Danıştay danistay 2025/660 E. 2025/4994 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2025/660
Karar No : 2025/4994

TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1- (DAVALI) ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

2- (DAVACI) ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:..., ... pafta, ... ada, ... sayılı parsel üzerinde yer alan yapıda, ruhsatsız imara aykırı uygulamaların tespitine ilişkin 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu uyarına düzenlenmiş yapı tutanağı dayanak alınarak davacıya 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca 111.352,80-TL para cezası verilmesine ilişkin ... tarihli ...-... sayılı encümen kararı ile bu kararın bildirimine ilişkin... tarihli ... sayılı işlemin ve anılan yapı tatil tutanağı ile tespit edilen ve ruhsata bağlanamayan aykırılıkların 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun 13. maddesi uyarınca yıktırılmasına ilişkin... tarih ve ...-... sayılı encümen kararı ile bu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde yıkım yapılmasının, aksi takdirde elektrik, su, doğalgazın kesilerek yıkım işleminin idarece yapılacağının bildirilmesine ilişkin ... tarihli, ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda, dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesi neticesinde, yıkıma ilişkin işlemler yönünden; "Dava konusu taşınmazda yapılan imalatlar ile taşınmazın mahya kotunun yükseltilerek çatı eğiminin değiştirildiği ve çatı arası hacminin arttırıldığı bu durumun da 'esaslı tadilat' niteliğinde olup ruhsat gerektirdiği, ancak mer’i imar planı ve imar mevzuatı çerçevesinde ruhsata bağlanmasının da mümkün olmadığının anlaşıldığından yıkıma ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı", para cezasına ilişkin işlemler yönünden, "Usulüne uygun düzenlenen yapı tatil tutanağı dayanak alınarak, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinde getirilen kriterlere uygun olarak belirlendiğinden hukuka aykırılık bulunmadığı" sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının, yıkıma ilişkin işlemler ile para cezasına ilişkin işlemlerin, "3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanan temel para cezası ile bu cezaya aynı fıkranın (c) bendinin 5., 7., 11. alt bentleri uyarınca artırım uygulanması ve (ç) bendi uyarınca para cezası hesaplanmasına ilişkin kısımları ile bu kararın bildirilmesine ilişkin işlem kısımlarının hukuka uygun olduğu" gerekçesiyle bu kısımlar yönünden istinaf başvurusunun reddine; "3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 10. alt bendi uyarınca artırım uygulanmasına ilişkin kısmı" yönünden ise, "Dava konusu bağımsız bölümün de bulunduğu bina için yapı kullanma izin belgesinin bulunmadığı ve 10. alt bent uyarınca artırım uygulanması koşullarının gerçekleşmediğinden bahisle para cezasının bu alt bendine isabet eden kısmında hukuka uyarlık görülmediği" gerekçesiyle istinaf başvurusunun bu kısım yönünden kabulüne, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 10. alt bendi uyarınca 4.238,41-TL artırım uygulanmasına ilişkin kısmının iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI: Hükme dayanak alınan bilirkişi raporunun eksik ve hatalı tespitler içerdiği, yapının 1958 yılından beridir kullanılıyor olması nedeniyle çatıda çökmeler meydana geldiği, yapılanın önceki yüksekliğe ve eğime uygun şekilde tadilattan ibaret olduğu, yapılan tadilatın imar barışına esas uygulama projesine uygun olduğu, hususlarına değinilerek İdare Dava Dairesi kararının aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Dava konusu işlemlerin tamamının usul ve hukuka uygun olduğu, İdare Dava Dairesi kararının aleyhlerine olan kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

DAVACININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.

DAVALININ SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
Davacının temyiz istemi yönünden;
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davalı idarenin temyiz istemi yönünden;
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 4. maddesinde; bu Kanunun ilgili maddelerine uyulmak kaydı ile 2960 sayılı İstanbul Boğaziçi Kanunu ile belirlenen veya belirlenecek olan yerlerde, bu Kanunun özel kanunlara aykırı olmayan hükümlerinin uygulanacağı, 42. maddesinde para cezasıyla ilgili düzenlemelere yer verilmiş, söz konusu maddenin 2. fıkrasının (a) bendinde yapı sınıfı ve grubu dikkate alınmak suretiyle maddede belirtilen miktar ile yapının alanının çarpılması sonucu temel ceza miktarının hesaplanacağı ve bu miktar üzerinden (c) bendinin alt bentlerinde belirtilen artırım sebepleri için gösterilen oranlar uyarınca bulunan miktarların eklenmesi sonrasında toplam ceza miktarının bulunacağı belirtilmiş olup, söz konusu (c) bendinin 10. alt bendinde; yapı kullanma izin belgesi alınmış olmakla birlikte, ruhsat alınmaksızın yeni inşai faaliyet yapılmış ise cezanın % 100'ü oranında para cezasına arttırım uygulanacağı hükme bağlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, davalı idare tarafından dosyaya sunulan 14/07/2021 havale tarihli dilekçe ekinde, dava konusu yapıyla ilgili olarak ek 2 de, 'bodrum ve 3 katlı apartman inşaatı için' 09/07/1958 tarihl ve 1873 sayılı Temel Tezkeresinin, ek 3'te, 23/06/1958 onay tarihli mimari projenin, ek 4'te ise 'projeye aykırı kısımlar tashih edildiğinden ikmal edilen bodrum ve zemin katın kullanılabileceği'ne ilişkin...... tarih, ... sayılı Yapı Muayene Raporunun sunulduğu görülmekte, anılan son belgenin davalı idare tarafından verilmiş yapı kullanma izni mahiyetinde olduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 10. alt bendi uyarınca artırım uygulanabilmesi için gerekli olan 'yapı kullanma izin belgesi alınmış olması" koşulu dava konusu yapıyla ilgili gerçekleştiğinden, anılan artırımın uygulanmasında hukuka aykırılık, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacının temyiz isteminin reddine, davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının "İstinaf başvurusunun reddine" ilişkin kısmının ONANMASINA,
3\. Anılan İdari Dava Dairesi kararının "İstinaf Başvurusunun kısmen kabulü ile İdare Mahkemesi kararının, para cezası verilmesine ilişkin Encümen kararının 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 10. alt bendi uyarınca artırım uygulanmasına kısmı yönünden davanın reddine ilişkin kısmının kaldırılmasına ve bu kısmın iptaline" ilişkin kısmının Üye ...'in karşı oyu ve oyçokluğuyla BOZULMASINA,
4\. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 02/10/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi.


(X) KARŞI OY :
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, davacının temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği oyu ile karara katılmıyorum