Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2025/2017
Karar No : 2025/3453

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi...İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kilis ili,... Mahallesi, ... Bulvarı, No:... adresinde düğün salonu ve havuz işletmeciliği faaliyetinde bulunmak amacıyla işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi talebiyle yapılan başvurusunun reddine ilişkin Kilis Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün ... tarih ve ...sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; işyerinin kiracısı olan ... Medikal Sağ. İnş. San. ve Ltd. Tic. Şti. ile davacı arasında işyeri ile ilgili olarak 25/06/2021 tarihinde kira sözleşmesi yapıldığı, yine aynı tarihte taşınmazın maliki olan ... ile ek protokol yapılarak teyit edilen kira sözleşmesine istinaden davacı tarafından ruhsat başvurusunda bulunulduğu, kira sözleşmesinin noter tasdikli olmadığı ve ana kira sözleşmesinde mülkiyet ilişkisi kurulmadığından işyerinin tapudaki mevcut maliki ile yapılmış kira sözleşmesinin sunulması gerektiği belirtilerek ruhsat başvurusunun reddedildiğinin görüldüğü; ancak, kira sözleşmesi için zorunlu bir şekil şartı aranmayacağı, kira sözleşmesinin geçerliliğinin noter tasdikine bağlı olmadığı, davalı idarenin kira sözleşmesinin eski veya yeni malikle olmadığına ilişkin tespitinin yerinde olmadığı, nitekim İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in Ek 1. maddesinde, başvuru sahibinden belge aslının veya noter onaylı suretinin istenemeyeceği de açık olduğundan, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davanın süresinde açılmadığı, kira sözleşmesinin tapuda malik olmayan kişiye ait olduğundan mülkiyet ilişkisi kurulamadığı, işyerinin bulunduğu taşınmazın tapu kaydında ...'dan ...'ya satıldığının görüldüğü, yeni malikle davacı arasında yapılmış kira sözleşmesinin veya mevcut kira sözleşmesine yeni malikin muvafakat vermesi gerektiği, noter onayla kira sözleşmesinin bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının onanması gerektiği gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 5. maddesinde, işyeri veya işletme açmak isteyenlerin; işin özelliğine göre, yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra başvuru formunu doldurarak 3. maddede belirtilen mercie ibraz edeceği ve bu başvurunun yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye verileceği hükme bağlanmıştır.
10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "İşyerlerinde aranacak genel şartlar" başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasında, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri aşağıda belirtilen şartları taşımak zorundadır: a) İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili olarak mevzuatta öngörülen tedbirlerin alınmış olması, b) 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamına giren gayrimenkullerin, tapu kütüğünde mesken olarak gösterilen bağımsız bölümlerinde sinema, tiyatro, kahvehane, gazino, pavyon, bar, kulüp, dans salonu ve benzeri eğlence ve toplantı yerleri; fırın, lokanta, pastane, süthane gibi gıda ve beslenme yerleri; imalathane, boyahane, basımevi, dükkan, galeri ve çarşı gibi işyerlerinin açılması hususunda kat maliklerinin oy birliği ile karar alması, Tapuda iş yeri olarak görünen yerlerde, umuma açık istirahat ve eğlence yeri açılması durumunda yönetim planında aksine bir hüküm yoksa, kat maliklerinin oy çokluğu ile aldığı kararın bulunması, c) Özel yapı şeklini gerektiren sinema, tiyatro, düğün salonu, otel, hamam, sauna; ekmek fırını ile akaryakıt, sıvılaştırılmış petrol gazı, sıvılaştırılmış doğal gaz ve sıkıştırılmış doğal gaz istasyonu için yapı kullanma izin belgesinin alınmış olması, d) "Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinde genel asayiş ve güvenlik yönünden yetkili kolluk kuvvetinin görüşünün alınmış olması" şartına yer verilmiş, maddenin devamında "Umuma açık istirahat ve eğlence yerleri için bu hususlar işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmeden önce yerinde kontrol edilir."; "İşyeri açılması" başlıklı 6. maddesinde, "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.
İşyeri açmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmelik'e uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1 ve 2’de yer alan durumlarına uygun formu doldurarak yetkili idareye başvurur.
