Danıştay danistay 2021/4048 E. 2025/3097 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/4048
Karar No : 2025/3097

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ...
2- ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kahramanmaraş ili, Dulkadiroğlu ilçesi, ... Mahallesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda 3194 sayılı İmar Kanunun 18. maddesi uyarınca Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan parselasyon işlemi ile bu işlemin dayanağı Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi üzerine düzenlenen bilirkişi raporunun, ek raporun ve dosyanın birlikte değerlendirilmesinden, uygulama imar planı yönünden, davacılara ait taşınmazın bulunduğu alana yönelik olarak belirlenen plan kararları açısından ölçekler arası tutarlılığın sağlandığı, planların kademelenmesi yönünden şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına uygun olduğu, parselasyon işlemi yönünden ise, parselasyonun dayanağı plana uygun olduğu, düzenleme sınırının ilgili yönetmelik, belde ihtiyaçları ve kamu yararına uygun belirlendiği, DOP oranının tüm parsellerden eşit alındığı, davacıya yerinden ve müstakil tahsis edilen parselin dağıtım esaslarına uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Uyuşmazlıkta, dava konusu parselasyon işleminde düzenleme sahasının yalnızca piknik ve rekreasyon alanını kapsadığı ve uygulama imar planında yapı yapılması mümkün olmayan bu alanda imar parseli oluşturularak davacıya tahsis yapıldığı anlaşılmaktadır. Parselasyon işleminin amacının plana uygun yapı yapmaya elverişli imar parselleri oluşturmak olduğu dikkate alındığında, uyuşmazlıkta yalnızca piknik ve rekreasyon alanı ile 35 metrelik imar yolunu kapsayan düzenleme alanı belirlenmek suretiyle yapılaşmaya uygun olmayan ve DOP'tan karşılanması gereken rekreasyon alanlarda imar parseli oluşturularak davacıya tahsis edilmesine ilişkin parselasyon işleminde yukarıda belirtilen mevzuata ve hukuka uyarlık bulunmadığı sonuna varılmıştır. Bu nedenle davacının temyiz isteminin kabulü ile davanın reddi yolunda verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin idari dava dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Kahramanmaraş ili, Dulkadiroğlu ilçesi, ... Mahallesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda 3194 sayılı İmar Kanunun 18. maddesi uyarınca Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan parselasyon işlemi ile bu işlemin dayanağı Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
İşlem tarihi itibarıyla yürürlükte olan şekliyle 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesinde; "İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır.” hükmü yer almaktadır.
İşlem tarihinde yürürlükte olan İmar Kanununun 18. maddesi Uyarınca Yapılacak Arazi ve Arsa Düzenlemesi ile ilgili Esaslar Hakkında Yönetmeliğin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, düzenleme sahasının, sınırı tespit edilerek düzenlenmesine karar verilen saha olduğu, (b) bendinde, düzenleme sınırının, düzenlenecek imar adalarının imar planına göre yol, meydan, park, genel otopark, yeşil saha gibi umumi hizmetlere ayrılan ve tescile tabi olmayan alanlar ile cami ve karakol yerlerini çevreleyen sınır olduğu belirtilmiş, aynı Yönetmeliğin "Düzenleme sahalarının tespiti esasları" başlıklı 5. maddesinde, "Belediye ve mücavir alan sınırı içinde belediyeler, belediye encümeni kararı ile; dışında valilikler, il idare kurulu kararı ile; 5 yıllık imar programlarında öncelik tanımak ve beldenin inkişaf ve ihtiyaç durumuna göre, yeterli miktarda arsayı, konut yapımına hazır bulunduracak şekilde düzenleme sahalarını tespit etmek ve uygulamasını yapmak mecburiyetindedir. Konut yapımına hazır arsa sayısının, bir önceki yıl verilen inşaat ruhsatından az olmamasına dikkat edilir. Belirlenen düzenleme sahası bir müstakil imar adasından daha küçük olamaz. Ancak, imar