Danıştay danistay 2024/9159 E. 2024/17460 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/9159
Karar No : 2024/17460

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ardahan ili, Merkez ... İlkokulunda İngilizce öğretmeni olarak görev yapan davacı tarafından, 7145 sayılı Kanun'un 26. maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen geçici 35. maddesi uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin Milli Eğitim Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kesinleşmiş kararının; anılan Mahkeme kararına dayanak alındığı iddia edilen ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı mahkûmiyet kararının ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla bozulması üzerine ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla beraat kararı verildiğinden bahisle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 53/1-(c) maddesi uyarınca yargılamanın yenilenmesi yoluyla kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; davacının ceza yargılamasına konu olan "silahlı terör örgütüne üye olma" suçu ile ceza yargılamasında mahkumiyetine dayanak delillerin kamu görevinden çıkarılması işlemine de dayanak olarak gösterildiği, ancak davacının 6 yıl 3 ay hapis cezası ile mahkumiyetine ilişkin kararın Erzurum Bölge Adliye Mahkemesince dosyanın yeniden incelenmek ve hüküm kurulmak üzere bozularak mahkemesine gönderilmesi üzerine yeniden yapılan yargılama neticesinde ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davacının beraatine karar verildiğinin anlaşıldığı, bu haliyle, 2577 sayılı Kanun'un 53/1-(c) maddesinde öngörülen koşulun gerçekleştiği sonucuna ulaşılmakla, davacının yargılamanın yenilenmesi isteminin kabulüne karar verilerek uyuşmazlığın esasının yeniden incelenmesine geçilmiş ve davacının ifadesi ve davacı hakkında yapılan inceleme ve araştırmalarda banka, vakıf, dernek, eğitim kurumları, SGK, örgüte ait özel iletişim sistemi ByLock ve benzeri uygulama kullanımına dair herhangi bir kayıt ve delilin olmadığı, örgütlü suçlar bilgi bankasından yapılan araştırmada davacı hakkında bir bilgi veya beyana rastlanmadığı, yargılandığı davada beraat ettiği, dava dışında herhangi başka adli soruşturmasının bulunmadığı, hakkındaki bu tespitin davacının kamu görevinden çıkarılmasına gerekçe oluşturmayacağı değerlendirilerek davacının terör örgütlerine veya Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatına dair dosya kapsamında somut bilgi ya da belge olmadığı da dikkate alındığında, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin geçici 35. maddesi uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına yönelik tesis olunan dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, davacının yargılamanın yenilenmesi istemi kabul edilerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu, kararın kaldırılmasını gerektirecek bir neden bulunmadığı belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Geçici 35. madde uyarınca bir kamu personelinin kamu görevinden çıkarılabilmesi için, terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatının olduğunun değerlendirilmesinin yeterli olduğu, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca yapılacak değerlendirme için sübut derecesinde ortaya konulması şartı aranmadığı, suçun işlendiğinin sabit olmadığından bahisle verilen beraat kararlarının İdare Mahkemelerini doğrudan bağlamayacağı, yürüteceği kamu hizmetinin hayati önem taşıyan önemli bir yere sahip olması ve görevin hassasiyeti de birlikte dikkate alındığında, davacının terör örgütüyle irtibatının bulunduğu sonucuna varılarak tesis edilen dava konusu işlemin her yönüyle hukuka uygun olduğu belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği iddia edilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Ardahan ili, Merkez ... İlkokulunda İngilizce öğretmeni olarak görev yapan davacı hakkında "FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan yürütülen ceza yargılaması sonucunda Ardahan Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davacının 6 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.
Daha sonra davalı idarece hakkında tahkikata başlanılan davacı, 7145 sayılı Kanun'un 26. maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Geçici 35. maddesi uyarınca FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibat ve iltisakı bulunduğu gerekçesiyle Milli Eğitim Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi ile kamu görevinden çıkarılmıştır.
