Danıştay danistay 2025/4393 E. 2025/4950 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2025/4393
Karar No : 2025/4950

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

DİĞER DAVALI:... Kaymakamlığı

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı tarafından; maliki olduğu İstanbul ili, Fatih ilçesi, ... Mah. ... Sok. ... Apt No:... adresindeki taşınmazın günlük kiralık ev olarak işletildiği gerekçesiyle 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu'nun Ek-1'inci maddesi uyarınca 26,786,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Fatih Kaymakamlığının... tarih ve .../... sayılı kararı ile 16/08/2022 tarihli tutanakla taşınmazın mühürlenerek ruhsatsız günübirlik faaliyetten men edilmesine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; olayda; apartman dairesinin iddia olunduğu şekilde günübirlik tarzında kiraya verilmesi halinin gerçekleşmesi durumunda bu yerin Yönetmelikte tanımı yapılan umuma açık istirahat yeri sayılacağı ve anılan madde hükmünce ruhsata tabi olacağı açıktır. Ancak davacı tarafından söz konusu dairenin dava dışı ...'e kira sözleşmesi ile kiralandığı, bunun karşılığında kira ödemelerinin alındığı, kolluk kuvvetince, denetim esnasında anılan dairenin evde bulunan Belçika uyruklu kişiye tesliminin davacı tarafından mı kiracı ... tarafından mı verildiğinin ve ödemenin kime yapıldığının açıkça tespit edilmediği gibi site içerisinde bulunan daireye giriş çıkış kayıtları (kamera kaydı, giriş kartı vb) ya da komşu dairelerde ikamet eden şahıslar nezdinde araştırma yapılmak suretiyle anılan dairenin günü birlik kiraya verilip verilmediği, davacı veya kiracı tarafından mı dairenin kullanımının yapıldığı, yoksa kiracı tarafından sadece alt kira sözleşmesi ile kiralama mı yapıldığı hususunda her türlü şüpheden uzak tespitte bulunulması gerektiği görülmekte olup, dava konusu dairenin günü birlik kiralama faaliyetine konu edildiği söylenemeyeceğinden ve umuma açık istirahat yer sayılamaması nedeniyle 1774 sayılı Kanun'un Ek 1'inci maddesinde yer alan bildirim yükümlülüğünün olmadığı anlaşıldığından, yeterli araştırma yapılmaksızın anılan dairenin günü birlik kiraya verildiği gerekçesiyle davaya konu yerin mühürlenmesine ilişkin işlemde ve idari para cezası uygulanmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay bozma kararı üzerine verilen kararda İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından ruhsatsız olarak günü birlik apart şeklinde işletilen yerin 2559 Sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunun 7. maddesi ile 9207 Sayılı İş yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin Umuma açık istiharat ve eğlence yerlerinin açılması başlıklı 32. maddesi hükümlerine istinaden mühürlenmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılığın bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir." hükmüne, 4. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Kanun'un "Temyizen verilen karar üzerine yapılacak işlem" başlıklı 50. maddesinin 2. fıkrasında, "Temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ilgili merci, dosyayı öncelikle inceler ve varsa gerekli tahkik işlemlerini tamamlayarak yeniden karar verir.
" hükmüne, 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, Danıştayca verilen bozma kararına uyabileceği gibi kararında ısrar da edebilir." kuralına yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen Kanun hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi tarafından yapılan inceleme neticesinde, ilk derece mahkemesi kararının hukuka uygun bulunması durumunda istinaf başvurusunun reddine, hukuka uygun bulunmaması halinde ise istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verileceğinin, bu halde işin esası hakkında Bölge İdare Mahkemesince karar verileceğinin, bu karara karşı temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ise ilgili merci tarafından dosyanın öncelikle inceleyerek ve varsa gerekli tahkik işlemleri tamamlanarak yeniden karar verileceğinin kurala bağlanmış olduğu görülmekte olup, Danıştayın temyiz incelemesi sonucunda verdiği bozma kararı üzerine bölge idare mahkemesinin vereceği kararlar ile istinaf aşamasında bölge idare mahkemesinin vereceği kararların farklı usullere ve sonuçlara bağlandığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesince, istinaf incelemesi neticesinde Mahkeme kararının hukuka uygun bulunmayarak istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak işin esası hakkında karar verilmesi halinde ilk derece Mahkemesi kararının hukuki varlığını kaybetmiş olması nedeniyle Danıştay'ın bozma kararına uyulması üzerine yeniden yapılan yargılamanın istinaf incelemesi niteliğinde olmadığı dikkate alındığında, hüküm mahkemesi sıfatıyla uyuşmazlığı sona erdirecek bir karar vermesi gereken Bölge İdare Mahkemesince ortada geçerli ve sonuç doğurabilir nitelikte bir ilk derece Mahkemesi kararı olduğu kabul edilerek istinaf başvurusunun reddi yolunda karar verilmesi usul ve hukuka uygun olmayacaktır.
Uyuşmazlıkta, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın reddi yolunda verilen ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, Danıştay Dördüncü Dairesinin 18/03/2025 tarih ve E:2024/924, K:2025/1794 sayılı kararıyla bozulması üzerine, Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince, bozma kararı üzerine dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, yukarıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda, bozma kararına uyan Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince, uyuşmazlığı sona erdirecek bir karar verilmesi gerekmekte olup, ortada geçerli ve sonuç doğurabilir nitelikte bir ilk derece Mahkemesi kararı olduğu kabul edilerek istinaf başvurusunun reddi yolunda verilen temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Üye ..., Üye ...'un karşı oyu ve oyçokluğuyla BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 01/10/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY :
Temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının, Danıştay Dördüncü Dairesinin 18/03/2025 tarih ve E:2024/924, K:2025/1794 sayılı bozma kararı üzerine verildiği dikkate alındığında; söz konusu kararın, Dairemizin bozma kararındaki esaslar doğrultusunda verilip verilmediği hususu değerlendirilerek temyiz isteminin esası hakkında bir karar verilmesi gerektiği görüşüyle, Dairemiz kararına katılmıyoruz.