Danıştay danistay 2021/6804 E. 2025/2412 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/6804
Karar No : 2025/2412

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
3- ... Belediye Başkanlığı / ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Mülkiyeti hazineye ait Antalya ili, Serik ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, .. parsel sayılı taşınmaza yönelik olarak Kültür ve Turizm Bakanlığınca 08/05/2014 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliklerinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlık konusu taşınmazın belediye hizmet alanı ve park alanı olarak belirlenmesine ilişkin 15/06/2006 onay tarihli 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonlarının iptali istemiyle Serik Malmüdürlüğü tarafından açılan davada, Danıştay Altıncı Dairesinin 04/11/2015 tarihli, E:2012/2483, K:2015/6458 sayılı kararıyla iptaline karar verildiği, anılan yargı kararı üzerine davalı idarece onaylanan dava konusu imar planı değişiklikleriyle parselin kuzeyinde kalan bir bölümünü kapsayacak şekilde doğu - batı ekseninde konumlanan park alanlarının devamlılığını sağlayacak şekilde park alanı olarak ayrıldığı anlaşıldığından yargı kararının gerekçesine aykırı olarak uyuşmazlığa konu parselin bir kısmının yine park alanı olarak düzenlenmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; uyuşmazlığa konu taşınmazın bulunduğu alanda Acısu Çayının kuzey kesiminin tamamının plan sınırları dışında tutulduğu, Acısu Çayı güney kesiminin Akdeniz sahiline olan mesafesinin 2 km olduğu, bu kapsamda davalı idarenin Akdeniz sahil kesimi ile Acısu Çayı güney kesimi arasında kalan sahayı turizm amaçlı imar plânı sınırları kapsamına aldığı, Acısu Çayının güney sınır hattının ise taşkın koruma ve yapı yaklaşma mesafeleri göz önünde bulundurularak park alanı olarak planlandığı, dolayısıyla park alanı kullanım kararının çayın sınırında bulunan davacı parseline özel bir durum olmadığı, park alanı fonksiyonunun 2006 tarihli imar planlarından farklı bir form içerdiği, söz konusu planlamanın Mekânsal Plânlar Yapım Yönetmeliğinde yer alan imar plânlarının yapılması esnasında afet, jeolojik ve doğal verilerin esas alınması gerektiğine ilişkin kurala uygun olduğu, dava konusu işlemin kamu yararına, şehircilik ilkelerine ve planlama esaslarına uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Uyuşmazlığa konu taşınmaz sınırı ile Acısu Çayı arasında kalan alanın halihazırda park alanı olarak planlanmış olduğu, yargı kararına aykırı olarak hazineye ait taşınmaza yeniden park alanı fonksiyonu getirildiği, tampon bölge olarak nitelendirilen park alanının hazine taşınmazı aleyhine genişletilmesinde kamu yararına, şehircilik ilke ve esasların uygunluk bulunmadığı, temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idareler tarafından, temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Mülkiyeti hazineye ait Antalya ili, Serik ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz, Kültür ve Turizm Bakanlığınca 15/06/2006 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonunda; kuzey, güney, doğu ve kuzey batı kısımları park alanı, geriye kalan kısmı ise belediye hizmet alanı olarak belirlenmiştir.
Serik Malmüdürlüğünce söz konusu imar planı revizyonlarının uyuşmazlık konusu taşınmaza ilişkin kısmının iptali istemiyle açılan davada; Danıştay Altıncı Dairesinin 04/11/2015 tarihli, E:2012/2483, K:2015/6458 sayılı kararıyla söz konusu imar planı revizyonlarının iptaline karar verilmiş, anılan kararın temyiz edilmesi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 04/02/2019 tarih ve E:2016/2799, K:2019/394 sayılı kararıyla Daire kararının gerekçeli onanmasına karar verilmiştir.
Anılan yargı kararı üzerine dava konusu 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişiklikleri Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca 08/05/2014 tarihinde onaylanmıştır.
Söz konusu imar planı değişiklikleriyle; uyuşmazlık konusu taşınmaz kısmen park alanı, kısmen ticaret alanı, kısmen gelişme konut alanı olarak belirlenmiştir.
Davacı tarafından; park alanı fonksiyonu yönünden anılan imar planı değişikliklerinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun 7. maddesinin 1. fıkrasının dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan halinde; "Bakanlık, kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ile turizm merkezleri içinde her ölçekteki planları yapmaya, yaptırmaya, re'sen onaylamaya ve tadil etmeye yetkilidir." hükmüne yer verilmiştir.
