Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2025/1986
Karar No : 2025/4109

TEMYİZ EDENLER (DAVALI) : 1- (DAVALI) ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, Edirne ili, Keşan ilçesi, ... Sahili, ... Mevkii, ... pafta, ... parselde kayıtlı sitenin ... bloğunda bulunan yer için düzenlenen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin Keşan Belediye Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işleminin ve ...tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsat Yönetmeliği mevzuat hükümlerinde kat malikleri kurulunun oybirliği ile vereceği kararlarla açılabilecek işyerleri sayılmış, sonunda "gibi yerler" denilmek suretiyle bu sayılanlar sınırlandırılmamış, aksine bu ifade ile "benzeri işyerlerinin" bu gruba dahil edileceğine işaret edildiği, kütükte mesken olan yerde iş yeri açılabilmesi için kat malikleri kurulunun alacağı kararda oybirliği şartının aranmış olması ile insanların evlerinin hemen yanında yoğun yaya ve araç trafiğine maruz bırakılarak rahatsız edilmelerinin önlenmesinin amaçlandığı Mahkemelerinin 14/03/2024 tarihli ara kararı ile davalı idareden yapı kayıt belgesi uyarınca tapuda cins değişikliği yapılıp yapılmadığının sorulduğu ve Keşan Tapu Müdürlüğü'nden ilgili taşınmaza ilişkin halihazırda market olarak işletilen yerler ile ilgili herhangi bir cins değişikliği yapıldığına ilişkin davalı idarece bir bilgi ve belgenin ortaya konulamadığı ve taşınmazın halihazırda mesken vasfında kayıtlı olduğu anlaşıldığından, işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesi için kat maliklerinin oy birliği ile karar alması gerekirken, anılan prosedür takip edilmeden düzenlen... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile anılan ruhsatın iptaline ilişkin başvurunun reddinde dair ...tarih ve ... sayılı işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :
Davalı idare tarafından; davacının başvurusunda belirtilen mahkeme kararının yapı kayıt belgesi alınmadan önceki durumlara emsal teşkil edeceği, yapı kayıt belgesi ile tapu kayıtlarındaki cins değişikliklerin yapı sahiplerinin talebi ile güncellenebileceği, dolasıyla taşınmazların cinsi yapı kayıt belgesinde ne olarak düzenlenmiş ise o şekilde işlem tesis etmenin zorunlu olduğu, davacının yapı kayıt belgesinin iptali istemiyle ilgili kuruma başvurması gerektiği, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, davanın reddi gerektiği; Davalı yanında müdahil tarafından; 1989 Yönetim planının da ana gayrimenkulün tamamı deniz kenarında olduğundan her blokun kendi bağımsız bölümleri gerekli izni aldığında pansiyon kafeterya çay bahçesi market olarak çalıştırılması için diğer bloklardan izin alınmasına veya ayrı bir karar gerek bulunmadığı ve bu muvafakatın yeni malikleri bağlayacağı hüküm altına alındığını mahkemece ruhsatın iptaline karar verilmeden önce ilgili noksanlıkları ve hataları gidermesi için herhangi bir süre verilmediği iddia edilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği, ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 3. maddesinde; ''Herhangi bir saha, her ölçekteki plan esaslarına, bulunduğu bölgenin şartlarına ve yönetmelik hükümlerine aykırı maksatlar için kullanılamaz.'' hükmüne, 18/05/2018 tarih ve 30425 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin 7143 sayılı Kanun'un 16. maddesi ile 3194 sayılı İmar Kanununa eklenen Geçici 16. maddenin 1. fıkrasında ise; "Afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amacıyla, 31/12/2017 tarihinden önce yapılmış yapılar için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve yetkilendireceği kurum ve kuruluşlara 31/10/2018 tarihine kadar başvurulması, bu maddedeki şartların yerine getirilmesi ve 31/12/2018 tarihine kadar kayıt bedelinin ödenmesi halinde Yapı Kayıt Belgesi verilebilir. Başvuruya konu yapının ve arsasının mülkiyet durumu, yapı sınıf ve grubu ve diğer hususlar Bakanlık tarafından hazırlanan Yapı Kayıt Sistemine yapı sahibinin beyanına göre kaydedilir." yer verilmiştir.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'nun 3. maddesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye yetkili merciler belirtildikten sonra 4. maddesinde bu mercilerin; iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde, insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak şeklinde öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacağı hükme bağlanmıştır.
10/08/2005 tarihli ve 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin; "Amaç" başlıklı 1.maddesinde; "Bu Yönetmeliğin amacı, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesinde uygulanacak esas ve usulleri düzenlemektir." düzenlemesine,"Kapsam" başlıklı 2'nci maddesinde; "Bu Yönetmelik, sıhhî ve gayrisıhhî işyerleri ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatlandırılması ve denetlenmesine dair iş ve işlemleri kapsar." hükmüne, "İşyerlerinde aranacak genel şartlar" başlıklı 5.maddesinde; "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri aşağıda belirtilen şartları taşımak zorundadır:...b) 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamına giren gayrimenkullerin, tapu kütüğünde mesken olarak gösterilen bağımsız bölümlerinde sinema, tiyatro, kahvehane, gazino, pavyon, bar, kulüp, dans salonu ve benzeri eğlence ve toplantı yerleri; fırın, lokanta, pastane, süthane gibi gıda ve beslenme yerleri; imalathane, boyahane, basımevi, dükkan, galeri ve çarşı gibi işyerlerinin açılması hususunda kat maliklerinin oy birliği ile karar alması, Tapuda iş yeri olarak görünen yerlerde, umuma açık istirahat ve eğlence yeri açılması durumunda yönetim planında aksine bir hüküm yoksa, kat maliklerinin oy çokluğu ile aldığı kararın bulunması,..." hükmüne, Geçici 7. maddede, "(Ek:RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/15 md.) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ticari amaca yönelik verilen yapı kayıt belgesine sahip yapılarda açılmak istenen iş yerleri, faaliyet konusu itibarıyla ruhsatlandırma için gerekli olan can ve mal güvenliği ile ilgili bu Yönetmeliğin ve ilgili diğer mevzuatın amir hükümlerinde belirtilen şartları taşıması halinde yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın ruhsatlandırılır." hükmüne yer verilmiştir.
