Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2025/985
Karar No : 2025/4929

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av....

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının aleyhe olan kısmının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerindeki yapı ruhsatı bulunmayan (ruhsatsız) mevcut yapıda imar mevzuatına aykırı olarak esaslı iç ve dış tadilat yapıldığından bahisle, 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 11. ve 12. maddeleri uyarınca düzenlenen... tarih ve ... sıra numaralı yapı tatil tutanağı ile davalı idare tarafından yapılan inceleme neticesinde, ... tarih ve ... sıra numaralı yapı tatil tutanağı ile hakkında imar mevzuatına aykırı imalatlar tespit edilen yapının yasallığına ilişkin herhangi bir belge bulunmadığının anlaşıldığından bahisle, tespite konu yapının tamamının 2960 sayılı Bogaziçi Kanunu'nun 13 maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca yıktırılmasına ilişkin ... tarih ve .../... sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu yapı tatil tutanağı ile davacıya 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca idari para cezası verilmesine ilişkin encümen kararının iptali istemiyle açılan ve ...İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında yaptırılan keşif sonucunda düzenlenen bilirkişi raporu ile dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; dava konusu binanın en azından Nisan 2002 tarihinden bu yana (ulaşılabilen en eski tarihli uydu fotoğrafı) aynı kontur ve gabaride olacak şekilde mevcut olduğu, ayrıca dava konusu yapı tatil tutanağında binanın mevcut bir bina olduğunun belirtildiği, ancak sokak fotoğraflarının incelenmesi sonucunda, dava konusu binadaki tüm cephe kaplamalarının, doğramaların ve yapının içinin yenilenmesi niteliğindeki aykırılığın, Mayıs 2022 tarihi sonrasında yapılmış olduğunun anlaşıldığı, dava konusu aykırılığın yapıldığı binanın imar mevzuatı uyarınca yapı niteliğinde olduğu, ancak aykırılığın kendisinin (mevcut binanın tüm cephe kaplamalarının, doğramalarının ve yapının içinin yenilenmesinin) 3194 sayılı İmar Kanunu’nun “Yapı Ruhsatiyesi” başlıklı 21’inci maddesinin son fıkrası uyarınca ruhsata tabi olmayan inşai faaliyetler kapsamında olduğu, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla dava konusu yapı tatil tutanağının iptaline karar verildiği ve dava konusu taşınmazda yapılan eklentilerin (tüm cephe kaplamalarının, doğramalarının ve içinin yenilenmesinin) basit tadilat niteliğinde olduğu ve ruhsat gerektirmediği hususu birlikte değerlendirildiğinde, 2960 sayılı Bogaziçi Kanunu'nun 13. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre tesis edilen yapının tamamının yıktırılmasına ilişkin ... tarih ve .../... sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeni Kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan; davacı tarafından, aynı yapı tatil tutanağının iptali istemiyle.... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında açılan davanın halen derdest olduğu; dolayısıyla konusu, tarafları aynı davanın iki kere açılmış olması ve birinci davanın görülmekte (derdest) olması şartları gerçekleşmiş bulunduğundan, aynı istemle açılmış ikinci dava niteliğindeki bu davada "derdestlik" nedeniyle incelenmeksizin ret kararı verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu ... tarih ve .../... sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeni kararının iptaline,... tarih ve ... sıra numaralı yapı tatil tutanağı bakımından ise davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; davacı tarafından encümen kararına, davacı tarafından ise vekalet ücreti ve yargılama giderlerine ilişkin kısım yönünden istinaf başvurularında bulunulması üzerine; istinaf başvurularına konu İdare Mahkemesi kararının belirtilen kısımlarının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Uyuşmazlık konusu yapının 22/07/1983 onanlı, 1/1.000 ölçekli Boğaziçi Sahil Şeridi ve Öngörünüm Bölgesi Uygulama İmar Planı'nda kısmen konut alanı, kısmen park alanı, kısmen yolda kaldığı; anılan Kanun'un geçici 4. maddesi uyarınca konut kullanımına ayrılmış ancak yapı yapılmamış yerlerde yeşil alan statüsünün uygulanacağı, dava konusu yapı tatil tutanağı ile mevcut yapıda esaslı iç ve tadilat yapıldığının tespit edildiği, söz konusu yapının yasallığına ilişkin bilgi ve belge bulunmadığı, 2960 sayılı Bogaziçi Kanunu'nun 13 maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca tüm yapının yıktırılmasına ilişkin dava konusu ... tarih ve .../... sayılı ... Büyükşehir Belediye Encümeni kararının tesis edildiği, İstanbul İmar Yönetmeliği'nin 4. maddesi uyarınca tespite konu imalatların esaslı tadilat kapsamında olduğu ve yapı ruhsatı gerektirdiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Dava Dairesi kararının temyiz edilen kısmının Dairemiz kararında belirtilen gerekçe doğrultusunda bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada,... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan kısmi bodrum kat + zemin kat + 1. normal kat + 2. normal kattan oluşan ve yapı ruhsatı bulunmayan (ruhsatsız) mevcut yapıda, komple esaslı iç ve dış tadilat yapıldığı hususu, 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 11. ve 12. maddeleri uyarınca davalı idare görevlilerince düzenlenen... tarih ve ... sıra numaralı yapı tatil tutanağı ile tespit edilmiştir.
