Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2025/1992
Karar No : 2025/2648

TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) ...
VEKİLİ: Av. ...

2- (DAVALI) ... Vergi Dairesi Müdürlüğü/...
VEKİLİ: Av....

İSTEMİN KONUSU: ... Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, bir dönem ortağı ve yetkilisi olduğu ... Akaryakıt Ürünleri Dağıtım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketine ait yetki belgesini ve müşteri çevresini kullanmak suretiyle akaryakıt satışından elde ettiği hasılatını kayıt ve beyan dışı bıraktığı yolunda tespitleri içeren vergi inceleme raporu uyarınca 2017 yılı için re'sen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisi, aynı yılın tüm dönemleri için re'sen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı geçici verginin kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı adına tanzim edilen vergi inceleme raporunda, 2018 yılında banka hesaplarında yüksek tutarlı işlemler gerçekleştirildiği ortaya konulmakla birlikte kayıt dışı hasılat tutarı olduğu iddia edilen paraları gönderen şahıslar hakkında da herhangi bir karşıt tespit yapılmadığı, ayrıca karlılık oranı Danıştay Dördüncü Dairesinin 16/02/2000 tarih ve E:1999/1963, K:2000/548 sayılı kararı uyarınca %7 olduğu belirtilmiş ise de aynı alanda faaliyet gösteren firmaların karlılık oranına ilişkin bir saptama bulunulmadığı dolayısıyla eksik inceleme ve varsayıma dayalı olarak yapılan tarhiyatta hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu cezalı vergiler kaldırılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacının, banka hesap hareketlerine ilişkin verdiği ifadeler ile bankalardan gelen bilgi ve belgelerden akaryakıt satışından elde edilen gelirin kayıt ve beyan dışı bırakıldığı hususunun somut bir şekilde ortaya konulduğu, Danıştay Dördüncü Dairesinin 16/02/2000 tarih ve E:1999/1963, K:2000/548 sayılı kararında belirtilen %7 karlılık oranı dikkate alınmak suretiyle belirlenen matrah üzerinden yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı ancak mahsup dönemi geçen geçici verginin aranmayacağı gerekçesiyle istinaf başvurusu kabul edilerek Vergi Mahkemesi kararı kaldırıldıktan sonra bir kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisi ile geçici vergi üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezası yönünden dava reddedilmiş, geçici vergi ise kaldırılmıştır.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, vergi inceleme raporunun matrah farkının nasıl tespit edildiğine yönelik somut tespitler içermediği, banka hesaplarına para gönderen şahıs ve şirketler hakkında düzenlenen raporlar dışında herhangi bir ifadeye yer verilmediği, kayıtdışı satıldığı iddia edilen akaryakıtın kimden alındığına hususunda karşıt tespit yapılmadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
Davalı idare tarafından, mahsup dönemi geçen geçici verginin 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun mükerrer 120. maddesi uyarınca tahakkuk ettirilmeyeceği, normal vade tarihinden mahsup tarihine kadar geçen sürede gecikme faizi hesaplanabilmesi için ihbarnamede zorunlu olarak yer aldığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI: Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'IN DÜŞÜNCESİ: Davacı temyiz isteminin kabulü, davalı idare temyiz isteminin ise reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı hakkına düzenlenen ...tarih ve ... sayılı vergi inceleme raporunda, bir dönem ortağı ve yetkilisi olduğu ... Akaryakıt Ürünleri Dağıtım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketine ait yetki belgesini ve müşteri çevresini kullanmak suretiyle akaryakıt satışından elde ettiği hasılatını kayıt ve beyan dışı bıraktığından bahisle 2017 yılı için re'sen bir kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisi ile aynı yılın tüm dönemleri için re'sen bir kat vergi ziyaı cezalı geçici vergi salınmıştır.
Söz konusu vergi inceleme raporunda, davacının ... Akaryakıt Ürünleri Dağıtım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin ortağı ve yönetim kurulu başkanı olduğu, değinilen şirket hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda 2015, 2016, 2017 ve 2018 yıllarında düzenlediği faturaların sahte olduğuna dair bir tespitin yapılamadığı ancak 2019 yılının Şubat ayından itibaren düzenlediği faturaların sahte belgeler olarak kabul edilmesi gerektiği saptamalarına yer verildiği, davacının banka hesaplarında yüksek tutarlı işlemler gerçekleştirildiği, bu durumun davacıya sorulması üzerine davacı tarafından, 2015-2018 yılları arasında ... Akaryakıt Ürünleri Dağıtım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi adındaki petrol dağıtım firmasının sahibi olduğu, toptan petrol ürünleri satışı ve dağıtımı faaliyeti ile iştigal ettiği, 2017 ve 2018 yıllarında hesabına yatan paraların ekseriyetle bu faaliyeti dolayısıyla yaptığı ticaretten kaynaklandığı, ... Petrole ait bir kısım alış ve satışlara ilişkin ödemelerde, özellikle Tüpraş’a ilişkin ödemelerin şirket hesabı yanında kendi şahsi banka hesaplarından gerçekleştirildiği, şirket adına alına ürünlerin tamamının Tüpraş’tan alındığı, bayiler tarafından dağıtım şirketine yapılan siparişler sonrasında Tüpraş’tan ürün talebinde bulunulduğu, akabinde depolama yapılmadan Tüpraş’tan alınan ürünü tankerlerle bayilere gönderdiği, bayilerden