Davacı tarafından, kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan dava sonucunda, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; "...Dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile anılan ceza dava dosyasının UYAP sistemi üzerinden incelenmesi neticesinde, davacının "Bylock" isimli gizli iletişim sistemine dahil olarak FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile organik bağ kurduğu, FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile irtibatlı ve iltisaklı olduğu, eylemlerinin FETÖ/PDY silahlı terör örgütünün kuruluş amaçlarını, faaliyet ve eylemlerini benimsediğini gösterir şekilde yoğunluk, süreklilik ve çeşitlilik arz ettiği görülmektedir. Bu durumda, davacı hakkında yürütülen ceza soruşturması ve kovuşturması ile bu kapsamda elde edilen ve dava dosyasında yer alan bilgiler dikkate alındığında, davacının FETÖ/PDY yapılanması ile en azından iltisak ve irtibat içinde hareket ettiğinin açık olması karşısında dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır..." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ve anılan karar taraflarca istinaf kanun yoluna başvurulmaksızın 09/06/2022 tarihinde kesinleşmiştir.
Öte yandan, davacı hakkında ... Ağır Ceza Mahkemesince verilen mahkûmiyet hükmü ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla bozulmuş ve yeniden yapılan yargılama sonucunda ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davacının ''silahlı terör örgütüne üye olma'' suçundan 5271 sayılı CMK'nın 223/2-(e) maddesi uyarınca (delil yetersizliğinden) beraatine karar verilmiştir.
Bunun üzerine davacı tarafından, İdare Mahkemesince davanın reddi yolunda verilen karara dayanak alındığı ileri sürülen ... Ağır Ceza Mahkemesi tarafından hakkında verilen mahkûmiyet kararının, ... Bölge Adliye Mahkemesince bozulduğu ve yeniden yapılan yargılama neticesinde söz konusu suçtan beraatine karar verildiği gerekçesiyle, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, 2577 sayılı İdari Yargılama Usul Kanunu'nun 53. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca yargılanmanın yenilenmesi suretiyle kaldırılması ve kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
Açılan davada, 2577 sayılı Kanun'un 53/1-(c) maddesi uyarınca yargılamanın yenilenmesi istemini kabul eden ve uyuşmazlığın esasını karara bağlayan ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Davalı idarece anılan kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
Diğer taraftan, UYAP kayıtlarının incelenmesinden; Bölge Adliye Mahkemesinin bozma kararı üzerine ... Ağır Ceza Mahkemesince davacı hakkında verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı beraat kararının, bu kez Cumhuriyet Savcısı tarafından yapılan istinaf başvurusu üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla tekrar bozulduğu, söz konusu bozma kararı sonrası yeniden yapılan yargılama neticesinde ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davacının 5271 sayılı CMK'nın 223/2-(e) maddesi uyarınca (delil yetersizliğinden) yine beraatine karar verildiği ve Dairemizin karar verdiği tarih itibarıyla anılan beraat kararının kesinleşmediği görülmüştür.

İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 53'ncü maddesinin 1'nci fıkrasında, Danıştay ile Bölge İdare, İdare ve Vergi Mahkemelerinden verilen kararlar hakkında;
"a) Zorlayıcı sebepler dolayısıyla veya lehine karar verilen tarafın eyleminden doğan bir sebeple elde edilemeyen bir belgenin kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması,
b) Karara esas olarak alınan belgenin sahteliğine hükmedilmiş veya sahte olduğu mahkeme veya resmi bir makam huzurunda ikrar olunmuş veya sahtelik hakkındaki hüküm karardan evvel verilmiş olup da, yargılanmanın yenilenmesini isteyen kimsenin karar zamanında bundan haberi bulunmamış olması,
c) Karara esas olarak alınan bir ilam hükmünün, kesinleşen bir mahkeme kararıyla bozularak ortadan kalkması,
d) Bilirkişinin kasıtla gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunun mahkeme kararıyla belirlenmesi,
e) Lehine karar verilen tarafın, karara etkisi olan bir hile kullanmış olması,
f) Vekil veya kanuni temsilci olmayan kimseler ile davanın görülüp karara bağlanmış bulunması,
g) Çekinmeye mecbur olan başkan, üye veya hakimin katılmasıyla karar verilmiş olması,
h) Tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir dava hakkında verilen karara aykırı yeni bir kararın verilmesine neden olabilecek kanuni bir dayanak yokken, aynı mahkeme yahut başka bir mahkeme tarafından önceki ilamın hükmüne aykırı bir karar verilmiş bulunması,
ı) Hükmün, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlâli suretiyle verildiğinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması veya hüküm aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvuru hakkında dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyon sonucunda düşme kararı verilmesi" hallerinde yargılanmanın yenilenmesinin istenebileceği hükme bağlanmıştır.
