Danıştay danistay 2024/9645 E. 2024/9441 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/9645
Karar No : 2024/9441

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin istinaf isteminin reddine ilişkin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ve temyiz başvurusunun süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin ... tarih ve E:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davalı idare bünyesinde görev yapmakta iken, 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, kamu görevine iade edilmesi talebiyle Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonuna yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; davacının durumunun değerlendirilmesinde ve hükme esas alınabilecek nitelikte görülen Komisyon tespitleri ile davacı ile ilgili ceza yargılamasında elde edilen deliller birlikte dikkate alındığında, davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile en az irtibat derecesinde bağının olduğu sonucuna varıldığından, davacının başvurusunun reddine dair Komisyon kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine ulaşılmış ve bu gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin istinaf isteminin reddine ilişkin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
Anılan kararın davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... sayılı kararıyla, davacının istinaf isteminin reddine ilişkin Dairelerinin ... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararının, davacıya 27/01/2023 tarihinde tebliğ edildiği, 120 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Yargı Alanında Alınan Tedbirlere İlişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, 08/02/2023 tarihli ve 6785 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla olağanüstü hâl ilan edilen illerde; yargı alanında hak kayıplarının önlenmesi amacıyla; dava açma (...) hak düşürücü süreler ve zorunlu idari başvuru süreleri de dahi olmak üzere bir hakkın doğumu, kullanımı veya sona ermesine ilişkin tüm sürelerin; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (...) ile usul hükmü içeren diğer kanunlarda taraflar veya ilgililer bakımından belirlenen sürelerin, 06/02/2023 tarihinden itibaren 06/04/2023 tarihine kadar duracağı, durma süresinin sona erdiği günü takip eden günden itibaren işlemeye başlayacağı, 6. fıkrasında, ''Olağanüstü hal ilan edilmeyen illerin barosuna kayıtlı avukatların ve bürolarında çalışan kişilerin; olağanüstü hal ilan edilen illerde kan veya kayın hısımlarının bulunması veya olağanüstü hal ilan edilen illerde felakete uğrayanların kurtarılması, meydana gelen hasar ve zararın telafi edilmesi ya da ihtiyaçların karşılanması amacıyla bu illere gitmeleri halinde bu madde hükmü, söz konusu avukatlar tarafından takip edilen dava ve işlerle ilgili olarak bu avukatlar bakımından 6/3/2023 (bu tarih dâhil) tarihine kadar ülke genelinde uygulanır.'' kuralına yer verildiği, 04/04/2023 tarihli ve 139 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile 09/04/2023 tarihli ve 141 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile dava açma sürelerinin 01/05/2023 tarihine kadar (bu tarih dahil) durduğu dikkate alındığında, temyiz yoluna başvuru süresinin son gününün 22/05/2023 tarihi olduğu, incelemeye konu temyiz başvurusunun ise 31/05/2023 tarihinde kayıtlara giren dilekçe ile yapıldığı tespit edilmiş olup, bu durumda yukarıda belirtilen otuz (30) günlük yasal süre geçirilerek yapıldığı anlaşılan temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle incelenme olanağı bulunmadığı belirtilerek, davacının temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İstinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesince yapılan tebligata ilişkin sürenin geçirilmesinde mücbir sebep bulunduğu, 06/02/2023 tarihinde meydana gelen deprem nedeniyle evini terk ederek Ankara'ya taşındığı, Kahramanmaraş'a geri döndüğünde muhtar tarafından muhtarlıktaki bütün evrakların zayi olduğunun belirtildiği, kesinleşme şerhi verildiğini e devletten öğrendiği, bu nedenle tebligatı öğrenme tarihinin tebliğ tarihi olarak esas alınması gerektiği, Kanun Hükmünde Kararname eki liste ile kamu görevinden çıkarılmasının hukuka aykırı olduğu, hakkında kesinleşmiş bir mahkumiyet kararının bulunmadığı, Bank Asya hesap hareketlerinin ve sendikaya üyeliğinin örgütsel talimata dayanmadığı, FETÖ ile irtibat veya iltisakının bulunmadığı, Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinde güvence altına alınan temel hak ve hürriyetlerinin ihlal edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin istinaf isteminin reddine ilişkin ... tarih ve E:..., K:... kararı yönünden temyiz isteminin incelenmeksizin reddine, temyiz başvurusunun süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin ... tarih ve E:... sayılı kararı yönünden ise temyiz istemi reddedilerek temyiz süre ret kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 20. maddesiyle değiştirilen "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde, "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir." hükmüne yer verilmiş, devamında Bölge İdare Mahkemelerinin temyiz edilebilecek nihai kararları sayma suretiyle belirtilmiştir. Aynı Kanun'un 48. maddesinin 6. fıkrasında, temyizin kanuni süre geçtikten sonra yapılması veya kesin bir karar hakkında olması halinde kararı veren mercinin temyiz isteminin reddine karar vereceği, ilgili mercinin bu kararına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin karara yönelik temyiz istemi yönünden:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
İstinaf isteminin reddine ilişkin karara yönelik temyiz istemi yönünden:
... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davanın reddi yolunda verilen kararın istinaf edilmesi üzerine; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin istinaf isteminin reddine ilişkin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
Davacının anılan karara karşı yaptığı temyiz başvurusu üzerine; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... sayılı kararıyla 2577 sayılı Kanun'un 46/1. maddesinde öngörülen 30 günlük temyiz süresi geçirildikten sonra temyiz başvurusunda bulunulduğundan temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddine karar verildiği görülmekle süresinde temyiz edilmemesi sonucunda kesinleşen istinaf isteminin reddine ilişkin kararın temyizen incelenmesine kanunen imkan bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Temyiz başvurusunun süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... sayılı kararı yönünden temyiz isteminin reddi ile anılan kararın ONANMASINA,
2\. İstinaf isteminin reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı yönünden TEMYİZ İSTEMİNİN İNCELENMEKSİZİN REDDİNE,
3\. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davacı üzerinde bırakılmasına, adli yardım talebinin daha önce kabul edilmiş olması nedeniyle temyiz aşamasında tahsil edilmeyen yargılama giderinin tahsili için Mahkemesince müzekkere yazılmasına,
4\. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 10/06/2024 tarihinde oybirliğiyle/oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.