüne, 32. maddesinde; "Bu Kanun hükümlerine göre; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine veya ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılarda projelerine ve ilgili mevzuatına aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulce (...) tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir. Yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur.
Durdurma, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır.
Bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mühürün kaldırılmasını ister.
Ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu, inceleme sonunda anlaşılırsa, mühür, belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir.
Aksi takdirde, ruhsat iptal edilir, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir. ..." hükmüne yer verilmiş, aynı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasında; ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, bin Türk Lirasından az olmamak üzere, maddede belirtilen şekilde hesaplanan idari para cezalarının uygulanacağı düzenlenmiş; (a) bendinde; Bakanlıkça belirlenen yapı sınıflarına ve gruplarına göre yapının inşaat alanı üzerinden hesaplanmak üzere, mevzuata aykırılığın her bir metrekaresi için idari para cezası verileceği, bu miktarların her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298. maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında bir Türk Lirasının küsuru da dikkate alınmak suretiyle artırılaracağı; (b) bendinde ise; mevzuata aykırılığı yapı inşaat alanı üzerinden hesaplanması mümkün olmayan, yapının cephelerini ve diğer yapı elemanlarını değiştiren veya yapı malzemesi için öngörülen gereklere aykırı bulunan uygulamalar için, Bakanlıkça yayımlanan ve aykırılığa konu imalatın tespiti tarihinde yürürlükte bulunan birim fiyat listesine göre ilgili idarece belirlenen bedelin % 20’si kadar idari para cezası verileceği, (c) bendinde ise artırım sebepleri sayılmış, (ç) bendinde ise bu fıkra uyarınca idari para cezası verilmesini gerektiren aykırılığa konu alan ile bu alanın bulunduğu arsa veya arazinin emlak vergisine esas asgari metrekare birim değerinin çarpımı ile bulunan bedel kadar idari para cezasının yukarıdaki bentlere göre aykırılıktan sorumlu olan yapı sahibine ve yapı müteahhidine verilen para cezalarına ayrıca ilave edileceği, bu fıkraya göre verilen idari para cezasının ilgilisine tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmesi halinde bu bent uyarınca ilave edilen para cezasının tahsil edilmeyeceği kurala bağlanmıştır.
03/07/2017 tarihli ve 30113 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin 4. maddesinin (ssss) bendinde "Yapı tatil tutanağı: Herhangi bir şekilde ruhsat alınmadan yapıya başlanılarak kaçak inşaat yapıldığı ya da ruhsatlı yapılarda ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığı tespit edildiği takdirde, ilgili idaresince yetkilendirilmiş teknik elemanlarca, yapının o andaki durumu ile birlikte aykırılıkları resim, kroki ve yazı ile belirtilen ve inşai faaliyete devam edilemeyeceğini gösteren onaylı belge," olarak tanımlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
Temyize konu İdari Dava Dairesi kararının, 22/03/2018 tarihli yapı tespit ve seviye tutanaklarına, 15/08/2018 tarihli yapı tatil tutanaklarına ve 22/03/2018 tarihli inşaat durdurma kararına ilişkin kısmında 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.
Kararın; para cezasına ilişkin kısmına gelince;
Ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak yapılan yapılar nedeniyle verilecek para cezası miktarının belirlenmesinde dikkate alınacak temel ölçütün; yapı sınıfı ve grubu ile ruhsatsız veya ruhsata aykırı imalat alanının ve varsa aykırılıktan etkilenen alanın katılması suretiyle bulunacak alan olduğu, bu nedenle, para cezasının miktarının belirlenebilmesi için öncelikle; bu hususların yapı tatil tutanağı ile tespitinin yapılması gerektiği, bunun için de, para cezasına esas alınan yapı tatil tutanağında, ruhsatsız veya ruhsata aykırı imalat alanının ve varsa aykırılıktan etkilenen alanın nasıl belirlendiğinin ortaya konulması, para cezasının yargısal denetiminin yapılabilmesi için ruhsata aykırılıkların neler olduğunun ve aykırılıkların ölçümünün yapı tatil tutanağında açık bir şekilde belirtilmesi gerekmektedir. Diğer taraftan yapı tatil tutanağında yer verilen aykırılıklar ve ölçümleri dikkate alınarak toplam aykırılıktan etkilenen alanın yapının projesinin incelenmesi suretiyle sonradan dosya üzerinde yapılacak inceleme ile açıklığa kavuşturulmasının para cezasını sakatlamayacağı açıktır. Çok sayıda ruhsata aykırılığın bulunduğu yapılarda veya büyük inşatlara ilişkin aykırılıkların toplam aykırılıktan etkilenen alanın, ruhsata aykırılıkları neler olduğunun ve aykırılıkların ölçümünün yapı tatil tutanağında açık bir şekilde belirtilmesi kaydıyla mimari projesinden istifade edilmek suretiyle belirlenmesi yani aykırılıktan etkilenen toplam inşaat alanın mimari projeden tespitinin mümkün olması halinde sonradan proje üzerinden belirlenmesi hukuka aykırılık teşkil etmeyecektir.