06/06/2018 tarih ve 30443 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslara İlişkin Tebliğ'in 6. maddesinin 8. fıkrasında; "Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarda işyeri açma ve çalışma ruhsatı yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın verilir." hükmü yer almıştır.
Dosyanın incelenmesinden; Edirne ili, Keşan ilçesi, Erikli Sahili, ... Mevkii, ... pafta, ... parselde kayıtlı sitenin B bloğunda bulunan ve mesken olarak kayıtlı bağımsız bölüm için davalı yanında müdahile ait market faaliyet konulu işletme için ...tarih ve ... sayılı Market faaliyet konu işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği ve akabinde talep üzerine... tarih ve ... Belge Nolu (ticari) yapı kayıt belgesinin düzenlendiği, bunun üzerine, davacı kat malili tarafından iş yerinin tapuda mesken olarak geçtiği ve burasının işyeri olarak kullanılabilmesi için kat maliklerinin oybirliği gerektiği, oybirliği sağlanmadan idarece verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istemiyle 14/09/2023 tarihli dilekçeyle başvuru yapıldığı, davalı idarece yapı kayıt belgesi alınarak taşınmazda cins tahsisi yapılabildiğinden alınan yapı kayıt belgesine istinaden başvurunun ... tarih ve ... sayılı Keşan Belediyesi Zabıta Müdürlüğü işlemiyle reddedilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, ...tarih ve ... Belge Nolu (ticari) yapı kayıt belgesi düzenlendiğinden işyerinin ticarethane niteliğine dönüştürüldüğü ve bu kapsamda İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 5. maddesi uyarınca işyerleri için aranan kat maliklerinin oy çokluğuyla karar verebileceği anlaşılmaktadır.
İdare mahkemesince; her ne kadar halihazırda market olarak işletilen yerler ile ilgili herhangi bir cins değişikliği yapıldığına ilişkin davalı idarece bir bilgi ve belgenin ortaya konulamadığı ve taşınmazın halihazırda mesken vasfında kayıtlı olduğu anlaşıldığından, işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesi için kat maliklerinin oy birliği ile karar alması gerektiği nedeniyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de; yapı kayıt belgesinin işyeri açma ve çalışma ruhsatlarına uygulanmasında dikkate alınması gereken istisnaların İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin Geçici 7. maddesinde; can ve mal güvenliği ile ilgili bu Yönetmeliğin ve ilgili diğer mevzuatın amir hükümlerinde belirtilen şartlar olarak tanımlanmış olup, Mahkeme kararında belirtilen hususların bu şartlar kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmakla işyeri açma ve çalışma ruhsatının yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın verileceği sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davalı Keşan Belediye Başkanlığının yapı kayıt belgesi kapsamında işyerinin ticarethane olarak kabul edilerek apartman yönetimince oy çokluğuyla verilen market olarak gösterilmesine ilişkin kararının alınması üzerine düzenlenen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali talebiyle yapılan başvurunun reddine yönelik işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararına yapılan istinaf talebinin reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Temyiz isteminin kabulüne,
2\. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının esasta oybirliği ve usulde Başkan ... ve Üye ...'nin karşı oyu ve oyçokluğuyla BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 26/06/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi.


(X) KARŞI OY :
Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından, Edirne İli, Keşan İlçesi, ... Sahili, ... Mevkii, ... pafta, ... parselde kayıtlı sitenin B bloğunda "Market" olarak faaliyet gösteren işletmeye verilen ...tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istemiyle davalı idareye yapılan 14.09.2023 tarihli başvurunun yapı kayıt belgesine istinaden cins değişikliği yapılabileceği ve ruhsat işlemlerinin yapılabileceğinden bahisle reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına dair Kanunun'un iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda, söz konusu; iş yerine ruhsat verildiği tarihte aynı sitede ikamet eden ve kat maliki olan davacının bu ruhsatın iptali istemiyle iş yerine ruhsat verildiği veya işletmenin faaliyete geçtiğinin eşyanın tabiatına ve hayatın olağan akışına uygun bir ıttıla ile öğrenildiği tarihten başlamak üzere ya doğrudan dava açılması ya da belirtilen bu tarihlerden itibaren 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi uyarınca davalı idareye başvurularak ruhsatın iptalinin talep edilmesi, talebin reddi üzerine de kalan süre içerisinde dava açılması gerekirken bu sürelerden çok sonra 21/09/2023 tarihinde yapılan başvurunun reddi üzerine 08/11/2023 tarihinde açılan davanın süresinde olmadığı anlaşıldığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bu gerekçeyle bozulması gerektiği oyuyla usul yönünden aksi yöndeki Dairemiz çoğunluk kararına katılmıyoruz.