Danıştay danistay 2021/2214 E. 2025/3001 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/2214
Karar No : 2025/3001

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Yapı Ticaret Sanayi A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı / ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İzmir ili, Konak ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz nedeniyle 3194 sayılı Kanunun 23. maddesi uyarınca 288.259,31-TL stabilize yol teknik alt yapı bedeli tahsil edilmesine ilişkin işlemin iptali ile söz konusu tutarın tahsil tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; mevzuatta "daha önce belediyelerce alınan harç ve ücretlere ilave olarak" ücret ve harçların alınacağı hususunun açıkça hükme bağlandığı, riskli yapılara getirilen muafiyet uygulamaları arasında mevzuata uygun olarak yapılaşmamış olma durumlarına ilişkin ayrı bir kazanılmış hak durumunun tanımlanmadığı; uyuşmazlıkta, dava konusu ... ada ve ... parselin, ... ada ve ..., ..., ve ... sayılı parsellerin tevhidi sonucunda oluştuğu, tevhit işlemi öncesinde anılan parseller üzerinde bulunan yapıların 6306 sayılı Kanun gereğince yapılan tespitler sonucunda riskli yapı olarak değerlendirildiği, davalı idare tarafından uyuşmazlık konusu olan riskli yapılara ilişkin önceden ödenen bir yol bedeli makbuzuna rastlanılamadığının belirtildiği, davacı tarafından da bu yönde bir iddianın ileri sürülmediği, dava konusu taşınmaza ilişkin daha önce bir tahakkuk ve ödemenin bulunmadığı anlaşıldığından, taşınmazın imar planında 'merkezi iş alanı fonksiyonda kalması sebebiyle yol bedeli tahakkukunun da yerinde olduğu dikkate alındığında dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu taşınmaza ilişkin riskli yapı belgesi bulunduğundan 6306 sayılı Kanun ve Yönetmelik hükümleri uyarınca 3194 sayılı Kanunun 23. maddesinde düzenlenen teknik alt yapı katılım bedeli yönünden muafiyet tanınması gerektiği, temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava konusu İzmir ili, Konak ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel (... ada ... ve parselin tevhidi sonucu) sayılı taşınmaza yönelik düzenlenen riskli yapı raporlarının kesinleştiği, 6306 sayılı Kanun ve Yönetmelik kapsamında muafiyetlerden yararlanması gerektiği hususunda İzmir Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün ... tarihli, ... sayılı işlemi tesis edilmiştir.
Davacı tarafın anılan parsele yönelik yapı ruhsatı talebi üzerine davalı idarece 3194 sayılı Kanunun 23. maddesi uyarınca hesaplanan teknik alt yapı katılım bedelinin %25'ine tekabül eden kısmı için 288.259,31-TL 27/07/2018 tarihinde tahsil edilmiştir.
Bunun üzerine davacı tarafından teknik alt yapı katılım bedeli tahsil edimesine ilişkin işlemin iptali ile ödenen tutarın tahsil tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
16/05/2012 tarih ve 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun "Amaç" başlıklı 1. maddesinde; "Bu Kanunun amacı; afet riski altındaki alanlar ile bu alanlar dışındaki riskli yapıların bulunduğu arsa ve arazilerde, fen ve sanat norm ve standartlarına uygun, sağlıklı ve güvenli yaşama çevrelerini teşkil etmek üzere iyileştirme, tasfiye ve yenilemelere dair usul ve esasları belirlemektir." hükmüne yer verilmiş, 2. maddesinde riskli yapı; riskli alan içinde veya dışında olup ekonomik ömrünü tamamlamış olan ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığı ilmi ve teknik verilere dayanılarak tespit edilen yapı olarak tanımlanmıştır.
Anılan Kanunun 7. maddesinin dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan 10. fıkrasında "Riskli alanlarda, rezerv yapı alanlarında ve riskli yapıların bulunduğu parsellerde, gerçek kişilerce ve özel hukuk tüzel kişilerince uygulamada bulunulması halinde, yapıların mevcut alanları için daha önce belediyelerce alınan harç ve ücretlere ilave olarak, sadece kullanım maksadı değişiklikleri ile yapı alanındaki artışlar için hesaplanan harç ve ücret farkları alınır" kuralına yer verilmiştir.
15/12/2012 tarih ve 28498 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6306 Sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 16. maddesinin dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan 9. fıkrasının (b) bendinde, "Riskli alanlarda gerçek kişiler veya özel hukuk tüzel kişilerince, İlgili kurum adına değil de kendi adlarına uygulamada bulunulması halinde, riskli alanlardaki yapıların mevcut alanları için daha önce belediyelerce alman harç ve ücretlere ilave olarak, sadece kullanım maksadı değişiklikleri ile yapı alanındaki artışlar için hesaplanan harç ve ücret farkları alınır.", (c) bendinde, "Uygulama alanındaki mevcut yapıların İmar Mevzuatına uygun olup olmadığına bakılmaksızın, (a) ve (b) bentlerinde belirtilen vergi, harç ve ücret muafiyetleri uygulanır." düzenlemesine yer verilmiş, (ç) bendinde alınmaması gereken harç, vergi ve ücretler sayma yoluyla belirlenmiş olup "3194 sayılı İmar Kanununun 21 inci ve 23 üncü maddeleri uyarınca alınan her türlü ücret" de muafiyet kapsamında yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat uyarınca riskli yapıların bulunduğu parsellerde, gerçek kişilerce ve özel hukuk tüzel kişilerince uygulamada bulunulması halinde, yapıların mevcut alanları için daha önce belediyelerce alınan harç ve ücretlere ilave olarak sadece kullanım maksadı değişiklikleri ile yapı alanındaki artışlar için hesaplanan harç ve ücret farkları alınacağı, 3194 sayılı Kanunun 23. maddesi uyarınca alınan her türlü ücretin muafiyet kapsamında sayıldığı açıktır.
Uyuşmazlıkta; dava konusu parsele yönelik 25/05/2018 tarihli riskli yapı belgesi bulunması sebebiyle 6306 sayılı Kanun ve ilgili Yönetmelik hükmü uyarınca 3194 sayılı Kanunun 23. maddesinde düzenlenen yol teknik alt yapı katılım bedeli muafiyeti uygulanması gerekmektedir.
Bu itibarla; dava konusu işlemin iptali ile tahsil edilen yol teknik alt yapı katılım bedelinin dava tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya iadesine karar verilmesi gerekirken, davanın reddi yolunda verilen temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2\. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 27/05/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.