Bu durumda; uyuşmazlık konusu yapıya ilişkin olarak 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca yapı sahibi sıfatıyla taşınmaz malikine toplam 5.323.611,01-TL idari para cezası verilmesine dair ... tarih ve ... sayılı Nilüfer Belediye Encümeni kararının ve dayanağı ... tarih ve ... cilt/sahife numaralı yapı ruhsatı ve tatil zaptının iptali istemiyle açılan davada, "A, B, F ve G Blokların her birinin denetim anındaki (çıkılan kat sayısı, alan ölçümleri vb.gibi) durumlarına ve 23.292,34 m² olarak gösterilen aykırılıktan etkilenen alan büyüklüğünün ne şekilde hesaplandığına ilişkin verilere yer verilmemesi, bunun yerine nasıl hesaplandığı belli olmayan yapı seviyesinin yüzdelik oranlarla gösterilmesi, yine A ve B Blok seviyelerinde meydana gelen %1 oranındaki artışın ne şekilde olduğunun somut biçimde açık ve net olarak ortaya konulmaması nedenleriyle dava konusu yapı tatil tutanağının yasal kriterlere uygun düzenlenmediği ve bu haliyle para cezası hesabına dayanak oluşturamayacağı" gerekçesine yer verilmek suretiyle ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla dava konusu işlemlerin iptaline karar verildiği görülmekle birlikte; yapı tatil tutanağında yer verilen yüzdelik yapı seviyelerinin mimari projesine göre aykırılıktan etkilenen alan büyüklüğünün tespitinin mümkün olması, yani mimari projesine bakılarak dava konusu yapı tatil tutanağındaki yapı seviyelerinden para cezasına esas alınan 24.839,49 m² aykırılıktan etkilenen alan büyüklüğünün tespitinin teknik olarak yapılabilmesi halinde anılan yapı tatil tutanağına dayanılarak para cezası verilebileceğinden, mimari projesine göre dava konusu yapı tatil tutanağında yer verilen yüzdelik yapı seviyelerinden para cezasına esas alınan aykırılıktan etkilenen alan büyüklüğünün tespitinin mümkün olup olmadığı hususunda bilirkişi incelemesi yaptırılması suretiyle para cezasının esası hakkında karar verilmesi gerekirken, Mahkeme kararının para cezasına ilişkin kısmına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu idari dava dairesi kararının anılan kısmında isabet görülmemiştir.
Öte yandan; usul ekonomisi gereğince uyuşmazlık konusu yapıya ilişkin olarak Dairemizin E:2022/7591 sayılı dosyasında temyizen incelenen ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... kararına ilişkin dosyada yer alan yapı tatil tutanağı ile iş bu dosyada yer alan yapı tatil tutanağına ilişkin birlikte bilirkişi incelemesinin birlikte yaptırılacağı da tabiidir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davalının temyiz isteminin kabulüne, davacının temyiz isteminin ise reddine,
2\. Yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın 22/03/2018 tarihli yapı tespit ve seviye tutanakları, 15/08/2018 tarihli yapı tatil tutanakları ve 22/03/2018 tarihli inşaat durdurma kararı bakımından süre aşımı nedeniyle reddine, dava konusu ... tarih ve ... sayılı Bursa Büyükşehir Belediye Encümeni kararının ...-TL'lik kısmı bakımından davanın reddine, ...-TL'lik kısmı yönünden dava konusu işlemin iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurularının reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, 22/03/2018 tarihli yapı tespit ve seviye tutanaklarına, 15/08/2018 tarihli yapı tatil tutanaklarına ve 22/03/2018 tarihli inşaat durdurma kararına ilişkin kısmının ONANMASINA,
3\. Kararın, para cezasına ilişkin kısmının BOZULMASINA,
4\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 30/09/2025 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.