Bu Yönetmelik'e göre yapılacak her türlü ruhsat başvurusunda, müracaat sahibine başvuruyu kabul eden görevlinin adı, soyadı ve unvanı ile başvurunun yapıldığı tarih ve saati gösteren Örnek 6’da yer alan alındı belgesi verilir. Ayrıca, başvuru ve beyan formu ile ekli evrakın verilmesi sırasında başvuruyu kabul eden görevli tarafından yapılacak ön incelemede tespit edilen noksanlıklar, müracaat sahibine verilen alındı belgesinde gösterilir. Bu Yönetmelikte belirtilen ruhsatlandırmaya ilişkin süreler eksik belgelerin yetkili idareye verilmesi ile başlar."; "Ruhsatın düzenlenmesi" başlıklı 12. maddesinde, "Sıhhî işyeri açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1’de yer alan başvuru ve beyan formuyla yetkili idareye müracaat eder. Başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olduğunun tespiti halinde başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye aynı gün içinde verilir."; "Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılması" başlıklı 32. maddesinde, "Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açmak ve işletmek isteyen gerçek ve tüzel kişiler Örnek-1’de yer alan başvuru ve beyan formu ile yetkili idareye başvurur.
Umuma açık istirahat ve eğlence yerinin açılması ve faaliyette bulunmasına belediye sınırları ve mücavir alan sınırları içinde belediye, bu alanlar dışında il özel idaresi tarafından izin verilir.
İl özel idaresi ve belediyeler, umuma açık istirahat ve eğlence yeri ruhsatını vermeden önce kolluk kuvvetinin görüşünü alır.
Yetkili kolluk kuvveti, açılacak yerin genel güvenlik ve asayişin korunması açısından kolaylıkla kontrol edilebilecek bir yerde ve konumda olup olmadığını dikkate alarak, işyeri hakkındaki görüşünü mülki idare amiri vasıtasıyla yedi gün içinde bildirir.
Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açılması hususundaki başvurular yetkili idareler tarafından bir ay içinde sonuçlandırılır.
..." düzenlemelerine yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, işyerlerinin Yönetmelik'e uygun olarak tanzim edilmesi ve Yönetmelik ekindeki başvuru ve beyan formu doldurulmak suretiyle başvurulması, başvurusu sırasında üçüncü kişiye ait olduğu anlaşılan işyeri için mülkiyet ilişkisinin işyeri sahibi ile yapılmış adi yazılı kira sözleşmesinin varlığınının mülkiyet ilişkisini kurmaya yeterli olduğu hususunda kuşku bulunmamaktadır.
Dava dosyasının incelenmesinden; Kilis ili, ... Mahallesi,... Bulvarı, No:... adresindeki "bahçeli düğün salonu, idari bina ve havuzu" niteliğindeki taşınmazın 05/11/2020 tarihinde tapuda ... adına kaydedildiği, 25/06/2021 tarihli kira sözleşmesi ile ... Medikal Sağ. İnş. San. ve Ltd. Tic. Şti. tarafından davacıya 18 ay süre ile kiraya verildiği, davacı ile kiralananın maliki olan ... ile yine aynı tarihte yapılan "Kira Sözleşmesine Ek Protokol" uyarınca kira sözleşmesinin geçerli olduğu belirtilerek süresinin 10 yıl olarak uzatıldığı, söz konusu yerin 23/06/2023 tarihinde ... adına tapuda kaydedildiği, 25/07/2023 tarihinde ise davacı tarafından söz konusu yer için kira sözleşmesi ve ek protokol sunularak ruhsat başvurusunda bulunulması üzerine; kira sözleşmesinin noter tasdiği olmadığı ve... Medikal Sağlık İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti ile davacı arasında imzalandığı, taşınmazın eski malikinin ..., yeni malikinin ise ... olduğu, kira sözleşmesinin eski ve yeni malikle ilgisinin olmadığı ve noter tasdiği olmadığından dolayı ruhsat için gerekli şartları taşımadığı belirtilerek, mevcut tapu malikiyle yapılacak kira sözleşmesi ile eksik evrakın tamamlanması halinde ruhsat verileceğinin davalı idare tarafından davacıya bildirilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta; "bahçeli düğün salonu, idari bina ve havuzu" niteliğindeki taşınmazda kiracı sıfatıyla işyeri olarak faaliyette bulunmak amacıyla gerekli olan işyeri açma ve çalışma ruhsatı için yapılan başvuruda, başvuru sırasında tapu kaydında işyerinin üçüncü kişiye ait olduğu anlaşılmakla, işyerinin mevcut maliki ile akdedilmiş bir kira sözleşmesinin sunulması suretiyle mülkiyet ilişkisi kurulacağından, eksik evrakla yapılan başvurunun bu sebep yönünden reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına ilişkin istinaf isteminin reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Temyiz isteminin kabulüne,
2\. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 28/05/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.