Danıştay danistay 2021/10140 E. 2025/3746 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/10140
Karar No : 2025/3746

TEMYİZ EDEN (DAVACI) :...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı-...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : Danıştay Altıncı Dairesinin 15/09/2020 tarih ve E:2016/111, K:2020/7638 sayılı bozma kararına uyularak verilen ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Isparta ili, Eğirdir ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parselin imar planında konut dışı kentsel çalışma alanı olan kullanım kararının akaryakıt ve LPG istasyonu olarak değiştirilmesine yönelik Eğirdir Belediye Meclisinin ...tarihli,... sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliklerinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; dosyanın ve yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen raporun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu imar planı değişiklikleri sonucunda uyuşmazlığa konu parselin konut dışı kentsel çalışma alanından çıkarılarak akaryakıt ve lpg servis istasyonuna dönüştürüldüğü, nazım ve uygulama imar planında akaryakıt veya LPG istasyonu olarak gösterilmeyen yerlerde akaryakıt ve LPG istasyonları yapılamayacağı gerekçesiyle kabul edildiğinden uyuşmazlığa konu imar planı değişikliğinin yapılmasını zorunlu kılan nedenlerin bulunduğu, dava konusu plan değişikliği üst ölçekli planlara uygun olduğundan planlar arası kademeli birlikteliğin sağlandığı, kullanım kararı yönünden ve Eğirdir Gölü Özel Hükümleri de dikkate alındığında yoğunluk, ulaşım, çevresel etkiler, yapılaşma, sosyal donatı gibi unsurlar açısından olumsuz bir etkisinin olmadığı, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu ve Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliğinde öngörülen mesafe şartlarının dava konusu taşınmaz açısından aranmayacağı anlaşıldığından, imar mevzuatına, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu ve Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliğine, şehircilik ilkelerine, planlama esasları ve tekniklerine uygun olarak gerçekleştirilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Dosyanın incelenmesinden, dava konusu parselde Eğirdir Gölü Özel Hükümleri uyarınca yeni bir LPG istasyonu açılamayacağından ve mevcut akaryakıt istasyonunun da korunması olanaklı olmayıp dava konusu işlemlerin iptali gerektiğinden temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY :
Dosyanın incelenmesinden, mevcut imar planında E=0.10 yapılaşma koşulunda "konut dışı kentsel çalışma alanı" kullanımında kalan 2546,32 m2 yüzölçümlü, Isparta ili, Eğirdir ilçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, ... sayılı parselin Eğirdir Gölü sahil şeridinde konumlandığı, üzerinde akaryakıt ve otogaz istasyonu amacıyla düzenlenen ... tarihli, ... sayılı yapı ruhsatına göre fiili olarak yapılaşmış bir akaryakıt tesisi (benzinlik) bulunduğu, Eğirdir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararıyla parselin bulunduğu alana yönelik olarak 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişiklikleri kabul edilerek parselin E=0.20 yapılaşma koşulunda "akaryakıt+LPG istasyonu" kullanımına alındığı, anılan planlara davacı tarafından askıda yapılan itirazın... tarihli, ... sayılı belediye meclisi kararıyla reddedilmesi üzerine, Eğirdir Belediye Meclisinin...tarihli, ... sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliklerinin iptali istemiyle semt sakini sıfatıyla bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 5. maddesinde, nazım imar planı, varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, Mahkeme kararına esas alınan bilirkişi raporunda, dava konusu ... sayılı parselin Eğirdir Gölü kıyı kenar çizgisinden itibaren kara yönünde ilk 70 metrelik kısımda yani gölün sahil kesiminde kaldığı tespitine yer verildiği görülmektedir.