Anılan tutanak ve Boğaziçi İmar Şube Müdürlüğünün... tarih ve ... sayılı teklifi ve raporu dayanak alınarak, mevcut yapının yasallığına ilişkin herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığından bahisle, tespite konu yapının tamamının 2960 sayılı Bogaziçi Kanunu'nun 13 maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca yıktırılmasına ilişkin .../.../... tarih ve .../... sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeni kararı tesis edilmiştir.
Bunun üzerine, anılan yapı tatil tutanağı ile encümen kararının iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun "Yıkım işleri" başlıklı 13. maddesinde " Yıkım işleri: Aşağıda belirtilen yapılar Boğaziçi İmar İdare Heyetinin kararı ve Boğaziçi İmar Müdürünün yazılı emri ile yıkılır veya yıktırılır.
a) İnşaat ruhsatı olmayan yapılar,
b) Yapının, inşaat ruhsatı ve eklerine ve imar mevzuatına aykırı yapılmış bölümleri,
c) Boğaziçi İmar Müdürlüğünce mühürlenerek yapımı durdurulmuş yapıların mühürlendikten sonra yapılan ilaveleri,
d) Yapılarda kullanma izni verildikten sonra imar mevzuatına aykırı olarak yapılan değişiklikler ve eklentileri.
Bu Kanun hükümlerine göre yıkılması gereken yapılar tespit edildiğinde Boğaziçi İmar Müdürlüğünce derhal valiliğe bildirilir. Vali, Boğaziçi İmar İdare Heyetini en geç yedi gün içinde toplayarak konunun karara bağlanmasını sağlar ve kararı Boğaziçi İmar Müdürlüğüne gönderir.
Yıkım emri 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine bağlı kalınmaksızın güvenlik kuvvetleri veya belediye zabıta kuvvetleri tarafından mal sahibine veya müteahhide tebliğ edilir. Bu tebligat onbeş gün içinde tamamlanır. Tebligatın bu şekilde yapılması mümkün olmadığı takdirde, yıkım emri yapı mahallinde görülebilecek bir yere onbeş gün müddetle asılır ve bu işlem bir tutanakla belirlenir. Bu suretle durum mal sahibi veya müteahhide tebliğ edilmiş sayılır.
Tebligatın tamamlanmasından itibaren onbeş gün içinde yapı, mal sahibi veya müteahhit tarafından yıkılmadığında, yıkım işlemi Boğaziçi İmar Müdürlüğünce yerine getirilir ve yıkım masrafları % 20 fazlası ile mal sahibi veya müteahitten tahsil edilir." hükmüne yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada,... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan kısmi bodrum kat + zemin kat + 1. normal kat + 2. normal kattan oluşan ve yapı ruhsatı bulunmayan (ruhsatsız) mevcut yapıda, komple esaslı iç ve dış tadilat yapıldığı hususu, 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 11. ve 12. maddeleri uyarınca davalı idare görevlilerince düzenlenen yapı tatil tutanağı ile tespit edilmiş olup; imar dosyasında yapılan incelemede ise, yapının yasallığına ilişkin herhangi bir bilgi ve belge bulunmaması nedeniyle, yapının tamamının yıkımına karar verildiği, davacı tarafından, yapının 16/02/2022 tarihinde satın alındığı ve yapı tatil tutanağı ile tespit edilen imalatların ruhsat gerektirmediğinin iddia olunduğu; buna karşın, uyuşmazlık konusu yapının yasallığını ortaya koyan bir belgenin ise dosyaya sunulamadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda; her ne kadar dava konusu işlemin dayanağı niteliğindeki yapı tatil tutanağında, mevcut yapıda komple esaslı iç ve dış tadilat yapıldığı tespit edilmiş ise de; yıkıma yönelik encümen kararının tesis edilmesinden önce yapının yasallığına dair bir bilgi ve belge bulunmadığının anlaşılması üzerine, uyuşmazlık konusu yapının tamamının 2960 sayılı Bogaziçi Kanunu'nun 13 maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca yıktırılmasına ilişkin tesis edilen dava konusu ... tarih ve ... sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeni kararında hukuka aykırılık; kısmen dava konusu işlemin iptali, kısmen davanın incelenmeksizin reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurularının reddine dair Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının temyiz edilen encümen kararına ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyiz edilen kısmının BOZULMASINA,
3.Bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 30/09/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.