Danıştay danistay 2023/10280 E. 2025/3806 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/10280
Karar No : 2025/3806

TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) ... Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi

2- (DAVALI) ... Vergi Dairesi Müdürlüğü/...
VEKİLİ: Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurularına ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket adına, 2016 yılının muhtelif dönemlerine ait geçici vergi, katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası ile gecikme faizlerinden oluşan kamu alacağının tahsili amacıyla düzenlenen ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 120. maddesinin dördüncü fıkrasında, geçici verginin %10'u aşan tutarda eksik beyan edildiğinin saptanması halinde eksik beyan edilen bu kısım için geçici vergi tarh edileceği, mahsup süresi geçtikten sonra kesinleşen geçici vergilerin terkin edileceği, ancak gecikme faizi ve cezanın tahsil edileceğinin hükme bağlandığı dikkate alındığında, mahsup süresinin geçmiş olması halinde ödenmesi gereken geçici vergiden söz edilemeyeceğinden dava konusu ödeme emrinin 1. sıra numarasında yer alan geçici vergiye ilişkin kısmının hukuka uygun düşmediği, 2 ve 3. sıra numaralarında yer alan 2016 yılının Ocak-Mart dönemine ilişkin geçici vergi üzerinden kesilen üç kat vergi ziyaı cezası ile gecikme faizi için şirket adına düzenlenen ihbarnamenin usulüne uygun şekilde elektronik ortamda tebliğine rağmen dava açılmadığı ve ödeme de yapılmadığı anlaşıldığından değinilen kamu alacağının takibinde hukuka aykırılık bulunmadığı, 4 ila 40. sıra numaralarında yer alan kamu alacağının, şirket adına 2016 yılının muhtelif dönemleri için yapılan katma değer vergisi tarhiyatına karşı açılan davada verilen ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı uyarınca tanzim edilen (2) nolu ihbarnamelerden kaynaklandığı, (2) nolu ihbarnamenin tarh edilen herhangi bir vergi ve cezaya ait olmayıp mahkeme kararının yerine getirilmesi aşamasında tebliğ edilen bir bildirim niteliği taşıdığı, bu nedenle hukuka uygunluk denetiminin, sadece içeriğinin mahkeme kararına uygunluğunun maddi hatalarla sınırlı olduğu, bu haliyle (2) nolu ihbarnamenin mahkeme kararına uygun şekilde düzenlendiği görüldüğünden, söz konusu kamu alacağının takibi amacıyla ödeme emri düzenlenmesinin de hukuka uygun olduğu gerekçesiyle ödeme emrinin, 2 ila 40. sıra numarasında yer alan kamu alacağına ilişkin kısmı yönünden dava reddedilmiş, geçici vergiye ilişkin kısmı ise iptal edilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularının, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davacı tarafından, ödeme emrinin vergi aslına ilişkin kısmı iptal edilmesine rağmen vergi ziyaı cezası yönünden davanın reddedilmesinin hukuka aykırı olduğu, kamu alacağının usule uygun kesinleştirilmediği ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
Davalı idare tarafından, hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı şirket adına yapılan tarhiyattan kaynaklanan 2016 yılının Ocak ila Aralık dönemlerine ait üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ve fer'ileri ile aynı yılın Ocak-Mart dönemine ilişkin üç kat vergi ziyaı cezalı geçici vergi ve fer'ilerinden oluşan kamu alacağının tahsili amacıyla ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emri düzenlenmiştir.
Sözü edilen ödeme emrinin 3. sıra numarasında, 2016 yılının Ocak-Mart dönemine ait geçici vergi üzerinden kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının yer aldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun geçici vergiye ilişkin mükerrer 120. maddesinin dördüncü fıkrasında; geçici verginin % 10'unu aşan tutarda eksik beyan edildiğinin saptanması halinde eksik beyan edilen bu kısım için re'sen veya ikmalen geçici vergi tarh edileceği, mahsup süresi geçtikten sonra kesinleşen geçici vergilerin terkin edileceği; ancak, gecikme faizi ve cezanın tahsil edileceği kurala bağlanmıştır.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzel kişilerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği, temsilcilerin bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi veya buna bağlı alacakların, kanuni ödevlerini yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı hüküm altına alınmıştır.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 58. maddesinde, kendisine ödeme emri tebliğ olunanların böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında itirazda bulunabileceği hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyiz istemlerine konu edilen Vergi Dava Dairesi kararının; dava konusu ödeme emrinin 3. sıra numarasında yer alan geçici verginin bir katı tutarını aşan vergi ziyaı cezası kısmı dışındaki kamu alacaklarına ilişkin hüküm fıkraları aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun görülmüştür.
193 sayılı Kanun'un geçici vergiye ilişkin mükerrer 120. maddesinin dördüncü fıkrasına göre; kesinleşmekle birlikte mahsup dönemi geçmiş olması nedeniyle terkin edilmesi gereken geçici vergi üzerinden ceza tahsil edilmesi zorunlu ise de geçici verginin yıllık vergiye mahsuben peşin alınan bir vergi olması ve bu vergi nedeniyle yol açılan vergi kaybından dolayı bir kat vergi ziyaı cezası uygulanması gerektiği hususunun yargı kararlarıyla da istikrarlı hale geldiği dikkate alındığında, dava konusu ödeme emrinin, geçici vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmının, 6183 sayılı Kanun'un 58. maddesinde yer alan "borcum yoktur" iddiası kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinden, Vergi Mahkemesi kararının, ödeme emrinin değinilen kısmı yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen davacı istinaf başvurusunun reddine dair hüküm fıkrasında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davacı temyiz isteminin kısmen reddine, davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2\. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının; ödeme emrinin 3. sıra numarasında yer alan geçici verginin bir katı tutarını aşan vergi ziyaı cezası kısmı dışındaki kamu alacaklarına ilişkin hüküm fıkralarının ONANMASINA,
3\. Davacı temyiz isteminin kısmen kabulüne,
4\. Kararın; ödeme emrinin 3. sıra numarasında yer alan geçici verginin bir katı tutarını aşan vergi ziyaı cezasına ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA,
5\. Davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca ...-TL maktu harç alınmasına, 10/10/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.