Orman ve Su İşleri Bakanlığı Su Yönetimi Genel Müdürlüğünce hazırlanarak 8 Mayıs 2012 tarihli, 1635 sayılı Bakanlık işlemiyle onaylanan Eğirdir Gölü Özel Hükümleri'nde, mevcut yapı: "Eğirdir gölünün içme ve kullanma suyu ilanı olan 26.02.1991 tarihinden önce ilgili mevzuata uygun olarak inşaat ruhsatı veya yapı kullanma izni almış yapıları, ifade eder" şeklinde tanımlanmış, özel hükümler 6.3.maddesinde, Göl Koruma Alanının, "Jeolojik Tabanlı Mutlak Koruma Alanı" dışında, göl yeşil kuşaklama bölgesinden itibaren 270 metre genişliğindeki alan olduğu, belirtilmiş, 6.3.c maddesinde, "Bu alanda yeni akaryakıt istasyonlarına, gaz dolum istasyonlarına ve kimyasal madde depolarına izin verilmez. Mevcut akaryakıt istasyonları, TSE'nin ilgili standartlarına uygun hale getirilinceye kadar kapatılır. Standartlara uygun hale getirilen istasyonlarda akaryakıt ve gaz satışı dışında dinlenme tesisi, oto yıkama, bakım, yağ değişimi v.b faaliyetlere izin verilmez. Bu istasyonlara ait binalarda mevcut yapı inşaat alanında değişiklik yapmamak ve kullanım maksadını değiştirmemek şartıyla gerekli bakım yapılabilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Somut uyuşmazlıkta, özel konumu itibarıyla Eğirdir Gölü Özel Hükümleri'ne tâbi olan parselde yeni bir akaryakıt istasyonuna izin verilemeyeceğinden, alanda mevcut akaryakıt istasyonuna LPG ilavesi yapılmasının yeni bir kullanım kararı olması nedeniyle olanaklı olmadığı ve bu yönde bir imar planı değişikliğinin de yapılamayacağı tabiidir. Alanda halihazırda mevcut akaryakıt istasyonlarının ise yine göl özel hükümlerine göre değerlendirilmesi gerekmekte olup parselde bulunan akaryakıt tesisinin özel hükümlerde tanımlandığı şekliyle "mevcut yapı" kapsamında korunup korunamayacağı belirlenmelidir. Buna göre "26.02.1991 tarihinden önce ilgili mevzuata uygun olarak inşaat ruhsatı veya yapı kullanma izni almış yapılar" mevcut yapı kapsamında değerlendirilebileceğinden, 05/09/2002 tarihli yapı ruhsatına göre yapılaşan, yapı kullanma izin belgesi ise düzenlenmeyen mevcut akaryakıt tesisinin özel hükümler uyarınca mevcut yapı kabul edilmesine olanak bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, uyuşmazlık konusu parselin "akaryakıt+LPG istasyonu alanı" kullanımına ayrılmasına yönelik dava konusu imar planı değişikliklerinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Öte yandan, değişikliğe konu plan paftalarında, dava konusu parselin bitişiğinde yer alan parselin, KAKS=0.10, Maks Kat=2 yapılaşma koşulunda Akaryakıt+LPG Satış ve Servis İstasyonu (Çayhane, Gazino Yapılabilir) kullanımına ayrıldığı, Dairemizce verilen bozma kararında dava konusu parsel ile bitişikteki parselin mevzuatın aradığı mesafe koşulu yönünden değerlendirilmesi gerektiğinin belirtildiği görüldüğünden, dava konusu parsel ile Göl'e yaklaşık olarak aynı mesafede konumlandığı görülen bitişikteki parselin yapı ruhsatı ve yapı kullanma izninin bulunup bulunmadığı, ne zaman açıldığı, göle ve dava konusu parsele mesafesi ile söz konusu mesafelerin mevzuattaki durumunun davalı idarece değerlendirilmesinin gerektiği tabii olup İdare Mahkemesince de gerekli araştırma yapılarak bitişik parselin durumunun dava konusu parsel ile benzer özellik gösterip göstermediğin ortaya konulması suretiyle bir karar verilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddine ilişkin temyize konu İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4\. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 26/06/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.