adasının büyük bir kısmının imar mevzuatına uygun bir şekilde teşekkül etmiş olması nedeniyle, yeniden düzenlemesine ihtiyaç bulunmaması ve diğer kısmında birkaç taşınmaz malın tevhid ve ifraz yoluyla imar planı ve imar mevzuatına uygun imar parsellerinin elde edilmesinin mümkün olduğu hallerde, adanın geri kalan kadastro parselleri müstakil bir imar düzenlemesine konu teşkil edebilir." kuralına; "Düzenleme sınırının geçirilmesi" başlığını taşıyan 6. maddesinde ise: "Düzenleme Sınırı; a) İskan sahasının bittiği yerlerde iskan sınırından, b) İskan sahası içindeki yollarda yol ekseninden, c) İbadet yeri ve karakol yerlerinin dış sınırından, yeşil alan ve genel otopark alanlarının düzenleme ortaklık payı oranı ve uygulamaya alınan parsel sınırına göre uygun görülecek yerinden geçirilir. Ancak, imar planlarında gösterilmiş düzenleme sınırları varsa bu durum dikkate alınır. Düzenleme sınırının herhangi bir parseli iki veya daha fazla parçaya bölmesi halinde; sınır, bu parçalardan düzenleme sahası dışında kalan başka bir imar adasına girmeyenleri varsa bunları da içine alacak şekilde geçirilir. Parsel büyük ise, ifraz yapılarak ifraz sınırından geçirilir." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Kararın, 1/1000 ölçekli uygulama imar planına ilişkin kısmı yönünden;
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
Temyize konu kararın, 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarına ilişkin kısmında 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 2. fıkrasında sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.
Kararın, dava konusu parselasyon işlemine ilişkin kısmı yönünden;
Parselasyon işleminin amacı; imar planı, plan raporu ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, imar adasının biçim ve boyutu, yapı düzeni, inşaat yaklaşma sınırı ve bahçe mesafeleri, yapı yüksekliği ve derinliği, yerleşme yoğunluğu, taban alanı ve kat alanı katsayısı, arazinin kullanılma şekli, mülk sınırları, mevcut yapıların durumu göz önüne alınmak suretiyle üzerinde yapı yapmaya elverişli imar parseli oluşturmaktır. Düzenleme sınırı içerisinde bulunan yol, yeşil alan gibi kamusal alanların bedelsiz olarak kamuya kazandırılması için imar parsellerinde oluşacak değer artışı karşılığında düzenleme ortaklık payı alınması mümkün olmakla birlikte, asıl amaç plana uygun yapı yapmaya elverişli imar parselleri oluşturmaktır.
Dosyanın incelenmesinden, uygulama imar planında, dava konusu taşınmazın piknik ve rekreasyon alanı olarak planlandığı, bu plana göre yapılan parselasyon işleminde piknik ve rekreasyon alanı ile 35 metrelik imar yolunu kapsayacak şekilde düzenleme sınırı belirlenerek davacıya kadastral parseline karşılık uygulama imar planında piknik ve rekreasyon alanında kalan ... ada, ... parselin tahsis edildiği anlaşılmaktadır.
Parselasyon işleminin amacının plana uygun yapı yapmaya elverişli imar parselleri oluşturmak olduğu dikkate alındığında, uyuşmazlıkta İmar Kanununun 18. maddesi Uyarınca Yapılacak Arazi ve Arsa Düzenlemesi ile ilgili Esaslar Hakkında Yönetmeliğinin 5. maddesine aykırı olarak yalnızca piknik ve rekreasyon alanı ile 35 metrelik imar yolunu kapsayan düzenleme alanı belirlenmek suretiyle yapılaşmaya uygun olmayan ve DOP'tan karşılanması gereken rekreasyon alanında imar parseli oluşturularak davacıya tahsis edilmesine ilişkin parselasyon işleminde yukarıda belirtilen mevzuata ve hukuka uyarlık bulunmadığı sonuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin kararının dava konusu parselasyon işlemine ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
2\. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planına ilişkin kısmı yönünden ONANMASINA, parselasyon işlemine ilişkin kısmı yönünden BOZULMASINA,
3\. Bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine 29/05/2025 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.