Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2025/501
Karar No : 2025/4597

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...
Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...

VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ...
Bölge İdare Mahkemesi ...
İdare Dava Dairesinin ...
tarih ve E:...
, K:...
sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 28/04/2011 tarih ve 27918 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 07/04/2011 tarih ve 2011/1677 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki listenin değiştirilmesine ilişkin 19/11/2015 tarih ve 29537 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 09/11/2015 tarih ve 2015/8220 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca, Aksu Çayı Taşkın Koruma Projesi kapsamında, Antalya ili, Aksu ilçesi, ...
Mahallesi'nde yer alan ve davacının hissedarı olduğu ...
ada ...
parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda yapılan arazi toplulaştırmasının anılan parsele ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...
İdare Mahkemesince verilen ...
tarih ve E:...
, K:...
sayılı kararda; davacı murisinin hisseli maliki olduğu ve toplulaştırma öncesi sera, narenciye bahçesi ve boş araziden oluştuğu anlaşılan eski ...
ada ...
sayılı kadastral parselinin, toplulaştırma öncesi alanı 49.799,72 m² olduğu, ortak kullanım alanlarına katılım payı %6,1989007’lik kesinti miktarından sonra ...
ada ...
, ...
, ...
, ...
ve ...
sayılı yeni parsellere ayrıldığı, bu miktarın 35944/199200 oranının (8.985,95 m²) davacının murisi E.A.’ya ait olduğu, bu parsellerden ...
ada ...
sayılı yeni parselin davacının murisi adına tahsis edildiği, projedeki ortak tesislere katılım payı %6,1989007 oranı düşüldükten sonra davacının murisine ait 8.428,92 m² alan kaldığı, kalan miktarın tamamı eski kadastral parselin yerinde oluşturulan ...
ada ...
sayılı yeni parsele tahsis ve dağıtım yapıldığı, söz konusu toplulaştırma uygulamasına davacının hissedarı olduğu 3 adet kadastral parselin girdiği ve yine 3 adet yeni parselde tahsis yapıldığı, bu durumda, toplulaştırmanın amacı doğrultusunda bu ...
parseldeki hisselerin en büyük parselde birleştirilmesi gerekirken, hisselerin birleştirilmediği gibi aynı ada içinde de toplanmadığı, herhangi bir teknik, hukuki ve fiili bir zorunluluk bulunmaksızın yine 3 adet yeni parselde tahsis ve dağıtımın yapıldığı, diğer taraftan davacı murisine yeni tahsis edilen ...
ada ...
parsel ile söz konusu taşınmazın bitişiğinde bulunan ve davacının cam serasının bir kısmının taştığı ...
ada ...
parselin bir bütün olarak kullanılmasının tarımsal faaliyetler açısından daha verimli ve ekonomik olması nedeniyle arazi bütünlüğünün ve toplulaştırmanın esas amacının sağlanması doğrultusunda daha uygun olacağı, yine ...
ada ...
sayılı parselin yüzölçümü dikkate alındığında bağımsız ve bağlantısız bir tarım parsel olarak kullanılmasının tarımsal açıdan verimli bir tarım işletmesi olamayacağı hususları göz önünde bulundurulduğunda, toplulaştırma işleminin arazi toplulaştırmasının amacına uygun olarak yapılmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde anılan parsel yönünden hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı elbirliği halinde hissedar olan diğer kişilerle anlaşma sağlamak suretiyle elbirliği ile mülkiyeti sona erdirerek idareye mülakat ve askı aşamalarında başvuru yapmadığı için olduğu yerlerde planlandığı, ...
ada ...
parsel sayılı taşınmazda bulunan davacının dahil olduğu veraset grubuna ait hissenin seralarının olduğu yerde diğer hissedarlarından ayrılarak planlandığı, ...
ada ...
