Danıştay danistay 2022/6651 E. 2025/3039 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/6651
Karar No : 2025/3039

TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI)
... İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...

2- (DAVALI)
... Belediye Başkanlığı - ...
VEKİLİ : Av. ...

DAVALI YANINDA MÜDAHİL : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF : 1- (DAVALI) ... Belediye Başkanlığı
2- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) ...
3- (DAVACI) ... İnşaat Turizm Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Esenyurt ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde ruhsata aykırı inşai faaliyette bulunduğundan bahisle 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca yapı sahibi sıfatıyla davacıya 473.712,18-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Esenyurt Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının ve söz konusu kararın dayanağı ... tarih ve ... numaralı yapı tatil tutanağının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; idari para cezasının hesaplanmasında esas alınan dava konusu yapı tatil tutanağında ruhsat ve eklerine aykırı alan ölçülerine yer verilmediği ve aykırı alan hesabı yapılmadığı, aykırılıktan etkilenen alanın doğrudan doğruya 4469 m2 olarak gösterildiği, bu durumun tutanağı netlikten uzaklaştırdığı ve eksiklik teşkil ettiği, bununla birlikte, yapı tatil tutanağında belirtilen alan üzerinden 394.760,18-TL temel para cezası belirlendiği, keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda ise taşınmazda toplam 1.291,10 m2 ruhsat ve eklerine aykırı imalat tespit edildiği, dava konusu idari para cezasına esas alınacak alanın yanlış belirlenmesi sonucu hatalı temel para cezası miktarına ulaşıldığı, 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendinde, temel para cezasının hesaplanmasında yapı inşaat alanı ve yapı sınıfı ve grubu temel kriterler olarak öngörüldüğünden, temel para cezasının bu kriterlere aykırı olarak hesaplandığının tespit edilmesi halinde toplam para cezasının tamamı hukuka aykırı hale geleceğinden, davacıya 473.712,18-TL idari para cezası verilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, yapı tatil yönünden ise, yapı tatil tutanağında ruhsatlı yapıda gerçekleştirilen ruhsata aykırı imalatların fiili durumuna, niteliğine, yerine ve bulunduğu katlara yönelik somut ve yeterli ayrıntıya yer verildiği, tutanak ile yapının o anki durumunun tespit edildiği, nitekim aykırılıkların bir kısmının sonradan düzeltilmeye çalışıldığının ve bir kısmının mevcut olduğunun bilirkişi raporunda ortaya konulduğu, yapıda mimari projesine aykırılıkların varlığının açık olduğu, her ne kadar yapı tatil tutanağında yer verilen etkilenen alan hesabında ölçüm hatası yapılmış olsa da, bu durumun mevcut tutanağa dayanılarak idari para cezası verilmesini hukuka aykırı hale getireceği, yapı tatil tutanağının hukuksal geçerliliğini etkilemeyeceği, zira bilirkişi raporu ile ruhsat ve eki onaylı mimari projeye aykırı imalatların büyüklüğünün sonradan tespit edildiği, dolayısıyla daha sonradan tespit edilebilir olması itibarıyla alanın hatalı belirlenmesinin tutanağı kusurlandırmayacağı, dava konusu tutanağın 3194 sayılı Kanunun 32. maddesi hükmünde belirtilen "yapı tatil zaptı"nın ihtiva etmesi gereken unsurları taşıdığı görüldüğünden, ruhsata aykırı faaliyetlerin tespiti mahiyetinde tesis olunan dava konusu yapı tatil tutanağında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle davacıya 473.712,18-TL idari para cezası verilmesine ilişkin encümen kararının iptaline, yapı tatil tutanağı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca duruşma istemi yerinde görülmeyerek, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davalı idare tarafından düzenlenen 26/11/2019 tarihli yapı tatil tutanağında, İstanbul ili, Esenyurt ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda bulunan yapıda yapılan incelemede 2. ve 12. katın galeri boşluklarının beton ile kapatıldığı bina konsol çıkmalarının belli bir kısmının odalara katıldığı, havalandırma ve şaft boşluklarının bir kısmının kullanım alanlarına dahil edildiği, 1. bodrum ile zemin katta binada büyüme olduğu ve imara aykırılıktan etkilenen alanın 4469 m2 olduğu tespiti yapılmıştır.
Esenyurt Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla; 4469 m2 aykırılıktan etkilenen alan üzerinden ve 5/B yapı sınıfından hesaplama yapılarak 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) ve (c) bendi uyarınca yapı sahibi sıfatıyla davacıya 473.712,18-TL idari para cezası verilmiştir.
Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesinde: "Bu Kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulce (...) tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumunun tespit edileceği, yapının mühürlenerek inşaatın derhal durdurulacağı, durdurma, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılacağı, bu tebligatın bir nüshasının da muhtara bırakılacağı, bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mühürün kaldırılmasını isteyebileceği, ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu, inceleme sonunda anlaşılırsa, mühür, belediye veya valilikçe kaldırılacağı ve inşaatın devamına izin verileceği, aksi takdirde ruhsatın iptal edileceği, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe yıktırılacağı ve masrafının yapı sahibinden tahsil edileceği, idare tarafından ruhsata bağlanamayacağı veya aykırılıkların giderilemeyeceği tespit edilen yapıların ruhsatı üçüncü fıkrada düzenlenen bir aylık süre beklenmeden iptal edileceği ve mevzuata aykırı imalatlar hakkında beşinci fıkra hükümlerinin uygulanacağı kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyize konu kararın, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca Esenyurt Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla verilen idari para cezası yönünden incelenmesinden;
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
Temyize konu kararın, idari para cezası verilmesine ilişkin encümen kararına ilişkin kısmında 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 2. fıkrasında sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.
Temyize konu kararın, 26/11/2019 tarihli yapı tatil tutanağı yönünden incelenmesinden;
Yukarıda yer verilen hükümlerin değerlendirilmesinden, ruhsat alınmadan veya ruhsat ve eklerine aykırı yapılan yapıların tespitine ilişkin olarak düzenlenecek yapı tatil tutanağında, aykırılıkların ölçüleri ile birlikte somut ve ayrıntılı olarak belirtilerek yapının o anki durumunun tespit edilmesi, ruhsatsız veya ruhsata aykırı inşaatın mühürlenerek durdurulması gerekmektedir. Ruhsatsız ya da ruhsat ve eklerine aykırı yapı hakkında kanunda öngörülen yıkım ve para cezasına yönelik yaptırımların uygulanabilmesi, ihtilaf konusu imalatın ilgili fen elemanları tarafından açık ve tereddüte yer bırakmayacak şekilde saptanarak usule uygun şekilde düzenlenecek bir tutanağa bağlanması ile mümkündür.
Dosyanın incelenmesinden; davaya konu 26/11/2019 tarihli yapı tatil tutanağında İstanbul ili, Esenyurt ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda bulunan yapıda 2. ve 12. katın galeri boşluklarının beton ile kapatıldığı bina konsol çıkmalarının belli bir kısmının odalara katıldığı, havalandırma ve şaft boşluklarının bir kısmının kullanım alanlarına dahil edildiği, 1. bodrum ile zemin katta binada büyüme olduğu ve imara aykırılıktan etkilenen alanın 4469 m2 olduğu belirtilmiş ise de, inşai faaliyetin metrajına ve inşaat ile ilgili açık ve somut tespitlere yer verilmediği, bu durumda açık ve tereddüte yer bırakmayacak şekilde aykırılığın saptanmasına elverişli olmayan, dava konusu işleme dayanak tutanağın 3194 sayılı Kanunun 32. maddesi hükmüne uygun olarak düzenlenmediği anlaşılmaktadır.
Öte yandan temyize konu kararda idari para cezasının hukuka uygunluğu denetlenirken "dava konusu yapı tatil tutanağında ruhsat ve eklerine aykırı alan ölçülerine yer verilmediği ve aykırı alan hesabı yapılmadığı, aykırılıktan etkilenen alanın doğrudan doğruya 4469 m2 olarak gösterildiği, bu durumun tutanağı netlikten uzaklaştırdığı ve eksiklik teşkil ettiği" tespitinin yapılmasına rağmen yapı tatil tutanağının hukuka uygun olduğu sonucuna ulaşıldığı ve kararda çelişkili ifadelerle hüküm kurulduğu görülmektedir.
Bu durumda 3194 sayılı Kanunun 32. maddesinde belirtilen usule uygun olarak düzenlenmeyen yapı tatil tutanağında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne, davalının temyiz isteminin ise reddine,
2\. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen iptaline kısmen reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının idari para cezası yönünden ONANMASINA, yapı tatil tutanağı yönünden BOZULMASINA,
3\. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 27/05/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.