Danıştay danistay 2022/15088 E. 2025/5379 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/15088
Karar No : 2025/5379

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı / ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 677 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, göreve iade talebiyle OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yapılan başvurunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; dosyada mevcut bilgi ve belgeler ile UYAP kayıtlarının birlikte incelenmesinden; hukuka uygun elde edilen delillerle, Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu tarafından ortaya konulan tespitlerde; davacı hakkında Kurumu tarafından Komisyona intikal ettirilen personel bilgi dosyasında, Diyarbakır Valiliği'nin ... tarih ve ... sayılı Kurul Kararında; PKK/KCK terör örgütüne üyeliği, mensubiyeti yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen davacının kamu görevinden çıkarılmasının teklif edilmesinin kararlaştırıldığının belirtildiği, ve Diyarbakır Valiliği'nin ... tarih ve ... sayılı Kurul Kararında davacının ihraç kararına yapmış olduğu itirazını reddedilmesi gerektiğinin belirtildiği hususlarına yer verilerek PKK/KCK silahlı terör örgütü ile irtibatlı ve iltisaklı olduğunun değerlendirildiğinin görüldüğü, Valilikçe Komisyona intikal ettirilen davacıya ait personel bilgi dosyasında; davacının, PKK/KCK terör örgütü şehiriçi yapılanması içerisinde faaliyet gösterdiğinin değerlendirildiğinin tespit edildiği, diğer taraftan, UYAP-Örgütlü Suçlar Bilgi Bankasından davacı hakkında yapılan sorgulamada, Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma Numaralı dosyası üzerinden düzenlenen iddianamede, "Kayapınar Belediyesine ait prefabrik yapının ücretsiz olarak Diclekent Halk Evi Derneğine tahsis edilmesi olayı,... Eski Belediye Emcümen üyeleri ... ...Kayapınar Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ve Kayapınar Belediye Ecümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla prefabrik yapının 3 yıllığına Diclekent Halk Evi Derneğine ücretsiz olarak tahsis ederek Diclekent Halk Evi Derneği lehine haksız menfaat sağladıkları, " iddiası ile görevi kötüye kullanmak suçundan hakkında dava açıldığı, iddianamede bahsi geçen Diclekent Halk Evi Derneği'nin KHK kapsamında kapatılan derneklerden olduğu görülmekte olup, bu hususların da ayrıca davacının terör örgütüyle irtibatı ve iltisakı yönünden Mahkemece hükme esas alınabileceği açık olduğundan, davacının durumunun değerlendirilmesinde, hükme esas alınabilecek nitelikte görülen Komisyon tespitleri ile UYAP Örgütlü Suçlar Bilgi Bankasında yer alan veriler dikkate alındığında, davacının PKK/KCK terör örgütü ile en az irtibat derecesinde bağının olduğu sonucuna varıldığından davacının başvurusunun reddine ilişkin dava konusu Komisyon kararında hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu, kararın kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : PKK/KCK terör örgütü ile herhangi bir ilişkisinin olmadığı, görevi kötüye kullanma suçundan yargılandığı ceza davasında beraat kararı verildiği, yasal olarak faaliyet gösteren bir derneğe yapılan tahsis nedeniyle PKK/KCK terör örgütü ile bağlantısının kurulmasının vicdani değerlere aykırı olduğu, anılan tahsise konu encümen kararında imzası olan bazı şahısların halen görevde bulunduğu, dava konusu işlemde bahsedilen Valilik kararının hiçbir dayanağının bulunmadığı, iddiaların mesnetsiz olduğu, masumiyet karinesine aykırı hareket edildiği, adil yargılanma hakkının ihlal edildiği, Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinde güvence altına alınan temel hak ve hürriyetlerinin ihlal edildiği belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra,dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davalı Kayapınar Belediye Başkanlığında görev yapmakta iken 677 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yapılan başvuru,... tarih ve... sayılı işlem ile reddedilmiştir.
Bunun üzerine, anılan işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.
Diğer yandan, dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile UYAP kayıtlarının incelenmesinden; davacı hakkında, görevi kötüye kullanma suçu ile ilgili açılan ceza davasında ... Asliye Ceza Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile beraat kararı verildiği ve bu kararın kesinleştiği görülmüştür.

