Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2025/495
Karar No : 2025/4596

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av....

KARŞI TARAF (DAVACI) :...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 28/04/2011 tarih ve 27918 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 07/04/2011 tarih ve 2011/1677 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki listenin değiştirilmesine ilişkin 19/11/2015 tarih ve 29537 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 09/11/2015 tarih ve 2015/8220 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca, Aksu Çayı Taşkın Koruma Projesi kapsamında, Antalya ili, Aksu ilçesi, ... Mahallesi'nde yer alan ve davacının hissedarı olduğu ... ada ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda yapılan arazi toplulaştırmasının anılan parsele ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının murisinin hisseli maliki olduğu ve toplulaştırma öncesi üzerinde herhangi bir yapı veya muhdesat bulunmadığı, boş tarla vasfında olduğu anlaşılan eski ... ada ... sayılı kadastral parselin toplulaştırma öncesi alanının 7.458,92 m² olduğu, bu miktarın 17640/35280 oranının (3729,46m²) davacının annesi E.A.’ya ait olduğu, projedeki ortak tesislere katılım payı %6,1989007 oranı düşüldükten sonra geriye davacı murisi adına 3.507,04 m² alan kaldığı, kalan miktarın tamamının eski kadastral parselin yerinden verilmek suretiyle ... ada ... sayılı parselin oluşturulduğu, söz konusu toplulaştırma uygulamasına davacının hissedarı olduğu 3 adet kadastral parselin girdiği ve yine 3 adet yeni parselde tahsis yapıldığı, dava konusu parselin şeklinin, toplulaştırma öncesi halinin tarımsal faaliyetler için uygun olmadığı, bu durumun toplulaştırma işlemi sonrasında da değişmediği, bu durumda, toplulaştırmanın amacı doğrultusunda davacının bu ... parsel deki hisselerin en büyük parselde birleştirilmesi gerekirken, hisselerin birleştirilmediği gibi aynı ada içinde de toplanmadığı, herhangi bir teknik, hukuki ve fiili bir zorunluluk bulunmaksızın yine 3 adet yeni parselde yapılan tahsis ve dağıtımın yapıldığı, dava konusu ... ada ... sayılı parsel için yeni tahsis edilen ... ada... sayılı parselin şeklinin tarımsal faaliyetler için uygun olmadığı hususları göz önünde bulundurulduğunda, toplulaştırma işleminin arazi toplulaştırmasının amacına uygun olarak yapılmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde dava konusu parsel yönüyle hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Arazi toplulaştırma projelerinin mirasçılık belgelerine göre değil, ilgili tapu müdürlüğünden güncel olarak alınan kayıtlara göre yapıldığı, davacının ... ada ..., ... ada ... ve ... ada ... parsellerde hissesi bulunduğu, ilan edilen yasal süreler içerisinde veraset grubunda bulunan hissedarlardan hiçbirinin idareye başvurusu bulunmadığından söz konusu ... parsel in olduğu yerde bırakıldığı, söz konusu veraset gruplarındaki hissedarların ... ada ... ve ... ada ... sayılı parsellerde kullanımlarının olup olmadığı bilinmediğinden ve idareye dilekçe vererek talepte bulunmadıklarından taşıma işlemi yapılamadığı, yetki kullanılarak sabit tesis bulunan ... ada ... sayılı parsele hisselerini taşımanın ve veraset içerisindeki diğer hissedarların haklarını 1 kişiye vermenin toplulaştırmanın amacı dışında olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu'nun, işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 1. maddesinde, bu Kanunun amacının, sulama alanları ile Bakanlar Kurulunca gerekli görülen alanlarda; toprağın verimli şekilde işletilmesini, işletilmesinin korunmasını, birim alandan azami ekonomik verimin alınmasını, tarım üretiminin sürekli olarak artırılmasını, değerlendirilmesini ve buralarda istihdam imkanlarının artırılmasını, ekonomik üretime imkan vermeyecek şekilde parçalanan tarım topraklarının gerektiğinde ve imkanlar ölçüsünde genişletilmesi suretiyle de toplulaştırılmasını, tarım arazisinin ailenin geçimini sağlamaya ve aile iş gücünü değerlendirmeye yeterli olmayacak derecede parçalanmasının ve küçülmesinin önlenmesini sağlamak olduğu hüküm altına alınmıştır.
6200 sayılı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünce Yürütülen Hizmetler Hakkında Kanun'un Ek 9. Maddesinde, (Ek: 19/4/2018-7139/7 md.) arazilerin tabii ve suni etkilerle bozulmasının ve parçalanmasının önlenmesi, parçalanmış arazilerde ise tabii özellikleri, kullanım bütünlüğü ve mülkiyet hakları gözetilerek birden fazla arazi parçasının birleştirilip ekonomik, ekolojik ve toplumsal yönden daha işlevsel yeni parsellerin oluşturulması ve bu parsellerin arazi özellikleri ve alanı değerlendirilerek kullanım şekillerinin belirlenmesi ile köy ve arazi gelişim hizmetlerinin sağlanması maksadıyla arazi toplulaştırmasının yapılacağı, arazi toplulaştırması projesinin uygulanacağı sınırlar içinde kalan alanın arazi toplulaştırması proje sahası olarak belirleneceği; bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların DSİ’nin bağlı olduğu Bakanlık tarafından yürürlüğe konulan yönetmelikle belirleneceği hükme bağlanmıştır.
Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu Uygulama Yönetmeliğinin, işlem tarihinde yürürlükte olan "Toplulaştırma" başlıklı 20. maddesinde, toplulaştırmanın, uygulama alanında ekonomik üretime imkan vermeyecek şekilde parçalı ve hisseli arazinin birleştirilmesi ve bu amaçla kamulaştırma, az topraklı veya topraksız çiftçinin topraklandırılması, sahibine bırakılacak arazinin belirlenmesi, köy gelişme ve yeni köy yerleşme alanlarına yer ayrılması gibi arazi düzenlemesine dair diğer hususları kapsayacağı; "Talimat Hazırlanması" başlıklı 71. maddesinde, Genel Müdürlüğün bu Yönetmeliğin uygulamasını sağlamak, kolaylaştırmak, tamamlamak ya da açıklamak maksadıyla talimat çıkarmaya yetkili olduğu düzenlenmiştir.
09/12/2017 tarih ve 30265 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Arazi Toplulaştırma Uygulama Yönetmeliği'nin "Parsellerin yeniden düzenlenmesi" başlıklı 16.maddesinde; " ç) Sabit tesisler ile çevre ve doğaya görünüm güzelliği veren arazi, yapı ve tesisler eski maliklerine verilecek şekilde parsel planlaması yapılır. Ancak mal sahibinin birden fazla bu özellikte sabit tesisi var ise malikin bunlardan birinin etrafındaki toplulaştırma isteği dikkate alınır. e) Dikili tarım arazileri ile seraların olduğu alanlar gerektiğinde kendi içinde toplulaştırmaya konu olur. Bu yerlerde parsel büyüklükleri yörenin ihtiyaçlarına göre belirlenir." hükümlerine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; ... ada ... parsel sayılı taşınmazın 7.458 m² olduğu, 37 kişiden oluşan davacının içinde bulunduğu verasette iştirak grubunun hissesinin 3.729 m² ve davacıya düşen hissenin 466 m² olduğu; dava dışı ... ada 34 parsel sayılı taşınmazın 2.933 m² olduğu, 8 kişiden oluşan davacının içinde bulunduğu verasette iştirak grubunun hissesinin 174 m² ve davacıya düşen hissenin 21 m² olduğu; dava dışı ... ada ... parsel sayılı taşınmazın 49.799 m² olduğu, 8 kişiden oluşan davacının içinde bulunduğu verasette iştirak grubunun hissesinin 8.985 m² ve davacıya düşen hissenin 1.053 m² olduğu; davacının ... ada ... parseldeki hissesinin, sabit tesisinin bulunduğu ... ada ... parsel sayılı taşınmaza taşınması gerektiği iddiasıyla bu davayı açtığı anlaşılmaktadır.
5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ekinde Antalya İli, Aksu İlçesi için dikili alanlara ait yeter gelirli arazi büyüklüğü 10 dekar -10.000,00 m² olarak belirlenmiştir.
Bu bakımdan, davacının ... parsel deki toplam hissesinin 466 m² +21 m²+1.053 m² =1.540 m² olduğu dikkate alındığında davacının hissesinin müstakil olarak verilmesinin yukarıdaki düzenleme gereği mümkün olmadığı; davacının ... ada ... parsel sayılı taşınmazdaki hissesinin verasette iştirak grubunun diğer hissedarlarından ayrılarak 37 kişiden oluşan verasette iştirak grubuna ait ... ada ... parsel de birleştirilmesinin de mümkün olmadığı; ... ada ... parseldeki davacının içinde bulunduğu verasette iştirak grubuna ait hissenin birleştirilmesinin ise ... ada ... parsel sayılı taşınmazın tamamında sabit tesisler bulunması nedeniyle mümkün olmadığı görüldüğünden dava konusu parseldeki hissenin taşınarak birleştirilmemesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Ayrıca, dava konusu ... ada 28 sayılı parsele karşılık tahsis edilen ... ada ... sayılı parselin şekline ilişkin olarak davalı idarenin bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde açıkladığı üzere, ... ada ... parselin batısının proje sahası dışında kaldığı, doğusunda drenaj kanalı ve yol bulunduğu, yoldan sonra da sabit tesisler bulunduğu için doğu-batı yönünde düzenleme yapılamadığı, kuzey-güney yönünde düzeltme yapıldığı ve tamamının eski yerinden verildiği dikkate alındığında yapılan toplulaştırma işleminde bu yönüyle de hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu toplulaştırma işleminin ... ada ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin kısmını iptal eden İdare Mahkemesi kararına ilişkin istinaf isteminin reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Temyiz isteminin kabulüne,
2\. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi...İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 22/09/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.