Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2025/1953
Karar No : 2025/4367

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Vergi Dairesi Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Asıl borçlu ... Kulübü adına tahakkuk eden 1.417.151,52-TL ecrimisil alacağının, ... Kulübünden tahsil edilememesi nedeniyle, söz konusu kamu alacağının tahsili amacıyla, ... Kulübü yöneticisi sıfatıyla davacı adına Göztepe Vergi Dairesi Müdürlüğünce 6183 sayılı Kanun'un mükerrer 35. maddesi uyarınca düzenlenen ".../ecrimisil" alacak kodlu, ... tarih ve ... ana takip numaralı ödeme emrinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Mahkemelerinin 03/04/2024 tarihli ara kararı üzerine sunulan ... tarih ve ... sayılı söz konusu yazıda, 23/06/2023 tarihli anılan yapılandırma başvurusunun dava konusu borcu kapsamadığı ifade edilmişse de başvuru dilekçesi/formu incelendiğinde, 'yapılandırılması istenilen borçlar' bölümünün 4. maddesinde; ... sayılı ecrimisil borcunun, yapılandırılması istenilen borçlar arasında beyan edildiği, dava konusu ödeme emrinin alacak kodunun ... (ecrimisil) plaka/tutanak numarasının da ... ('yapılandırılması istenilen borçlar' bölümünün 4. maddesi ile aynı sayılı) olduğu görüldüğünden, davalı idarenin aksi yöndeki ifadesinin sehven belirtildiği kanaatine varıldığı, bu itibarla; söz konusu ödeme emri içeriği alacağın, asıl amme borçlusu ... Kulübü tarafından 7440 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılmasıyla yeni bir hukuki durum ortaya çıkmış olup, dosyaya sunulan ... tarih ve ... sayılı Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü yazısında, davacının Kalamış Yelken Kulübünde 2017 yılı sonrasında yöneticiliğinin bulunmadığının görüldüğü, dolayısıyla 23/06/2023 olan yapılandırma tarihi itibarıyla asıl borçlu Kalamış Yelken Kulübü ile başkanlık veya yöneticilik görevi bulunmayan davacının, yapılandırılan borçlar nedeniyle sorumlu tutulması mümkün olmadığından, kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ödeme emrinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; asıl borçlu dernek hakkında da gerekli malvarlığı araştırması yapıldığı, kayıtlı bir unsura rastlanılmadığı, Türkiye Sicil Gazetesi kayıtlarına göre, davacının 27/03/2016-03/02/2018 tarihleri arasında derneğin yönetim kurulu başkanı olarak görev yaptığı, bu bakımdan gerek ecrimisil ihbarnamesinin düzenlendiği tarihte, bunun 60 günlük süre içerisinde ödenmesi gereken vade tarihinde, gerekse, alacağın tahsili aşamasındaki (ödeme emri) tarihler dikkate alındığında, asıl borçlu dernekten tahsilinin mümkün olmadığı açık olan kamu alacaklarının tahsilinden davacının sorumlu olduğu anlaşılmakta olup, adına düzenlenen ödeme emrinde hukuka ve dayanılan düzenlemelere aykırılık görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davalı idare istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Mahkeme kararına karşı yapılan itirazların istinaf aşamasında dikkate alınmadığı, asıl borçlunun karar defterlerinin ve dernek tüzüğünün incelenmediği zira kendilerinin ibra edildiği ve sorumluluğunun bulunmadığı, mal varlığı araştırması yapılmadığı, ödeme emrinde çelişkilerin mevcut olduğu ve bu kapsamda İstanbul Valiliği Milli Emlak Müdürlüğüne müzekkere yazılması gerekli iken bu taleplerinin dikkate alınmadığı, çift imza yetkisiyle görev yapıldığından diğer yetkili şahıs ile birlikte sorumlu tutulması gerektiği, ödeme emri tebligatlarının ve yasalarla öngörülen usule uyulmadan işlem tesis edildiği, bir çok kanuni temsilciye ödeme emri gönderilerek ecrimisil borcunun istenildiği, ödeme emri düzenlendikten sonra dernek tüzel kişiliğinin kısmen sorgulandığı, borcun tahsil imkanının kalmadığını ispatlayamadıkları gibi bu kapsamda herhangi bir eylem ve işlemde bulunmadıkları, üyelik aidatları alınmakla birlikte iş bu üyelik aidatlarının tahsiline gidilmediği, derneğin internet sitesinde yer alan banka hesabının dahi incelenmediği, icrai herhangi bir işlem tesis edilmediği, ... Kulübü Derneği İktisadi İşletmesinin asıl borçlu dernekten bağımsız olmadığı, aynı adreste yer alan iktisadi işletmenin 2002 yılından bu yana faal olduğu ve vergi numarasının bulunduğu, hem derneğin hem de işletmenin gelirinin bulunduğu, davalı idarenin iktisadi işletmeden haberdar olmamasının mümkün olmadığı, derneğin ... Basım Yayın İletişim ve Tur. Hizm. Ltd. Şti. İle Özel ... Sanat merkezi Bale ve Dans Kursu Ltd. Şti'den kira gelirlerinin bulunduğu, bu iddiaları destekleyen İTO çıktılarının bulunduğu, Türkiye İş Bankası nezdinde hesap bilgilerinin araştırılmadığı, asıl borçlu derneğin borçlarını yapılandırdığı, envanter kayıtlarında emtiaların bulunduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 3. maddesinde, amme borçlusu veya borçlu terimi, amme alacağını ödemek mecburiyetinde olan hakiki ve hükmi şahısları ve bunların kanuni temsilci veya mirasçılarını ve vergi mükelleflerini, vergi sorumlusunu, kefili ve yabancı şahıs ve kurumlar temsilcilerini, tahsil edilemeyen amme alacağı terimi, amme borçlusunun bu Kanun hükümlerine göre yapılan mal varlığı araştırması sonucunda haczi kabil herhangi bir mal varlığının bulunmaması, haczedilen mal varlığının satılarak paraya çevrilmesine rağmen satış bedelinin amme alacağını karşılamaması gibi nedenlerle tahsil edilemeyen amme alacaklarını, tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağı terimi de; amme borçlusunun haczedilen mal varlığına bu Kanun hükümlerine göre biçilen değerlerin amme alacağını karşılayamayacağının veya hakkında iflas kararı verilen amme borçlusundan aranılan amme alacağının iflas masasından tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması gibi nedenlerle tahsil dairelerince yürütülen takip muamelelerinin herhangi bir aşamasında amme borçlusundan tahsil edilemeyeceği ortaya çıkan amme alacaklarını ifade edeceği hükmü yer almıştır.