parsel sayılı taşınmazın ortofoto görüntüsünden de görüldüğü üzere proje başlangıcında boş tarla olduğu, davacının serasını toplulaştırma başladıktan sonra uzatarak hissesinden fazla yer işgal ettiği, proje kapsamında elbirliği mülkiyeti re'sen paylı mülkiyete çevrilmesi kuralının 07/02/2019 tarihli Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Uygulama Yönetmeliği ile getirildiği, söz konusu işlemin askı işlemlerinden önce projenin en başında yapılması gerektiği, ancak dava konusu projede yapılan ilanların Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapıldığı, dolayısıyla Yönetmeliğin uygulamasının mümkün olmadığı, arazi toplulaştırma projelerinin mirasçılık belgelerine göre değil, ilgili tapu müdürlüğünden güncel olarak alınan kayıtlara göre yapıldığı, davacının ...
ada ...
, ...
ada ...
ve ...
ada ...
parsellerde hissesi bulunduğu, ilan edilen yasal süreler içerisinde veraset grubunda bulunan hissedarlardan hiç birinin idareye başvurusu bulunmadığından söz konusu ... parselin olduğu yerde bırakıldığı, söz konusu veraset gruplarındaki hissedarların ...
ada ...
ve ... ada ... nolu parsellerde kullanımlarının olup olmadığı bilinmediğinden ve idareye dilekçe vererek talepte bulunmadıklarından taşıma işlemi yapılamadığı, yetki kullanılarak sabit tesis bulunan ... ada ... nolu parsele hisselerini taşımanın ve veraset içerisindeki diğer hissedarların haklarını 1 kişiye vermenin toplulaştırmanın amacı dışında olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu'nun, işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 1. maddesinde, bu Kanunun amacının, sulama alanları ile Bakanlar Kurulunca gerekli görülen alanlarda; toprağın verimli şekilde işletilmesini, işletilmesinin korunmasını, birim alandan azami ekonomik verimin alınmasını, tarım üretiminin sürekli olarak artırılmasını, değerlendirilmesini ve buralarda istihdam imkanlarının artırılmasını, ekonomik üretime imkan vermeyecek şekilde parçalanan tarım topraklarının gerektiğinde ve imkanlar ölçüsünde genişletilmesi suretiyle de toplulaştırılmasını, tarım arazisinin ailenin geçimini sağlamaya ve aile iş gücünü değerlendirmeye yeterli olmayacak derecede parçalanmasının ve küçülmesinin önlenmesini sağlamak olduğu hüküm altına alınmıştır.
6200 sayılı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünce Yürütülen Hizmetler Hakkında Kanun'un Ek 9. Maddesinde, (Ek: 19/4/2018-7139/7 md.) arazilerin tabii ve suni etkilerle bozulmasının ve parçalanmasının önlenmesi, parçalanmış arazilerde ise tabii özellikleri, kullanım bütünlüğü ve mülkiyet hakları gözetilerek birden fazla arazi parçasının birleştirilip ekonomik, ekolojik ve toplumsal yönden daha işlevsel yeni parsellerin oluşturulması ve bu parsellerin arazi özellikleri ve alanı değerlendirilerek kullanım şekillerinin belirlenmesi ile köy ve arazi gelişim hizmetlerinin sağlanması maksadıyla arazi toplulaştırmasının yapılacağı, arazi toplulaştırması projesinin uygulanacağı sınırlar içinde kalan alanın arazi toplulaştırması proje sahası olarak belirleneceği; bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların DSİ’nin bağlı olduğu Bakanlık tarafından yürürlüğe konulan yönetmelikle belirleneceği hükme bağlanmıştır.
Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu Uygulama Yönetmeliğinin, işlem tarihinde yürürlükte olan "Toplulaştırma" başlıklı 20. maddesinde, toplulaştırmanın, uygulama alanında ekonomik üretime imkan vermeyecek şekilde parçalı ve hisseli arazinin birleştirilmesi ve bu amaçla kamulaştırma, az topraklı veya topraksız çiftçinin topraklandırılması, sahibine bırakılacak arazinin belirlenmesi, köy gelişme ve yeni köy yerleşme alanlarına yer ayrılması gibi arazi düzenlemesine dair diğer hususları kapsayacağı; "Talimat Hazırlanması" başlıklı 71. maddesinde, Genel Müdürlüğün bu Yönetmeliğin uygulamasını sağlamak, kolaylaştırmak, tamamlamak ya da açıklamak maksadıyla talimat çıkarmaya yetkili olduğu düzenlenmiştir.
