Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2025/1277
Karar No : 2025/2950

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Isparta ili, Yenişarbademli ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde faaliyet gösteren, davacıya ait fırıncılık ve unlu mamuller konulu iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilerek işyerinin kapatılıp mühürlenmesine ilişkin ... ve ... sayılı sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; iş yeri ve çalışma ruhsatının 27/03/2015 tarihinde alınmış olması nedeniyle davacının durumunun İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin Geçici 3. maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceği, yapı kullanma izin belgesinin fırın kullanımına uygun olarak düzenlenmesi gerekirken mesken ve ofis ve iş yeri olarak düzenlendiği, ayrıca ekmek fırınının bu amaca tahsisli ayrık nizamda müstakil binalarda açılmış olması gerekirken, imar durumu bitişik nizam olan binada açıldığı, söz konusu eksikliklerin tespiti üzerine verilen 15 günlük süre içerisinde eksikliklerin giderilmediği anlaşıldığından, davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilerek faaliyetten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; yetkili makam olan Belediye Başkanlığından usulüne uygun olarak alınmış işyeri açma ve çalışma ruhsatının, usulde ve yetkide paralellik ilkesi uyarınca yine Belediye Başkanı ya da görevlendireceği bir yetkili tarafından iptal edilmesi gerekirken, davacıya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının yukarıda aktarılan Yönetmeliğe aykırı olarak Yenişarbademli Belediye Encümeni tarafından iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, belediye başkanının oluruyla dava konusu işlemin tesis edildiği, iş yerinin bilindiği yapının bitişik nizamda olduğu ve özel yapı şekline uygun olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "işyeri açılması" başlıklı 6. maddesinde, "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır..."; "İşyerlerinde aranacak genel şartlar" başlıklı 5. maddesinde, "... c) Özel yapı şeklini gerektiren sinema, tiyatro, düğün salonu, otel, hamam, sauna; ekmek fırını ile akaryakıt, sıvılaştırılmış petrol gazı, sıvılaştırılmış doğal gaz ve sıkıştırılmış doğal gaz istasyonu için yapı kullanma izin belgesinin alınmış olması..."; 10/11/2014 tarihinde yapılan değişikle Yönetmeliğe eklenen Geçici 3. maddede ise, bu maddenin yayımı tarihinden önce yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi özel yapı şekline uygun olarak düzenlenen ve bu haliyle tapu kütüğüne tescil edilen yapılarda açılacak fırınlarda ayrık nizamda müstakil bina şartı aranmayacağı, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan ancak ayrık nizamda müstakil binada bulunmayan ekmek fırınlarının devredilemeyeceği düzenlenmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; Isparta ili, Yenişarbademli ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No: ... adresinde bulunan ve davacıya ait unlu mamuller konulu ... tarih ve ... sayılı iş yeri açma ve çalışma ruhsatıyla faaliyet gösteren iş yerinde 28/08/2023 tarihinde davacının yokluğunda yapılan denetimde, iş yerinin kayıtlı bulunduğu yapının imar planında bitişik nizamda olduğu, yapı ruhsatı, yapı kullanma izni ve tapusunda ekmek fırını olarak kayıtlı olmadığı, fırının konutların bulunduğu binada faaliyet gösterdiği, işyerine ait münhasır otoparkın bulunmadığı, trafik güvenliği açısından ilgili birimin görüş yazısı bulunmadığı, trafik güvenliğini tehlikeye soktuğu gibi tespitler nedeniyle davacıya aykırılıkları gidermesi için on beş gün süre verildiği, süre sonunda yapılan denetimde aykırılıkların devam ettiğinin anlaşılması üzerine tutanak düzenlenerek belediye encümenine sevk edildiği, encümence ve belediye başkanlığı oluruyla davacıya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilerek faaliyetten men edilmesi yolunda karar verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Olayda, temyize konu idare dava dairesi kararında belediye encümeni kararıyla davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği gerekçesiyle işlemin iptali yolunda karar verilmiş ise de, dosyada yer alan bilgi ve belgelerden 15/09/2023 tarihli belediye encümen kararının yanında aynı tarihte ruhsatın iptali ile faaliyetten men'e yönelik belediye başkanlığının olur işleminin bulunduğu görülmüştür.
Öte yandan dosyada yer alan bilgi ve belgelerden, davacının iş yerinin bulunduğu Isparta ili, Yenişarbademli ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, eski ... parsel (yeni ... ada ... parsel) sayılı taşınmazın yer aldığı 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Plan Paftası incelendiğinde, söz konusu taşınmazın bitişik nizam 4 kat olarak düzenlendiği, dosyaya sunulan fotoğraflardan da bitişik nizam olduğunun görüldüğü, 10/03/2015 tarihli yapı kullanma izin belgesinde parselin kullanma amacının konut olduğu, bağımsız bölümlerinin ise mesken ve ofis, iş yeri kullanımında olduğu, tapu kaydında da taşınmaz niteliğinin aynı şekilde olduğu, yine trafik güvenliğine ilişkin ilgili birimden görüş alınmadığı görülmektedir.
Bu durumda; iş yeri ve çalışma ruhsatının 27/03/2015 tarihinde alınmış olması nedeniyle davacının durumunun İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin Geçici 3. maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceği, yapı kullanma izin belgesinin "fırın" kullanımına uygun olarak düzenlenmesi gerekirken "mesken" ve "ofis ve iş yeri" olarak düzenlendiği, ayrıca ekmek fırınının bu amaca tahsisli ayrık nizamda müstakil binalarda açılmış olması gerekirken, imar durumu bitişik nizam olan binada açıldığı, söz konusu eksikliklerin tespiti üzerine verilen 15 günlük süre içerisinde eksikliklerin giderilmediği anlaşıldığından, davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilerek faaliyetten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu durumda, idare dava dairesinin yetki yönünden işlemin iptali yolunda verdiği temyize konu kararda hukuka uygunluk, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Temyiz isteminin kabulüne,
2\. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Üye ...'nin karşı oyu ile gerekçede oy çokluğu, esasta oy birliği ile BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 08/05/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi.


(X) KARŞI OY:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49.maddesinde; 1. Temyiz incelemesi sonunda Danıştay;
a) Kararı hukuka uygun bulursa onar. Kararın sonucu hukuka uygun olmakla birlikte gösterilen gerekçeyi doğru bulmaz veya eksik bulursa, kararı, gerekçesini değiştirerek onar.
b) Kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onar.
2\. Temyiz incelemesi sonunda Danıştay;
a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması, sebeplerinden dolayı incelenen kararı bozar..." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan hüküm uyarınca, temyiz mercii hukuka aykırı bulduğu kararları bozmakla, hukuka uygun bulduğu kararları da onamakla sınırlı bir yargılama görev ve yetkisine sahip bulunmaktadır.
Dava dosyasının incelenmesinden, idari işlemlerde bulunması gereken yetki unsuru yönünden yapılan yargılama sonucunda iptaline hükmedilen dava konusu işlem ile ilgili olarak istinaf mahkemesi tarafından esasa yönelik bir yargılama yapılmamış olması nedeniyle Dairemizce sadece bu kapsamda temyiz incelemesi yapılabilecek iken aksi yöndeki çoğunluk kararına bu yönden katılmıyorum.