Yine aynı Kanunun Kanuni Temsilcilerin Sorumluluğu başlıklı mükerrer 35. maddesinde ise; Tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mal varlığından tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacaklarının, kanuni temsilcilerin ve tüzel kişiliği olmayan teşekkülü idare edenlerin şahsi mal varlıklarından bu Kanun hükümlerine göre tahsil edileceği, bu madde hükmünün yabancı şahıs veya kurumların Türkiye'deki mümessilleri hakkında da uygulanacağı......amme alacağının doğduğu ve ödenmesi gerektiği zamanlarda kanuni temsilci veya teşekkülü idare edenlerin farklı şahıslar olmaları halinde bu şahısların, amme alacağının ödenmesinden müteselsilen sorumlu tutulacağı, 55. maddesinde; amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı, 58. maddede de kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde alacaklı tahsil dairesine ait itiraz işlerine bakan vergi itiraz komisyonu (vergi/idare mahkemesi) nezdinde itirazda bulunabileceği hükümlerine yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; ... Kulübü Derneği adına Avrupa Yakası Defterdarlığı Milli Emlak Dairesi Başkanlığı tarafından 03/02/2014-20/05/2016 dönemi için 1.771.439,40 TL ecrimisil tahakkuk ettirildiği, ancak amme alacağının adı geçen dernekten tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması nedeniyle bu kez davalı tahsil idaresince kanuni temsilci sıfatından dolayı davacı adına ... tarih ve ... ana takip numaralı ödeme emri düzenlenmek suretiyle derneğe ait amme alacağının davacıdan tahsili yoluna gidildiği, söz konusu ödeme emrinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda metnine yer verilen 6183 sayılı Kanunun mükerrer 35. maddesi ile, anılan maddede sayılan kişi ve teşekküllerin kamu alacağının borçlusu olduğu durumlarda, alacağın bu kişi ve teşekküllerin mal varlığından tamamen veya kısmen tahsil edilememesi veya tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması halinde, kanuni temsilcilerin ve tüzel kişiliği olmayan teşekkülü idare edenlerin şahsi mal varlıklarından tahsil edilebilmesine imkan tanınmış, bu suretle kamu alacağının güvence altına alınması amaçlanmıştır.
Bu itibarla, kanuni temsilcilerin tüzel kişilere ait borçlardan sorumlu tutulabilmeleri için, öncelikle borcun tüzel kişiliğin mal varlığından tahsili yoluna gidilmesi, bu yolda yapılacak takibatın sonuçsuz kalması halinde ancak kanuni temsilcilerin mal varlığına başvurulması gerekmektedir.
Olayda, dava konusu ödeme emrine konu kamu alacağının, asıl borçlusu ... Kulübü Derneği adına yapılan malvarlığı araştırması (gayrimenkulü, motorlu taşıtı, deniz taşıtı, iş makinası bulunamadığı ve banka hesaplarına haciz konulduğu) sonucunda tahsil edilemeyeceğinin anlaşılmış olduğundan bahisle şirketin kanuni temsilcisi sıfatı ile davacı adına ödeme emri düzenlendiği ileri sürülmüş ise de; davacı tarafından asıl borçlu derneğin üyelik aidatlarından kaynaklanan gelirinin ve anılan derneğe ait ... Kulübü Derneği İktisadi İşletmesi adında bir işletmesinin bulunduğu, (isminin 24/06/2025 tarih ve 434 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesindeki ilan ile ... Kulübü İktisadi İşletmesi olarak değiştirildiği) ve bu işletmeye ait banka hesap hareketleri ve yapılan kira sözleşmeleri kapsamında ödeme emrine konu borca yeter alacağının bulunduğunun iddia edildiği görülmüştür.
Bu durumda, davacı iddialarının incelenmesi suretiyle ödeme emrine konu alacağın, derneğin malvarlığından tahsil imkanının bulunup bulunulmadığı araştırılarak bunun sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu incelemeler yapılmadan verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Temyiz isteminin kabulüne,
2\. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Kullanılmayan ...-TL yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davacıya iadesine,
4\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 10/07/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.