Danıştay danistay 2022/1721 E. 2025/4087 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/1721
Karar No : 2025/4087

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Turizm Otelcilik Ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : Danıştay Altıncı Dairesinin 12/12/2016 tarihli, E:2016/7999, K:2016/8367 sayılı bozma kararına uyularak verilen ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Muğla ili, Bodrum ilçesi, ... Mahallesi, ... mevkii, ... pafta ... parsel sayılı taşınmazda yapılacak 1.589 m2 inşaat alanlı yapı için yapılan yapı ruhsatı yenilenmesi talebinin reddine ilişkin (Kapatılan) Yalıkavak Belediye Başkanlığının ... tarihli, ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda Danıştay Altıncı Dairesinin 12/12/2016 tarihli, E:2016/7999, K:2016/8367 sayılı bozma kararı gereği İdare Mahkemesinin 22/04/2021 tarihli ara kararıyla, " Davalı idareden, 1999 yılında sit alanı ilan edilmeden önce ilk kez yapı ruhsatının düzenlendiği açık olmakla birlikte dosyadaki bilgi ve belgelerden sit alanı ilan edilmesi ile koruma amaçlı imar planının kabul edilmesi arasındaki dönemde geçiş dönemi yapılaşma koşullarının belirlenip belirlenmediği ve 2001 yılındaki yenileme ruhsatının sit alanı öncesindeki imar planına göre mi, geçiş dönemi yapılaşma koşullarına göre mi düzenlendiği hususu anlaşılamadığından bu hususlarda Mahkememize ayrıntılı izahatta bulunulmasının ve buna dair bilgi ve belgelerin aslı ya da onaylı-okunaklı örneğinin gönderilmesinin istenilmesine," karar verilmiş; ara kararlarına cevaben gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden; alana ilişkin ilk olarak; ... tarihli, ... sayılı Bodrum Belediye Meclisi kararı ile onaylı imar planı bulunduğu, anılan imar planına göre ... tarihli, ... sayılı imar durum belgesi düzenlendiği, dava konusu parselin de içinde bulunduğu Küdür mevkiinin ... tarihli, ... sayılı karar ile 3. derece doğal sit alanı olarak ilan edildiğinden alandaki onaylı imar planının uygulamasının durdurulduğu, bu sebeple koruma amaçlı imar planı çalışmalarına başlanıldığı ve Muğla Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun ... tarihli, ... sayılı kararı ile uygun görüş verilen planların Kültür ve Turizm Bakanlığı Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğünce onâylandığı, Muğla Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun ... tarihli, ... sayılı kararı ile ; ... tarihli, ... sayılı karar ile uygun görüş verilen Küdür 1/5000 ölçekli koruma amaçlı nazım ve 1/1000 ölçekli koruma amaçlı uygulama imar planlarının iptal edilmesi ve bu planlara dayalı her türlü işlemin durdurulması gerektiğine ve yine bu planlara dayalı yapılmış tüm işlemlere ilişkin bilgi ve belgelerin Kurula iletilmesine karar verildiği, İzmir 2 numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından 3. derece doğal sit alanı olarak ilan edilen alanın, daha sonra doğal sit sınırlarına ilişkin yapılan çalışma sonucunda mülga Muğla Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun ... tarihli, ... sayılı kararı ile 3. derece doğal sit alanı olarak tescil kararının devam ettirildiği, İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün ... tarihli, ... sayılı yazısına göre, parselin bulunduğu alanda Muğla Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından alınmış herhangi bir geçiş dönemi yapılaşma koşulu kararına rastlanılmadığının bildirildiğinden ... tarihli, ... sayılı tadilat ruhsatı ile otel için 1370,00m² restoran için 219,00m² olmak üzere toplam 1589,00m² yapı inşaat alanın koruma amaçlı imar planları öncesindeki planlara göre alındığı sabit olduğundan ve müktesep hakkın korunacağı ilkesi gereğince davacının inşaatın bu kısmına yönelik olarak inşaat ruhsatı talebinin reddinde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :Muğla ili, Bodrum ilçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii, ... pafta, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde yapılacak inşaat ile ilgili Mülga Yalıkavak Belediyesi Başkanlığınca otel ünitesi için 1.265,00 m2 lokanta ünitesi için 189.00 m2 olmak üzere toplam 1.454,00 m2 yüzölçümlü ... tarihli, ... sayılı yapı ruhsatının verildiği, ... tarihli, ... sayılı tadilat yapı ruhsatı ile bu miktarın otel için 1.370,00 m2 restoran için 219,00 m2 olmak üzere toplamda 1.589 m2 olarak belirlendiği, inşaata tadilat ruhsatına istinaden