Danıştay danistay 2024/3324 E. 2025/2236 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/3324
Karar No : 2025/2236

TEMYİZ EDEN TARAFLAR: 1- ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

2- ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:...K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mah. ... ada ... parsel nolu tamamı Hazineye ait 3.014,39 m² taşınmazın 2.080 m²'lik kısmının 11/07/2013-10/07/2018 tarihleri arasında otopark olarak fuzulen işgal edildiğinden bahisle düzenlenen 1.538.205,40 TL tutarlı, ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesi ile ecrimisil ihbarnamesine itirazın reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporundaki veriler değerlendirildiğinde, idarenin hüküm ve tasarrufunda bulunan 3.014,39 m² yüzölçümlü yerin 11/07/2013-10/07/2018 tarihleri arasında 2.080 m²'lik kısmının otopark olarak kullanıldığından bahisle 1.125,686,26-TL ecrimisil getirebileceğinin anlaşıldığı,1.538.205,40 TL miktarlı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin 1.125,686,26 TL'lik kısmında hukuka aykırılık, 412.519,14 TL'lik kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin 412.519,14 TL'lik kısmının iptaline, 1.125,686,26 TL'lik yönelik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI: 07/02/2022 tarihinde düzenlenen ecrimisil ihbarnamesinin 15/03/2022 tarihinde tebliğ edildiği, işgalin tespit tarihinden itibaren geriye doğru beş yılı geçmemek üzere ecrimisil tespit ve takdir edileceği, kıymet takdiri kararının verildiği 27/02/2014 tarihinden itibaren en fazla 5 yıl için 27/02/2009 tarihine kadar ecrimisil istenilmesinin mümkün olduğu, ecrimisil alacağının beş yılı aşan kısmının zamanaşımına uğrayacağı, idarenin taşınmazın ... Sokakta olduğu değerlendirilerek o sokağın emlak vergi değeri esas alınarak hesaplama yapıldığı ancak taşınmazın ... Sokak üzerinde olduğu, değerlendirmeye esas alınan sokağın emlak vergi değerinin daha yüksek olduğu, bilirkişi raporunda belirlenen taşınmazın yanlış tespit edildiği, bilirkişilerin yanlış sokak esas alınarak hesaplama yaptığı, işgal alanının daha düşük olduğu, 2080,00 m²’lik bir kullanımın söz konusu olmadığı, taşınmaza ilişkin günlük araç sirkülasyonu hesaplamasının yapıldığı ancak taşınmazın kurumsal filo şirketlerine kiraya verdiği, ... verileri esas alınarak hesaplama yapılmaması gerektiği, usule aykırı işlem tesis edildiğinden kararın aleyhe hüküm fıkralarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Dava konusu taşınmaz üzerindeki işgal için Emlak Vergi Değerinin %3’ü alınarak hesaplama yapıldığı, 2013 ve 2018 yıllarına ilişkin kıymet takdiri yapılırken bedel alınabilecek en düşük ecrimisil bedelinin esas alındığı, usule uygun tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından kararın aleyhe hüküm fıkralarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

DAVACININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
DAVALININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
Davacının temyiz istemi yönünden yapılan değerlendirme;
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyiz incelemesi yapılan karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın redde ilişkin kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davalı idarenin temyiz istemi yönünden yapılan değerlendirme;
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir.
Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinde, "ecrimisil", Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, İdarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın İdarece talep edilen tazminat; "fuzuli şagil" ise, kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili idarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır.
Anılan Yönetmelik hükümlerine dayanılarak çıkarılan 20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." 5. fıkrasında ise "Emlak vergisine esas asgari metrekare birim değeri belirlenmemiş olan Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerler için ecrimisil tespit ve takdirinde, birim değeri belirlenen en yakın emsal taşınmazın emlak vergisine esas metre kare birim değeri dikkate alınır." hükümleri yer almıştır.
Uyuşmazlıkta, idare tarafından dava konusu taşınmazın ... sokakta yer aldığı değerlendirilerek ecrimisil hesaplamasında sokağın emlak vergi değerlerinin esas alındığı, anılan sokağın emlak vergi değerlerinin 2013 yılı için 6,48 TL/m², 2014 yılı için 168 TL/m², 2015 yılı için 176,49 TL/m², 2016 yılı için 181,41 TL/m², 2017 yılı için 188,36 TL/m², 2018 yılı için 240 TL/m² olduğu, idare tarafından ecrimisil hesaplamasına esas alınan 2013 yılı için 103,69 TL/m², 2014 yılı için 134,40 TL/m², 2015 yılı için 141,40 TL/m², 2016 yılı için 145,13 TL/m², 2017 yılı için 150,69 TL/m², 2018 yılı için 226,04 TL/m² birim bedellerin taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin %3'ünün altında kaldığı anlaşılmaktadır.
Dosyada yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu hazırlanan raporda; bilirkişi heyetince taşınmazın Söğütözü Sokakta yer aldığının tespit edildiği, 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'ne istinaden taşınmazın asgari emlak vergi değerinin %3'ünden daha az ecrimisil birim bedelinin belirlenemeyeceği, bilirkişilerce tespit edilen emsallere göre belirlenen değerlerin yeniden değerleme oranları artışınca bazı yıllarda emlak vergisi rayiç değerinin %3 oranından daha düşük kalması sebebiyle düşük olduğu yıllarda emlak vergi değerinin %3'ünün dikkate alındığı, 2013 yılı için 84 TL/m², 2014 yılı için 168 TL/m², 2015 yılı için 176,49 TL/m², 2016 yılı için 181,41 TL/m², 2017 yılı için 195,04 TL/m², 2018 yılı için 240 TL/m² birim bedeller belirlenerek taşınmazın asgari emlak vergi değerinin %3'ü üzerinde değerler esas alınmasına rağmen hesaplamada hata yapılarak 1.125.686,26 TL ecrimisil bedelinin hesaplandığı, ancak davalı idarenin ilgili yıllara ilişkin belirlediği birim bedellerin hem bilirkişi raporunda belirlenen bedeller hem de taşınmazın cephe aldığı sokağın emlak vergi değerinin %3'ünden düşük kaldığından davalı idarenin hesapladığı ecrimisil bedelinde hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, her ne kadar İdare Dava Dairesince dava konusu işlemin 1.125.686,26 TL'lik kısmında hukuka aykırılık, 412.519,14 TL'lik kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığına hükmedilmiş ise de, davalı idare tarafından işgal dönemine ilişkin yıllara dair belirlenen bedellerin taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin %3'ünün altında kaldığından dava konusu ecrimisil ihbarnamesi ile ecrimisil düzeltme ihbarnamesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmış olup, temyize konu kararın iptale ilişkin kısmında hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacının temyiz isteminin reddine, davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, dava konusu işlemin ...TL'lik davanın reddine ilişkin kısmının ONANMASINA,
3\. Anılan İdari Dava Dairesi kararının dava konusu işlemin ... TL'lik iptale ilişkin kısmının BOZULMASINA,
4\. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 10/04/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.