09/12/2017 tarih ve 30265 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Arazi Toplulaştırma Uygulama Yönetmeliği'nin "Parsellerin yeniden düzenlenmesi" başlıklı 16.maddesinde; " ç) Sabit tesisler ile çevre ve doğaya görünüm güzelliği veren arazi, yapı ve tesisler eski maliklerine verilecek şekilde parsel planlaması yapılır. Ancak mal sahibinin birden fazla bu özellikte sabit tesisi var ise malikin bunlardan birinin etrafındaki toplulaştırma isteği dikkate alınır. e) Dikili tarım arazileri ile seraların olduğu alanlar gerektiğinde kendi içinde toplulaştırmaya konu olur. Bu yerlerde parsel büyüklükleri yörenin ihtiyaçlarına göre belirlenir." hükümlerine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; ... ada ... parsel sayılı taşınmazın 49.799 m² olduğu, 8 kişiden oluşan davacının içinde bulunduğu verasette iştirak grubunun hissesinin 8.985 m² ve davacıya düşen hissenin 1.053 m² olduğu; dava dışı ... ada ... parsel sayılı taşınmazın 7.458 m² olduğu, 37 kişiden oluşan davacının içinde bulunduğu verasette iştirak grubunun hissesinin 3.729 m² ve davacıya düşen hissenin 466 m² olduğu; dava dışı ... ada ... parsel sayılı taşınmazın 2.933 m² olduğu, 8 kişiden oluşan davacının içinde bulunduğu verasette iştirak grubunun hissesinin 174 m² ve davacıya düşen hissenin 21 m² olduğu; davacının ... ada ... parseldeki hissesinin, sabit tesisinin bulunduğu dava konusu ... ada ... parsel sayılı taşınmaza taşınması gerektiği iddiasıyla bu davayı açtığı anlaşılmaktadır.
5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ekinde Antalya İli, Aksu İlçesi için dikili alanlara ait yeter gelirli arazi büyüklüğü 10 dekar -10.000,00 m² olarak belirlenmiştir.
Bu bakımdan, davacının ... parseldeki toplam hissesinin 466 m² +21 m²+1.053 m² =1.540 m² olduğu dikkate alındığında davacının hissesinin müstakil olarak verilmesinin yukarıdaki düzenleme gereği mümkün olmadığı; davacının ... ada ... parsel sayılı taşınmazdaki hissesinin verasette iştirak grubunun diğer hissedarlarından ayrılarak 37 kişiden oluşan verasette iştirak grubuna ait ... ada ... parselde birleştirilmesinin de mümkün olmadığı; ... ada ... parseldeki davacının içinde bulunduğu verasette iştirak grubuna ait hissenin birleştirilmesinin ise ... ada ... parsel sayılı taşınmazın tamamında sabit tesisler bulunması nedeniyle mümkün olmadığı görüldüğünden dava konusu parseldeki hissenin taşınarak birleştirilmemesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Ayrıca, ... ada ... parsel sayılı taşınmazın komşu parseli olan ... ada ... parsele davacının cam serasının taştığı, anılan cam seranın toplulaştırma ilan edildikten sonra yapıldığı, bu nedenle cam seranın taşan kısmının korunmamasında da hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Ancak, davacının içinde bulunduğu aynı verasette iştirak grubunun ... ada ... parsel sayılı taşınmazdaki 174 m² hissesinin ... ada ... sayılı parsele taşınıp taşınamayacağı hususu değerlendirilerek iki parselin tek parsele tahsisinin mümkün olup olmadığı araştırılarak bir karar verilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, dava konusu toplulaştırma işleminin ... ada ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin kısmını iptal eden İdare Mahkemesi kararına ilişkin istinaf isteminin reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Temyiz isteminin kabulüne,
2\. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 22/09/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.