Danıştay danistay 2025/4257 E. 2025/4816 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2025/4257
Karar No : 2025/4816

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Kaymakamlığı

KARŞI TARAF (DAVACI) :... Kuyumculuk İnşaat Taahhüt ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi No:.../... adresinde işletilen "Ciklet" unvanlı ve pavyon ruhsatlı işyerinde, 17/10/2021 tarihi saat 05:30 sıralarında gerçekleştirilen denetim sonucunda işyerinde uyuşturucu madde kullanıldığının tespit edildiğinden bahisle otuz gün süre ile işyerinin kapatılmasına dair ... tarihli E-... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; davacı şirkete ait işyerinde yapılan incelemeler sonucu, kolluk görevlilerince olay tespit tutanağı düzenlendiği, söz konusu tutanakta ise, işyerinin girişe göre sağ tarafta bulunan işletmenin dış kısmında iş yeri çalışanlarının dinlenmesi için ayrılan bölümde yapılan aramada kül tablası içerisinde içilmiş ve sönük vaziyette uyuşturucu madde olduğu tahmin edilen narkotik madde bulunduğunun tespit edildiği, söz konusu narkotik maddenin uyuşturucu olup olmadığının belirlenmesi amacıyla Mahkemece yapılan ara kararına verilen cevaptan, muhafaza altına alınan maddenin uyuşturucu madde olduğu yönünde bir tespitin ya da düzenlenen bir kriminal raporun bulunmadığının anlaşıldığı, kapatma kararı verilen işyerinde yasaklı madde kullanımının her türlü şüpheden uzak kesin ve inandırıcı delillerle açıkça ortaya konulamadığı, yasal mevzuat uyarınca bahse konu isnat nedeniyle kapatma işlemi tesis edilebilmesi için, iş yerinde yapılan denetimde, mevzuata aykırı bir şekilde uyuşturucu madde imal edilme, satılma, kullanılma, bulundurulma gibi fiillerin açık olarak kati delillerle birlikte tespit edilmesi gerektiği, ancak bu durumlarda anılan mekanların geçici süreyle faaliyetten men edileceği, olayda böyle bir tespitin söz konusu olmadığı, kül tablası içerisinde içilmiş ve sönük vaziyette bulunan maddenin uyuşturucu madde olduğu varsayımından yola çıkılarak işlem tesis edildiği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay bozma kararı üzerine verilen kararda İdare Dava Dairesince; kapatma kararı verilen işyerinde yasaklı madde kullanımının her türlü şüpheden uzak kesin ve inandırıcı delillerle açıkça ortaya konulamadığı, yukarıda belirtilen mevzuat uyarınca bahse konu isnat nedeniyle kapatma işlemi tesis edilebilmesi için, iş yerinde yapılan denetimde, mevzuata aykırı bir şekilde uyuşturucu madde imal edilme, satılma, kullanılma, bulundurulma gibi fiillerin açık olarak kati delillerle birlikte tespit edilmesi gerekirken söz konusu iş yerinin dışında bulunan bir kısımda, kül tablasında sönmüş halde bulunan 75 miligram esrar içerdiği belirtilen maddenin kim tarafından içildiğinin dahi tespit edilemediği gibi başka bir somut tespitin de bulunmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık temyize konu kararda ise hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle bozulması üzerine bozma kararına uyularak davalı idarenin istinaf başvurusunun belirtilen gerekçeyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından; tesis edilen dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir." hükmüne, 4. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Kanun'un "Temyizen verilen karar üzerine yapılacak işlem" başlıklı 50. maddesinin 2. fıkrasında, "Temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ilgili merci, dosyayı öncelikle inceler ve varsa gerekli tahkik işlemlerini tamamlayarak yeniden karar verir.
" hükmüne, 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, Danıştayca verilen bozma kararına uyabileceği gibi kararında ısrar da edebilir." kuralına yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen Kanun hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi tarafından yapılan inceleme neticesinde, ilk derece mahkemesi kararının hukuka uygun bulunması durumunda istinaf başvurusunun reddine, hukuka uygun bulunmaması halinde ise istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verileceğinin, bu halde işin esası hakkında Bölge İdare Mahkemesince karar verileceğinin, bu karara karşı temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ise ilgili merci tarafından dosyanın öncelikle inceleyerek ve varsa gerekli tahkik işlemleri tamamlanarak yeniden karar verileceğinin kurala bağlanmış olduğu görülmekte olup, Danıştayın temyiz incelemesi sonucunda verdiği bozma kararı üzerine bölge idare mahkemesinin vereceği kararlar ile istinaf aşamasında bölge idare mahkemesinin vereceği kararların farklı usullere ve sonuçlara bağlandığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesince, istinaf incelemesi neticesinde Mahkeme kararının hukuka uygun bulunmayarak istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak işin esası hakkında karar verilmesi halinde ilk derece Mahkemesi kararının hukuki varlığını kaybetmiş olması nedeniyle Danıştay'ın bozma kararına uyulması üzerine yeniden yapılan yargılamanın istinaf incelemesi niteliğinde olmadığı dikkate alındığında, hüküm mahkemesi sıfatıyla uyuşmazlığı sona erdirecek bir karar vermesi gereken Bölge İdare Mahkemesince ortada geçerli ve sonuç doğurabilir nitelikte bir ilk derece Mahkeme kararı olduğu kabul edilerek istinaf başvurusunun reddi yolunda karar verilmesi usul ve hukuka uygun olmayacaktır.
Uyuşmazlıkta, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddi yolunda verilen kararın bozulması üzerine, Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince, bozma kararına uyularak, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, yukarıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda, bozma kararı üzerine Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince, uyuşmazlığı sona erdirecek bir karar verilmesi gerekmekte olup, ortada geçerli ve sonuç doğurabilir nitelikte bir ilk derece Mahkemesi kararı olduğu kabul edilerek istinaf başvurusunun reddi yolunda verilen temyize konu kararda usul yönünden hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının Üye ..., ...'un karşı oyları ve oyçokluğuyla BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 24/09/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi.


(X) KARŞI OY :
Temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının, Danıştay Dördüncü Dairesinin 14/01/2025 tarih E:2023/8775, K:2025/372 sayılı bozma kararı üzerine verildiği dikkate alındığında; söz konusu kararın, Dairemizin bozma kararındaki esaslar doğrultusunda verilip verilmediği hususu değerlendirilerek temyiz isteminin esası hakkında bir karar verilmesi gerektiği oyuyla, Dairemiz kararına katılmıyoruz.