3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, "nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan; uygulama imar planı da; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan" olarak tanımlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlık; mülkiyeti hazineye ait taşınmaza getirilen park alanı fonksiyonunun yargı kararıyla iptali üzerine yeniden park alanı olarak ayrılması hususundan kaynaklanmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; Kültür ve Turizm Bakanlığınca 15/06/2006 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonunda; dava konusu taşınmazın kuzey, güney, doğu ve kuzey batı kısımlarının park alanı, geriye kalan kısmının ise belediye hizmet alanı olarak belirlendiği, Danıştay Altıncı Dairesinin 04/11/2015 tarihli, E:2012/2483, K:2015/6458 sayılı kararıyla anılan revizyon imar planlarının taşınmaza yönelik kısımlarının iptaline karar verildiği, anılan kararın temyiz edilmesi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 04/02/2019 tarih ve E:2016/2799, K:2019/394 sayılı kararıyla;
Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmelik uyarınca, planlanan beldenin ve bölgenin şartları ile gelecekteki gereksinimleri göz önünde tutularak, Yönetmeliğin EK-1 deki tabloda belirtilen asgari standartlar doğrultusunda sosyal donatıların belirleneceği açık olup, Yönetmelik ile öngörülen bu asgari standartların planlama bölgesi için sağlandığı ya da beldenin park alanı gereksinimi bulunmadığına yönelik teknik ve somut veriler ortaya konulmadan, salt gözlemsel tespitlere dayanan bilirkişi raporu esas alınarak verilen Daire kararının park alanına yönelik gerekçesine hukuken katılmanın mümkün bulunmadığı, öte yandan, dava konusu imar planlarının belediye hizmet alanı kullanım kararı yönünden iptaline karar verildiği ve söz konusu hususun tüm parsele yönelik planlama kararını etkileyeceğinden park alanı kullanımında bu yönüyle planlama ilkelerine uyarlık görülmediği, ayrıca iptal kararı doğrultusunda davalı idarece yeniden bir planlama yapılırken, sosyal donatı alanlarına yönelik imar mevzuatı ile öngörülen hususların esas alınacağı gerekçesiyle onanmasına karar verildiği, söz konusu iptal kararı üzerine Kültür ve Turizm Bakanlığınca 08/05/2014 tarihinde onaylanan dava konusu parsele yönelik 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişiklikleriyle kısmen konut alanı, kısmen ticaret alanı olarak belirlenen taşınmazın kuzey kısmının park alanı olarak ayrıldığı anlaşılmıştır.
Planlama kararlarının, planlama alanının çevresiyle bir bütün olarak ele alınması suretiyle mekansal kullanımlar, doğal ve yapay eşikler, sosyal donatı alanlarının dengeli ve eşit dağılımı, mülkiyet durumu göz önünde bulundurularak geliştirilmesi planlama esaslarının ve şehircilik ilkelerinin bir gereğidir.
Temyize konu kararda; Acısu Çayının güney sınır hattının taşkın koruma ve yapı yaklaşma mesafeleri göz önünde bulundurularak park alanı olarak planlandığı, dolayısıyla park alanı kullanım kararının çayın sınırında bulunan davacı parseline özel bir durum olmadığı gerekçesine yer verilmişse de, plan paftalarının incelenmesinden, Acısu Deresinin güney kısmının dere boyunca park alanı olarak planlandığı, dava konusu taşınmazın da söz konusu yeşil alan bütünlüğü ve sürekliliği kapsamında park alanı olarak planlamasında yukarıda yargı kararında belirtildiği üzere planlama esaslarına aykırılık bulunmamakla birlikte dere yatağının bitişiğinde bulunan parsellerin tamamının bir kısmının koruma bandı şeklinde park alanı olarak gösterildiği, davacının parselinden ise teknik bir gerekçe ortaya konulmaksızın komşuluğunda bulunan parsellere nazaran anılan hat genişletilerek büyük bir kısmın park alanı olarak ayrıldığı, bu durumun ise planlamada eşitlik ilkesine, mülkiyet hakkının korunmasına, şehircilik esasları ve kamu yararına uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Öte yandan; dava konusu 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliklerinin Kültür ve Turizm Bakanlığınca onaylandığı ve davacı tarafından dava Kültür ve Turizm Bakanlığına karşı açıldığı halde İdare Mahkemesince Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve Serik Belediye Başkanlığının da hasım mevkine alındığı, ancak davalı belediyelerin planlama sürecinde herhangi bir katkılarının bulunmadığı anlaşıldığından bozma kararı üzerine verilecek kararda söz konusu hususun da dikkate alınarak karar verilmesi gerektiği açıktır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2\. Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararının kaldırılarak yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 29/04/2025 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.