Danıştay danistay 2021/5221 E. 2025/2651 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/5221
Karar No : 2025/2651

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Trabzon ili, Yomra ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parselin bulunduğu alana yönelik olarak Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan Yomra İlçesi Merkez ve Mahalleleri 1/5000 ölçekli Revizyon Nazım İmar Planının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyanın ve yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen raporun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu nazım imar planında dayanağı olan 1/100.000 ve 1/50.000 ölçekli çevre düzeni planı ile 1/25000 ölçekli nazım imar planı hükümlerine aykırılık bulunmadığı, üst ölçekli planlarda düzenlenen çevre yolunun dava konusu plan kapsamında kalan kısmının kaldırılmasının dayanak 1/50.000 ölçekli çevre düzeni planı ve 1/25000 ölçekli nazım imar planı hükümlerine aykırı olduğu, mevcut plana göre donatı miktarı artırılsa da dava konusu planda açık ve yeşil alanlar ile sosyal ve kültürel tesis alanları dışında diğer donatı alanlarının Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinde belirtilen asgari standartların altında kaldığı, donatı miktarı açısından mevcut plandaki olumsuzlukların da devam ettiği, özellikle gelişme konut alanlarında öngörülen donatı alanları açısından uyuşmazlık konusu planın Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği hükümlerine aykırı olduğu, dava konusu parselin bulunduğu alanın mevcut plan koşulları doğrultusunda yapılaştığı da dikkate alındığında, site içi 7 metrelik yolun 10 metrelik taşıt yolu olarak genişletilmesinin mevcut yapıların bütünlüğünü bozacağı, uyuşmazlık konusu yolun oluşturulan bağlantının devamı niteliğinde düzenlenmesine ve yolun genişliğinin çevre parselleri içine alacak şekilde artırılmasına ulaşım sisteminin bütünlüğü ve sürekliliği açısından ihtiyaç olmayacağı, mevcut planda sürekliliğe sahip bir yolun kaldırılarak yapılaşmış alandaki site içi yolun genişletilmesinin doğru bir planlama yaklaşımı olmadığı, yolun genişletilmesinin mevcut yapılaşmanın bütünlüğüne olumsuz etkisinin olması dışında ayrıca ulaşım sistemine de olumsuz etkisinin olacağı anlaşıldığından, belirtilen nedenlerle dava konusu nazım imar planının imar mevzuatına, şehircilik ilkelerine ve planlama esaslarına aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Dairemiz kararında yer alan gerekçelerle Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Trabzon ili, Yomra ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parseli kapsayan alana yönelik olarak Yomra İlçesi Merkez ve Mahalleleri 1/5000 ölçekli Revizyon Nazım İmar Planı ... tarih ve ... sayılı Trabzon Büyükşehir Belediye Meclis Kararı ile kabul edilerek 31/01/2018-02/03/2018 tarihleri arasında askıya çıkarılmış, askıda yapılan itirazların değerlendirilmesine ilişkin 17/04/2018 tarihli belediye meclisi kararının 03/05/2018-01/06/2018 tarihleri arasında ilan edilmesi üzerine davacı tarafından askıda yapılan itirazın ... tarihli, ... sayılı Trabzon Büyükşehir Belediye Meclis Kararı ile reddedilerek 09/07/2018 tarihli davalı belediye işlemi ile bildirilmesi üzerine 08/10/2018 tarihinde belirtilen nazım imar planının iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının “Dava Açma Süresi” başlıklı 7. maddesinde dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve İdare Mahkemelerinde altmış gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, yine aynı Yasanın “Üst Makamlara Başvurma” başlıklı 11. maddesinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, kurala bağlanmış ve 08/07/2021 tarihine kadar "altmış gün" içinde isteğin reddedilmiş sayılacağı düzenlenmişken, 7331 sayılı Kanunla 08/07/2021 tarihinde yapılan değişiklikle "otuz gün" içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı hükmü getirilmiştir.
3194 sayılı İmar Kanununun işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 5. maddesinde, nazım imar planı, varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan olarak tanımlanmıştır.