Öte yandan, 31/07/2018 tarih ve 30495 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7145 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 26. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye Geçici 35. madde eklenmiş, anılan maddede, ''B) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört yıl süreyle; terör örgütlerine veya (İptal ibare: Anayasa Mahkemesi’nin 30/06/2022 tarihli ve E:2018/137, K:2022/86 sayılı kararı ile) Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara (İptal ibare: Anayasa Mahkemesi’nin 30/06/2022 tarihli ve E:2018/137, K:2022/86 sayılı kararı ile) iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen; ...6) 9) 657 sayılı Kanuna ve diğer mevzuata tabi her türlü kadro, pozisyon ve statüde (işçi dâhil) istihdam edilen personel, ilgili kurum veya kuruluşun en üst yöneticisi başkanlığında bağlı, ilgili veya ilişkili olunan bakan tarafından oluşturulan kurulun teklifi üzerine ilgili bakan onayıyla kamu görevinden çıkarılır.." kuralı getirilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Sonradan ortaya çıkan bazı durumlarda haksızlığı önlemek amacıyla kanunda tahdiden sayılmış nedenlere dayanılarak esas hükmün kaldırılması ve davanın yeniden incelenmesini sağlayan olağanüstü kanun yoluna yargılamanın yenilenmesi denir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 53. maddesinde, yargılamanın yenilenmesi müessesesi, maddede sayılan sınırlı hallerde, kesinleşmiş hükmün, yine hükmü veren Mahkeme tarafından ortadan kaldırılmasına ve uyuşmazlığın esasının tekrar incelenmesine imkân tanıyan bir kanun yolu olarak düzenlenmiş, kesinleşmiş mahkeme kararlarına karşı gidilebilen bir yol olması nedeniyle de gerek doktrinde gerekse yargısal içtihatlarda "olağanüstü kanun yolu" olarak nitelendirilmiştir.
Anılan Kanun maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, "karara esas olarak alınan bir ilam hükmünün, kesinleşen bir mahkeme kararıyla ortadan kalkması" hali, yargılamanın yenilenmesi sebepleri arasında sayılmıştır. Buna göre, bir ilam hükmünün mahkeme kararına esas alınması ve karara esas alınan hükmün kesinleşen bir mahkeme kararıyla ortadan kalkması durumunda, tarafların yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunarak, uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmesini sağlayabilecekleri açıktır.
Her ne kadar, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, davacının mahkûmiyetine ilişkin kararın ... Bölge Adliye Mahkemesince yeniden incelenmek ve hüküm kurulmak üzere bozularak mahkemesine gönderilmesi üzerine yeniden yapılan yargılama neticesinde ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davacının beraatine karar verildiği gerekçesiyle 2577 sayılı Kanun'un 53. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre yargılamanın yenilenmesi istemi kabul edilerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de; dosyanın incelenmesinden, Mahkeme kararında, davacı hakkında verilen mahkûmiyet hükmünün, yargılamanın yenilenmesi istemine konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına doğrudan esas alınıp alınmadığı hususunda herhangi bir değerlendirmeye yer verilmediği görülmüştür.
Bunun yanında, kararımızın "Maddi Olay" kısmında da belirtildiği üzere, yargılamanın yenilenmesi isteminin gerekçesi olarak kabul edilen davacı hakkındaki anılan beraat kararının, ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla tekrar bozulduğu, söz konusu bozma kararı sonrası yeniden yapılan yargılama neticesinde ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davacının yine beraatine karar verildiği ve söz konusu kararın halihazırda kesinleşmediği, bu haliyle, Mahkemece, davacının ceza yargılaması sürecine ilişkin olarak da yeterli bir inceleme ve araştırma yapılmadan karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, Mahkemesince, yukarıda belirtilen hususlar çerçevesinde uyuşmazlıkta yargılamanın yenilenmesi şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği konusunda değerlendirme ve inceleme yapılarak bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne;
2\. Yargılamanın yenilenmesi isteminin kabulü ile dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 11/11/2024 tarihinde, oybirliğiyle, kesin olarak karar verildi.