İLGİLİ MEVZUAT:
Türkiye'de 15 Temmuz 2016 gecesi, kendilerini “Yurtta Sulh Konseyi” olarak isimlendiren bir grup Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) mensubu tarafından, demokratik biçimde halk tarafından göreve getirilen Türkiye Büyük Millet Meclisini (TBMM), Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetini ve Cumhurbaşkanı'nı devirmek ve anayasal düzeni ortadan kaldırmak amacıyla darbe teşebbüsünde bulunulmuş, bu teşebbüs Türk Milleti tarafından akamete uğratılmıştır.
Anayasa'nın olay tarihinde yürürlükte bulunan 118. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Milli Güvenlik Kurulu (MGK) tarafından 20/07/2016 tarihli toplantıda yapılan değerlendirmede, darbe teşebbüsünün TSK içindeki Fetullahçı Terör Örgütü (FETÖ) mensupları tarafından başlatıldığı, bu örgütün kuruluş aşamasından itibaren etkisi altına aldığı eğitim kuruluşları, sivil toplum kuruluşları, medya kuruluşları, ticari kuruluşlar ve kamu görevlileri aracılığıyla Milleti ve Devleti kontrol altında tutmayı amaçladığı belirtilmiştir.
MGK'nın anılan toplantısında "demokrasinin, hukuk devleti ilkesinin, vatandaşların hak ve özgürlüklerinin korunmasına yönelik tedbirlerin etkin bir şekilde uygulanabilmesi amacıyla" Hükûmete olağanüstü hâl ilan edilmesi tavsiyesinde bulunulması hususu kararlaştırılmıştır. Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu 20/07/2016 tarihinde, ülke genelinde 21/07/2016 Perşembe günü saat 01.00'den itibaren geçerli olmak üzere doksan gün süreyle olağanüstü hâl ilan edilmesine karar vermiştir. Anılan karar 21/07/2016 tarih ve 29777 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş ve aynı gün TBMM tarafından onaylanmıştır.
22/11/2016 tarih ve 29896 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 677 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin ''Kamu personeline ilişkin tedbirler'' başlıklı 1. maddesinde, ''(1)Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya (Anayasa Mahkemesinin 24/06/2021 tarih ve E:2018/81, K:2021/45 sayılı kararıyla 7086 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 1. maddesinin 1. fıkrasının birinci cümlesinde yer alan "...üyeliği, mensubiyeti veya..." ibaresinin iptaline karar verilmiştir.) iltisakı yahut bunlarla irtibatı olan; ... ç) Ekli (4) sayılı listede yer alan kişiler kamu görevinden, başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın çıkarılmıştır. Bu kişilere ayrıca herhangi bir tebligat yapılmaz. Haklarında ayrıca özel kanun hükümlerine göre işlem tesis edilir...'' hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
677 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca terör örgütlerine veya MGK'ca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen kamu görevlilerinin, “meslekten veya kamu görevinden çıkarılmasına" ilişkin kararlar, adli suç veya disiplin suçu işlenmesi karşılığında uygulanan yaptırımlardan farklı olarak terör örgütleri ile millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapıların kamu kurum ve kuruluşlarındaki varlığını ortadan kaldırmayı amaçlayan “olağanüstü tedbir" niteliğindedir.
AİHM "demokratik bir devletin, memurlarından Anayasal prensiplere sadakat göstermesini isteme hakkı bulunduğunu" belirtmektedir (Sidabras ve Džiautas/Litvanya, B. No: 55480/00 ve 59330/00, 27/07/2004, § 52; Volkmer/Almanya (k.k.), B. No: 39799/98, 22/11/2001; Petersen/Almanya, B. No: 39793/98, 22/11/2001). AİHM'e göre "kamu çalışanlarının devlete sadık kalmaları genel yararı korumakla ve güvence altına almakla yükümlü devlet otoriteleri ile çalışmalarının doğasında bulunan bir şarttır." (Sidabras ve Džiautas/Litvanya, B. No: 55480/00 ve 59330/00, 27/07/2004, § 57; Žičkus/Litvanya, B. No: 26652/02, 07/04/2009, § 28).