Aynı Yasanın 8. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, imar planlarının, nazım imar planı ve uygulama imar planından meydana geldiği, mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planlarının ilgili belediyelerce yapılacağı veya yaptırılacağı, planların, belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe gireceği, bu planların onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edileceği, bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebileceği, belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazların ve planların belediye meclisince on beş gün içinde incelenerek kesin karara bağlanacağı, onaylanmış planlarda yapılacak değişikliklerin de yukarıdaki usullere tabi olduğu, kesinleşen imar planlarının bir kopyasının, Bakanlıkça oluşturulan elektronik ortamdaki Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi Altyapısı üzerinden, ilgili idaresi tarafından, arşivlenmek üzere Bakanlığa gönderileceği hükümlerine yer verilmiştir.
14/06/2014 tarih ve 29030 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin, "Planların ilanı, itirazlar ve kesinleşmesi" başlıklı 33. maddesinin 4. fıkrasında; "Planlara itiraz, otuz günlük ilan süresi içinde idareye yapılır ve itirazlar idarece değerlendirilir. İdarenin karar merciince itirazların reddedilmesi halinde, planlar başkaca bir onay işlemine gerek kalmaksızın red kararı tarihinde kesinleşir. İtiraz olmaması halinde planlar askı süresinin sonunda kesinleşir.", 6. fıkrasında; "İlan ve askı süresinde yapılan itirazlar üzerine idarelerce, planlarda değişiklik yapılması halinde planın değişen kısımlarına ilişkin olarak yeniden ilan süreci başlatılır.", 7. fıkrasında; "Onaylanmış planlarda yapılacak revizyon, ilave ve değişiklikler de yukarıdaki usullere tabidir." düzenlemelerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda anılan maddelerin birlikte değerlendirilmesinden, işlem tarihi itibariyle imar planlarına karşı, bir aylık askı süresi içinde 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında başvuruda bulunulması ve bu başvuruya idari dava açma süresinin başlangıç tarihi olan son ilan tarihinden itibaren 60 gün içerinde yanıt verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde, bu tarihi takip eden 60 günlük dava açma süresi içinde veya son ilan tarihini izleyen 60 gün içinde cevap verilmek suretiyle isteğin reddedilmesi halinde bu cevap tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi içinde idari dava açılabileceği sonucuna varılmaktadır.
Uyuşmazlıkta; dosya kapsamında dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planına, ilk ilanın yapıldığı 31/01/2018-02/03/2018 tarihleri arasındaki askı süresi içerisinde 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında davacı tarafından yapılmış bir itiraz bulunup bulunmadığı anlaşılamamaktadır.
İlk askıda yapılan itirazların değerlendirilmesi sonucunda, dava konusu nazım imar planı 03/05/2018-01/06/2018 tarihleri arasında yeniden askıya çıkarılmış olup davacı tarafından yeni askı süresi içerisinde yapılan itirazın reddine ilişkin ... tarihli, ... sayılı Trabzon Büyükşehir Belediye Meclis Kararının, 09/07/2018 tarihli davalı belediye işlemi ile bildirilmesi üzerine 08/10/2018 tarihinde bakılan dava açılmıştır.
Bu durumda, somut olayda davacı tarafından uyuşmazlık konusu imar planına ilk askıda itiraz edilip edilmediğinin ve itirazı varsa, itirazların değerlendirilmesine ilişkin 17/04/2018 tarihli belediye meclisi kararında söz konusu itirazın kabul edilen kısımlarının bulunup bulunmadığının belirlenmesi gerekmektedir. Buna göre davacının itirazının bulunmaması halinde son askı tarihi olan 02/03/2018 gününden itibaren 60 gün içinde dava açılması gerekmektedir. Davacının itirazının tamamen reddedilmesi halinde ise bu ret kararının son askıdan itibaren 60 günden önce davacıya tebliğ edilmesi halinde tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içerisinde dava açılması gerekmekte olup, itirazın askıdan itibaren 60 günlük süre içerisinde yanıt verilmeyerek reddi halinde bu süreyi izleyen 60 günlük dava açma süresi içerisinde dava açılması gerekmektedir.
Davacının, plana ilk askıda itirazının bulunmaması veya itirazlarının tamamen reddedilmesi halinde başkalarınca yapılan itirazların kabul edilen kısımlarına yönelik olarak askıya çıkarılan ve kendi parseli bakımından yeni hükümler içermeyen plana itiraz ederek yeni bir dava açma süresinden yararlanmasının kabulü olanaklı değildir.
Bu nedenle uyuşmazlıkta, yukarıda yapılan açıklamalar uyarınca araştırma yapılarak davanın süresinde açılıp açılmadığı hususunun değerlendirilmesinden sonra yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2\. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 08/05/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.