başlandığı, İzmir II Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu'nun ... günlü ... sayılı kararıyla taşınmazın da bulunduğu alanın III. derece doğal sit alanı ilan edildiği, taşınmazdaki inşaatın tamamlanmaması üzerine ... tarihli, ... sayılı yenileme yapı ruhsatının düzenlendiği, anılan ruhsatta "... pafta ... sayılı parselin bulunduğu alan III. derece doğal sit alanı olduğundan koruma amaçlı imar planı çalışmaları devam etmektedir. Koruma amaçlı imar planı tamamlanmadan parselde mevcut projede ve yerinde herhangi ilave bir inşaat yapılmaması gerekmektedir. tadilat ve ilave ruhsat talebi koruma amaçlı imar planının onayından sonra olacaktır." ifadesinin yer aldığı, 22.06.2005 tarihinde 1/1000 ölçekli koruma amaçlı imar planının kabul edildiği, kabul edilen koruma amaçlı imar planı hükümlerine göre düzenlenen ... tarihli ... sayılı tadilat yapı ruhsatı ile emsalin 1.745,30 m2'ye çıkartıldığı Yalıkavak Belediyesi Başkanlığınca ... tarihli ... sayılı tadilat yapı ruhsatında emsal hesabında hata yapıldığının tespit edilmesi üzerine onaylı imar planına aykırı düzenlenen yapı ruhsatının ... tarihli ... sayılı belediye encümeni kararı ile iptaline karar verildiği, anılan kararın iptali istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesinin ... tarihli, E:..., K: ... sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği, Danıştay Altıncı Dairesinin 24.03.2015 tarihli, E:2011/4237, K:2015/1701 sayılı kararı ile mahkeme kararının onandığı, kararın düzeltilmesi isteminin Danıştay Altıncı Dairesinin 30.11.2016 tarihli, E:2015/9182, K:2016/7932 sayılı kararı ile reddedilerek mahkeme kararının kesinleştiği, davacının ... tarihli, ... sayılı tadilat yapı ruhsatının iptal edilmesi nedeniyle 29.07.2013 tarihinde yapı ruhsatının ... tarihli ... sayılı yapı ruhsatında belirtilen 1.589 m2 üzerinden yenilenmesi için davalı idareye başvurduğu, uyuşmazlığa konu ... tarihli, ... sayılı işlemle istemin reddedilmesi üzerine bu işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 29.maddesinde: "Yapıya başlama müddeti ruhsat tarihinden itibaren iki yıldır. Bu müddet zarfında yapıya başlanmadığı veya yapıya başlanıp da her ne sebeple olursa olsun, başlama müddetiyle birlikte beş yıl içinde bitirilmediği takdirde verilen ruhsat hükümsüz sayılır. Bu durumda yeniden ruhsat alınması mecburidir. Başlanmış inşaatlarda müktesep haklar saklıdır." hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Düzenleyici işlem niteliğindeki imar planlarına dayalı olarak tesis edilen yapı ruhsatlarının uygulama işlemi olduğu ve söz konusu işlemin; idarece geri alınması, kaldırılması ve değiştirilmesi veya yeni bir işlem tesis edilmesi halinde hukuki geçerliliği tükenmekle birlikte hükümsüz hale geleceği ve korunmaya değer hukuki bir durumun olmadığı , izahten varestedir.
Davanın Muğla ili, Bodrum ilçesi, ... Mahallesi, ... mevkii, ... pafta ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin 1.589 m2 inşaat alanı üzerinden yapı ruhsatı yenilenmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair (Kapatılan) Yalıkavak Belediye Başkanlığının ... tarihli, ... sayılı işleminin iptali istemiyle açıldığı, davanın devamı sırasında davacı tarafından 16.12.2015 tarihinde tekrar yapılan yapı ruhsatı yenileme talebi üzerine Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının (Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğü) ... tarihli, ... sayılı görüş yazısı doğrultusunda davacının taşınmazına talebi doğrultusunda 1.589 m2 inşaat alanı üzerinden ... tarihli, ... sayılı yapı ruhsatı düzenlendiği anlaşılmıştır.
Bu durumda uyuşmazlık konusu taşınmaza 1.589 m2 inşaat alanı üzerinden yapı ruhsatı yenilenmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin (Kapatılan) Yalıkavak Belediye Başkanlığının ... tarihli, ... sayılı işleminin ayakta olmadığı ve dava konusu taşınmaza davacının talebi doğrultusunda 1.589 m2 inşaat alanı üzerinden ... tarihli, ... sayılı yapı ruhsatı düzenlendiği anlaşıldığından, davanın konusunun kalmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, açıklanan durum dikkate alınarak yeniden karar verilmesi gerektiği, dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2.Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4\. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 15/09/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.