Terör örgütleri ile millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapılara iltisak veya bunlarla irtibat, kamu görevlilerinin devlete sadakat yükümlülüğünü yitirildiğini ortaya koyan ve bahse konu olağanüstü tedbirin uygulanmasını gerektiren hâllerdir.
Anayasa Mahkemesi 14/11/2019 tarih ve E:2018/89, K:2019/84 sayılı kararında iltisaklı kavramını ''kavuşan, bitişen, birleşen'', irtibatlı kavramını ise ''bağlantılı'' olarak tanımlamıştır. Bu kavramlar ile kişilerin cezai sorumluluğunu gerektiren örgüte üyelik ve mensubiyet kavramlarına nazaran terör örgütleri ile daha az yoğun ve atipik bir bağlantının vurgulandığı açıktır. Bu kapsamda kişilerin terör örgütleri ile irtibat ve iltisaklarının ortaya konulabilmesi için, örgütün amaçlarının gerçekleştirilmesi ya da örgütten yarar sağlamak maksadıyla gerek örgütten gelen talimatlar doğrultusunda gerekse inisiyatif alarak bulundukları hal ve hareketler neticesinde örgüte veya kendilerine yarar sağladıkları ya da örgüt ile amaç birliği veya sosyal birliktelik görünümü içinde oldukları yönünde kanaat oluşması yeterli olacaktır.
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararıyla hukuka uygun bulunan İdare Mahkemesi kararında, Diyarbakır Valiliği'nin ... tarih ve ... sayılı Kurul Kararında davacının ihraç kararına yapmış olduğu itirazını reddedilmesi gerektiğinin belirtildiği hususlarına yer verilerek PKK/KCK silahlı terör örgütü ile irtibatlı ve iltisaklı olduğunun değerlendirildiğinin görüldüğü, Valilikçe Komisyona intikal ettirilen davacıya ait personel bilgi dosyasında; davacının, PKK/KCK terör örgütü şehiriçi yapılanması içerisinde faaliyet gösterdiğinin değerlendirildiğinin tespit edildiği, UYAP-Örgütlü Suçlar Bilgi Bankasından davacı hakkında yapılan sorgulamada, Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/10108 Soruşturma Numaralı dosyası üzerinden düzenlenen iddianamede, "Kayapınar Belediyesine ait prefabrik yapının ücretsiz olarak Diclekent Halk Evi Derneğine tahsis edilmesi olayı,... Eski Belediye Encümen üyeleri ......Kayapınar Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ve Kayapınar Belediye Ecümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla prefabrik yapının 3 yıllığına Diclekent Halk Evi Derneğine ücretsiz olarak tahsis ederek Diclekent Halk Evi Derneği lehine haksız menfaat sağladıkları, " iddiası ile görevi kötüye kullanmak suçundan hakkında dava açıldığı, iddianamede bahsi geçen Diclekent Halk Evi Derneği'nin KHK kapsamında kapatılan derneklerden olduğu görüldüğünden davacının PKK/KCK terör örgütü ile en az irtibat derecesinde bağının olduğu sonucuna ulaşıldığı görülmüştür.
Görevi kötüye suçlaması ile ilgili açılan ceza davasında, ...Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; suçun yasal unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223/2-a maddesi uyarınca beraatine karar verildiği ve bu kararın kesinleştiği görülmüştür. Kaldı ki, dava konusu tahsisin Kayapınar Belediye Başkanlığı Encümen kararı ile yapıldığı da dava dosyası kapsamından anlaşılmaktadır.
Ayrıca İdare Mahkemesince ve Bölge İdare Mahkemesince davacı ile ilgili yapılan ara kararlarına verilen cevaplardan, davacının PKK/KCK terör örgütü ile irtibatı ve iltisakı olduğu yönünde herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı anlaşıldığından somut tespitlere dayanmayan İdari Kurul Kararı ve kurum değerlendirmesi dışında PKK/KCK terör örgütü ile irtibatı ve iltisakına dair başkaca bir delil bulunmayan davacının PKK/KCK terör örgütü ile irtibatlı ve iltisaklı olduğundan bahisle kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2\. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 13/05/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.