de sattığı ürün karşılığı gelen paraların şirket hesabına veya şahsi hesabına yatırıldığı, ayrıca bayiler tarafından gönderilen paraların şirket hesapları yanında şirket ortağı veya çalışanların şahsi hesaplarından da gönderildiği, bu faaliyetinin yanında aile ve arkadaşlarına elden verdiği ve aldığı paraların da bulunduğu, ev ve sosyal hayatına ilişkin yapılan harcamaların bulunduğu ifade edildiği, yüksek tutarlı para transferinin çoğunluğu haklarında banka hesaplarını komisyon karşılığı kullandırma, sahte belge düzenleme, kayıt ve beyan dışı akaryakıt satışı şeklinde olumsuz tespit olan şahıs ve şirketlerle gerçekleştirildiği, söz konusu bu şahıs ve şirketlerin ... Akaryakıt Ürünleri Dağıtım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin emtia aldığı ve sattığı mükellefleri bildirdiği BA-BS formunda yer alan mükelleflerle bir ilgisinin olmadığı, TÜPRAŞ ve diğer dağıtım şirketlerinden aldığı akaryakıtı kendi nam ve hesabına satarak ticari kazanç elde ettiğini gösterdiği, haklarında olumsuz rapor bulunan şahıs ve şirketlerden gelen paraların kayıt dışı akaryakıt satışı olarak dikkate alınacağı, diğer yüksek tutarlı transferlere ilişkin davacı tarafından makul ve mantıklı olduğu düşünülen açıklamalarda bulunduğu ve tutarı 50.000,00 TL tutarını geçmeyen transferlerin eleştiri konusu yapılmayacağı, öte yandan, "arkadaşımın emaneti, hatırlamıyorum, alacak, borç tahsilatı, borç verilmiştir, borç iadesi, geri iade, elden alınanın iadesi, emanet, iade, elden alınan, ürün ödemesi, kendi şirketim, arkadaş ve benzeri" şeklinde açıklamalara dair gelen paraların kayıt dışı akaryakıt satışı olarak dikkate alınacağı, ayrıca Danıştay Dördüncü Dairesinin 16/02/2000 tarih ve E:1999/1963, K:2000/548 sayılı kararında belirtilen %7 karlılık oranı uygulanmak suretiyle matraha ulaşılacağı tespit ve değerlendirmelerine yer verilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun, vergi kanunlarının uygulanması ve ispatı düzenleyen 3. maddesinin (B) bendinde; vergilendirmede, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu ve yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği, vergiyi doğuran olayla ilgisi doğal ve açık olmayan tanık anlatımının kanıtlama aracı olarak kullanılamayacağı, iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfeti bunu iddia eden tarafa ait olduğu kurala bağlanmış, 30. maddesinin 4. bendinde defter kayıtları ve bunlarla ilgili vesikaların, vergi matrahının doğru ve kesin olarak tesbitine imkan vermeyecek derecede noksan, usulsüz ve karışık olması dolayısıyla ihticaca salih bulunmaması halinde matrahın re'sen takdir edileceği; aynı Kanun'un 134. maddesinde vergi incelemesinden maksadın ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunun araştırılması, saptanması ve sağlanması olduğu hükmüne yer verilmiş olup, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 2. maddesinde ise gerçek gelirin vergilendirileceği ilkesi benimsenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 2. maddesinde gerçek gelirin vergilendirileceği ilkesi öngörülerek matrahın, re'sen takdir yoluyla belirlenmesi gereken hallerde dahi gerçek gelire en yakın gelire ulaşılması amaçlanmıştır.
Re'sen vergi tarhının amacı yükümlülerin varsa beyan dışı bıraktıkları gelirlerini, gerçeğe en yakın biçimde saptayabilmektir. Bu nedenle, re'sen vergi tarh edilirken, beyan dışı bırakıldığı ileri sürülen kazanca ilişkin gerekli inceleme ve araştırmanın yapılması ve matraha ait verilerin varsayım ya da kanaat yoluyla değil, somut bilgi ve belgelerle ortaya konulması gerekmektedir.
Gerçek gelirin vergilendirilmesi ilkesi gereğince uyuşmazlık konusu olayda, davacının banka hesaplarında gerçekleştirilen işlemlere yönelik iddia ettiği hususlar göz önünde bulundurularak ve banka hesaplarına para gönderen şahıs ve şirketler nezdinde karşıt tespit yapılarak kayıt dışı kazanç olup olmadığının ortaya konulması gerekirken banka hesaplarına gelen yüksek tutarlı işlemlerin akaryakıt satışından elde edilen kazanç olduğunun kabulü suretiyle eksik inceleme sonucu tanzim edilen vergi inceleme raporuna dayanılarak yapılan tarhiyatın hukuka aykırı olduğu sonucuna varıldığından Vergi Dava Dairesince yazılı gerekçeyle bir kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisi ve geçici vergi üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezası yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının bozulması, davalı idare temyiz isteminin ise bu nedenle reddi gerekmiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davacı temyiz isteminin kabulüne,
2\. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının; bir kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisi ile geçici vergi üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezası yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA,
3\. Kararın; geçici verginin kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrasına davalı idarece yöneltilen TEMYİZ İSTEMİNİN İSE REDDİNE, 02/06/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.



(X)-KARŞI OY :
Temyiz dilekçelerinde ileri sürülen iddialar Vergi Dava Dairesi kararının dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında, kararın bozulmasını sağlayacak durumda bulunmadığından, temyiz istemlerinin reddi ile kararın onanması gerektiği görüşüyle karara katılmıyoruz.