Danıştay danistay 2021/8280 E. 2025/3051 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/8280
Karar No : 2025/3051

TEMYİZ EDEN(DAVACILAR) : 1- ... 2- ...
VEKİLLER : Av. ...

KARŞI TARAFLAR (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Hatay İli, Defne İlçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda 3194 Sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesi ile 2981 sayılı Kanunun Ek 1. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına ilişkin Hatay Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının ve parselasyon uygulaması sonrasında oluşturulan dağıtım cetvellerinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda, davacıya ait parselin de bulunduğu alanda kısmen gecekondu benzeri bir yapılaşma olduğu, düzenleme işlemine dayanak edilen 1/1000 ölçekli imar planının ıslah imar planı niteliğinde olmadığı ve dava konusu taşınmazın olduğu alanda resmi kurumlarca onaylanmış özel parselasyon planı veya rıza-i taksim sözleşmesi bulunmadığı, bu nedenle 2981 sayılı Kanunun Ek 1. maddesinin uygulanma koşullarının mevcut olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Belirtilen gerekçeyle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; dosyadaki bilgi ve belgeler ile anılan bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, parselasyona ilişkin düzenleme sahasında, daha önceden resmi kurumlarca onaylanmış özel parselasyon planı veya rızai taksim sözleşmesi bulunmasa dahi, imar adasındaki kısmi ve fiili yapılaşma sebebiyle, 2981 sayılı Kanun'un Ek-1. maddesinin uygulanma koşullarının mevcut olduğu, parselasyon işleminde düzenleme ve tahsis ilkeleri yönünden de hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçeyle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENlLERİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının Daire kararında belirtilen gerekçeyle bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Hatay Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla, Hatay İli, Defne İlçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda 3194 Sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesi ile 2981 sayılı Kanunun Ek 1. maddesi uyarınca parselasyon uygulaması yapılmasına karar verilmiştir.
Bunun üzerine, anılan belediye encümeni kararı ile parselasyon sonucunda oluşturulan dağıtım cetvellerinin iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı Kanun'un dava konusu parselasyon tarihinde "Arazi ve arsa düzenlemesi" başlığıyla yürürlükte olan 18. maddesinin 1. fıkrasında, imar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakati aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyelerin yetkili olduğu, sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise söz konusu yetkilerin valilikçe kullanılacağı düzenlenmiştir.
2981 sayılı İmar Ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler Ve 6785 Sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun'a 22/05/1986 tarihli, 3290 sayılı Kanun'un 15. maddesiyle eklenen Ek 1. maddesi ise, "İmar planı olan yerlerde, 9/5/1985 tarih ve 3194 sayılı İmar Kanununun 18 inci maddesi gereğince arsa ve arazi düzenlemelerinde, binalı veya binasız arsa ve arazilere bu Kanundan önce özel parselasyona dayalı veya hisse karşılığı satın alınan yerler dikkate alınarak müstakil, hisseli parselleri veya üzerinde yapılacak binaların daire miktarları gözönünde bulundurularak kat mülkiyeti esasına göre arsa paylarını sahipleri adlarına resen tecsil ettirmeye valilik veya belediyeler yetkilidir." hükmünü içermektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuattan, 2981 sayılı Kanun'un Ek-1. maddesinin uygulanabilmesi için, düzenleme sahasında, İmar Kanunu'nun yürürlük tarihi olan 09/05/1985 tarihinden önce yapılmış ve belediye, tapu, noter gibi resmi bir kurumca onaylanmış özel parselasyon ve/veya tapuya şerh edilmiş rızai taksim sözleşmesinin bulunmasının gerektiği anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, davacının parselleri dışındaki bazı parseller açısından hisse taksimi yapılarak 2981 sayılı Kanun'un Ek-1. maddesinin uygulandığı; ancak bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere, düzenleme sahasında 09/05/1985 tarihinden önce resmi kurumlarca onaylanmış özel parselasyon yahut da tapuya şerh edilmiş rızai taksim sözleşmesinin bulunmadığı; dolayısıyla, uygulanabilmesi için gerekli hukuki koşullar mevcut olmadığı halde 2981 sayılı Kanun'un Ek-1. maddesinin uygulanmış olması sebebiyle dava konusu parselasyon işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Öte yandan Bölge İdare Mahkemesince her ne kadar fiili kullanım esasına göre de parselasyon yapılabileceği gerekçesine dayanılmış ise de, 3194 sayılı Kanun'un 18. maddesinin 14. fıkrasındaki, düzenleme alanında bulunan imar adalarında, asgari parsel büyüklüğünü karşılamak kaydıyla, imar uygulama alanında kalan hisseli arsa ve arazilerin, hisse sahiplerinin muvafakati hâlinde veya fiilî kullanım esasına göre müstakil hâle getirilebileceğine ilişkin düzenlemenin, 10/07/2019 tarihli, 30827 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7181 sayılı Tapu Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 9. maddesiyle Kanun'a eklendiği, dava konusu işlem tarihinde ise mevuzaatta fiili kullanım esasına göre parselasyon yapılmasını öngören herhangi bir düzenleme bulunmadığı dikkate alındığında, uyuşmazlığın çözümünde fiili kullanım esasına dayanılamayacağı açıktır.
Bu itibarla, işlemin iptaline karar verilmesi gerekirken, İdare Mahkemesinin bu yöndeki kararına yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile söz konusu kararın kaldırılması ve davanın reddi yolunda verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacıların temyiz isteminin kabulüne,
2\. Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararının kaldırılarak yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 28/05/2025 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.