Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2025/1787
Karar No : 2025/1871

TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) :1- ... Valiliği
2- ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, ... adlı işyeri ile ilgili olarak 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu'nun 2. maddesinin ikinci kez ihlal edildiği gerekçesi ile Edirne Valiliği İl Emniyet Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işletme ruhsatının iptal edilmesi istemli yazısına istinaden işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin Edirne Belediye Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay bozma kararı üzerine Bölge İdare Mahkemesince verilen kararda; ... adresinde faaliyet gösteren "..." unvanıyla faaliyet gösteren işyerinde, 17/01/2018 tarihinde, arama kaydı bulunan bir şahsın pansiyon çıkış işleminin anlık olarak yapılmadığının tespit edilmesi üzerine Edirne İl Emniyet Müdürlüğünün ... tarih ... sayılı işlemiyle 5.942,00 TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin idari para cezasının kesinleşmiş mahkeme kararı ile kaldırıldığı dikkate alındığında davacıya ait işyerinde 1774 sayılı Kanunun ikinci defa ihlal edildiğinden, bir başka ifadeyle fiillerin tekrarından bahsedilemeyeceği anlaşıldığından ruhsatın iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle Edirne İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf talebinin yukarıda yazılı gerekçe doğrultusunda reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Edirne Valiliği tarafından; tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu ve bu kapsamda emsal mahkeme kararlarının da bulunduğu, Edirne Belediye Başkanlığı tarafından ise; İdari işlemin hukuka uygun olduğu, İl Emniyet Müdürlüğünce verilen idari para cezalarının hukukiliğini, kesinleşip kesinleşmediğini denetleme imkan ve görevi bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir." hükmüne, 4. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Kanun'un "Temyizen verilen karar üzerine yapılacak işlem" başlıklı 50. maddesinin 2. fıkrasında, "Temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ilgili merci, dosyayı öncelikle inceler ve varsa gerekli tahkik işlemlerini tamamlayarak yeniden karar verir." hükmüne, 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, Danıştayca verilen bozma kararına uyabileceği gibi kararında ısrar da edebilir." kuralına yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen Kanun hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi tarafından yapılan inceleme neticesinde, ilk derece mahkemesi kararının hukuka uygun bulunması durumunda istinaf başvurusunun reddine, hukuka uygun bulunmaması halinde ise istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verileceğinin, bu halde işin esası hakkında Bölge İdare Mahkemesince karar verileceğinin, bu karara karşı temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ise ilgili merci tarafından dosyanın öncelikle inceleyerek ve varsa gerekli tahkik işlemleri tamamlanarak yeniden karar verileceğinin kurala bağlanmış olduğu görülmekte olup, Danıştayın temyiz incelemesi sonucunda verdiği bozma kararı üzerine bölge idare mahkemesinin vereceği kararlar ile istinaf aşamasında bölge idare mahkemesinin vereceği kararların farklı usullere ve sonuçlara bağlandığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesince, istinaf incelemesi neticesinde Mahkeme kararının hukuka uygun bulunmayarak istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak işin esası hakkında karar verilmesi halinde ilk derece Mahkemesi kararının hukuki varlığını kaybetmiş olması nedeniyle Danıştay'ın bozma kararına uyulması üzerine yeniden yapılan yargılamanın istinaf incelemesi niteliğinde olmadığı dikkate alındığında, hüküm mahkemesi sıfatıyla uyuşmazlığı sona erdirecek bir karar vermesi gereken Bölge İdare Mahkemesince ortada geçerli ve sonuç doğurabilir nitelikte bir ilk derece Mahkemesi kararı olduğu kabul edilerek istinaf başvurusunun reddi yolunda karar verilmesi usul ve hukuka uygun olmayacaktır.
Uyuşmazlıkta, dava konusu işlemlerin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolunda verilen kararın Danıştay İkinci Dairesince bozulması üzerine, Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince ısrar edilerek istinaf başvurusunun reddi yolunda verilen kararın Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu tarafından onandığı, esas yönünden Danıştay Dördüncü Dairesi tarafından kararın bozulması üzerine ise bozma kararına uyularak, dava konusu işlemlerin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, yukarıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda, bozma kararı üzerine Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince, uyuşmazlığı sona erdirecek bir karar verilmesi gerekmekte olup, ortada geçerli ve sonuç doğurabilir nitelikte bir ilk derece Mahkemesi kararı olduğu kabul edilerek istinaf başvurusunun gerekçeli reddi yolunda verilen temyize konu kararda usul yönünden hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Temyiz isteminin kabulüne,
2\. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 20/03/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.


(X) KARŞI OY :
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında usul yönünden 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, davalıların temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının usul yönünden onanması gerektiği oyu ile Daire kararının usule ilişkin kısmına katılmıyorum.