Danıştay danistay 2022/2270 E. 2025/3400 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/2270
Karar No : 2025/3400

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Yatırım ve Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı - ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Muğla ili, Bodrum ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda bulunan (A) ve (G) blokta ruhsatsız imalatlar yapıldığından bahisle, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrası uyarınca 594,972,57-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Bodrum Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlığa konu imalatlara ilişkin düzenlenen ... tarihli ve ... numaralı yapı kayıt belgesinin sonradan güncelleme yoluyla yenilenen ... tarihli ve ... numaralı yapı kayıt belgesinin "(A) ve (G) blokta 31/12/2017 tarihinden sonra ilave inşaat alanı ihdas edilmiş olması" gerekçesiyle Muğla Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü Yapı Kayıt Belgesi Değerlendirme Komisyonunun ... tarihli ve ... sayılı kararıyla iptal edildiği; uyuşmazlığa konu imalatların ruhsat gerektiren esaslı değişiklikler olduğu ve anılan imalatların tespitine ve mühürlenmesine ilişkin 16/09/2019 tarihli yapı tatil tutanağının iptali istemiyle açılan davanın ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedildiği ve bu karara karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedilerek kesinleştiği; davalı idarece aynı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrası uyarınca yapının sınıfı, büyüklüğü, konumu, yeri de göz önüne alınmak suretiyle hesaplanan temel para cezasının isabetli olduğu, uyuşmazlık konusu yapıların uygulama imar planı bulunan bir alanda ruhsatsız yapılmış olduğu anlaşıldığından anılan fıkranın (c) bendinin 5. ve 8. alt bentleri uyarınca arttırım uygulanmasıyla bulunan idari para cezasına ilişkin encümen kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu para cezasının mükerrer olduğu, temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Uyuşmazlığa konu imatlara ilişkin düzenlenen ... tarihli ve ... numaralı yapı kayıt belgesinin "(A) ve (G) blokta 31/12/2017 tarihinden sonra ilave inşaat alanı ihdas edilmiş olması" gerekçesiyle iptaline ilişkin Muğla Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü Yapı Kayıt Belgesi Değerlendirme Komisyonunun ... tarihli ve ... sayılı kararının iptal istemiyle davacı şirket tarafından açılan davanın reddine dair ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedilerek anılan İdare Mahkemesi kararı kesinleşmiştir.
Söz konusu yapı kayıt belgesinin iptali sonrasında davalı idare elemanlarınca mahallinde düzenlenen dava konusu encümen kararının dayanağı olan 16/09/2019 tarihli yapı tatil tutanağında, (A) ve (G) blok hakkında 14/03/2019 tarihinde düzenlenen ve mühürlenen kısımlara da atıf yapılarak krokiler ile ayrıntısına yer verilen ruhsatsız imalatlar yapıldığının tespit edildiği ve binanın mühürlendiği; anılan 16/09/2019 tarihli yapı tatil tutanağının iptali istemiyle davacı şirket tarafından açılan davanın reddine dair ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusu ise ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedilerek anılan İdare Mahkemesi kararı kesinleşmiştir.
16/09/2019 tarihli yapı tatil tutanağı dayanak alınarak dava konusu encümen kararı ile 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fırasının (a) bendi uyarınca 4.739,81 m² ruhsatsız alan ve 3/A yapı sınıfı/grubu üzerinden temel para cezası belirlenmiş ve aynı fıkranın (c) bendinin 5. ve 8. alt bentleri uyarınca artırım uygulanmıştır.
Bunun üzerine anılan encümen kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin birinci fıkrasında; bu maddede belirtilen ve imar mevzuatına aykırılık teşkil eden fiil ve hallerin tespit edildiği tarihten itibaren on iş günü içinde ilgili idare encümenince sorumlular hakkında, üstlenilen her bir sorumluluk için ayrı ayrı olarak bu maddede belirtilen idari müeyyidelerin uygulanacağı, ikinci fıkrasında; ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, beşyüz Türk Lirasından az olmamak üzere, fıkrada belirtildiği şekilde hesaplanan idari para cezalarının uygulanacağı, a) bendinde; Bakanlıkça belirlenen yapı sınıflarına ve gruplarına göre yapının inşaat alanı üzerinden hesaplanmak üzere, mevzuata aykırılığın her bir metrekaresi için para cezası uygulanacağı, (c) bendinin 5. alt bendinde; uygulama imar planı bulunan bir alanda yapılmış ise cezanın % 20'si oranında, (c) bendinin 8. alt bendinde; ruhsatsız yapılmış olması halinde ise % 180'i oranında (a) ve (b) bentlerinde belirtilen şekilde tespit edilen para cezasına arttırım uygulanacağı, para cezalarına konu olan alanın hesaplanmasında aykırılıktan etkilenen alanın da dikkate alınacağı belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı ile istinaf başvurusunun reddine karar verilen davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararıyla yukarıda anılan yapı kayıt belgesinin iptal edildiği, dayanak yapı tatil tutanağına karşı açılan davanın reddedildiği, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle bakılan davanın reddine karar verilmiş ise de, yapı kayıt belgesinin iptaline dair Muğla Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü Yapı Kayıt Belgesi Değerlendirme Komisyonunun ... tarihli ve ... sayılı kararının iptal istemiyle davacı şirket tarafından açılan davada ve dava konusu encümen kararının dayanağı olan 16/09/2019 tarihli yapı tatil tutanağının iptali istemiyle açılan davada, keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmadan yukarıda anılan Mahkeme kararlarının verildiği ve kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; dava konusu encümen kararında bahsi geçen 4.739,81 m² aykırılıktan etkilenen alanın doğru hesaplanıp hesaplanmadığı, yapı sınıfı/grubunun doğru tespit edilip edilmediği, artırımların yerinde olup olmadığı hususlarının mahallinde yaptırılacak keşif ve bilirkişi incelemesi suretiyle açıklığa kavuşturulması ve neticesine göre, davacının mükerrer para cezası verildiğine dair iddiası da irdelenerek karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve değerlendirme ile davanın reddine dair verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2\. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 17/06/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.