Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2025/4213
Karar No : 2025/4488

DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : ... Bakanlığı

DAVANIN KONUSU : Davacı tarafından; 08/11/2016 günlü, 29882 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Eğitim Merkezi Komutanlığı Temin Yönetmeliği'nin 29. maddesinin 2. fıkrasının (f) bendinin birinci alt bendinde yer alan "hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa dahi" ibaresinin iptali istenilmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hâkimi ...'ın açıklamaları dinlenildikten ve dava dilekçesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14/6. maddesi uyarınca incelendikten sonra gereği görüşüldü:
,
MADDİ OLAY :
Davacı tarafından, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Temel Eğitim Merkezi Öğrenci Alay Komutanlığı emrinde öğrenci iken, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığının ... günlü, ... sayılı Koll. Uyg. YO ve Eğt. Mrk. K.lığı Yönetim Kurulunun 2025-12 sayılı kararı ile öğrencilikten ilişiğinin kesildiği, bu kararın 27/05/2025 tarihinde kendisine tebliğ edildiği, anılan karara 27/05/2025 tarihinde itiraz ettiği, ancak Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığınca ''ilgili kurulun öğrenci ile ilgili almış olduğu kararın uygun olduğuna ve bu kararın uygulanmasına'' karar verildiği, bu kararın davacıya 02/07/2025 tarihinde tebliğ edildiği, öğrencilikten ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı esasına kayden 11/07/2025 tarihinde dava açıldığı, akabinde bu işlemin dayanağı olan 08/11/2016 günlü, 29882 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Eğitim Merkezi Komutanlığı Temin Yönetmeliği'nin 29. maddesinin 2. fıkrasının (f) bendinin birinci alt bendinde yer alan "hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa dahi" ibaresinin iptali istemiyle de 02/10/2025 tarihinde görülmekte olan dava açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE :
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlığını taşıyan 14. maddesinin 3/e bendinde, dilekçelerin süre aşımı yönünden inceleneceği; 6. fıkrasında ilk incelemeye ilişkin hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde davanın her safhasında 15. madde hükmünün uygulanacağı; ''İlk inceleme üzerine verilecek karar'' başlığını taşıyan 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, süre aşımı yönünden yapılan incelemede Kanun'a aykırılık görülürse davanın reddine karar verileceği hususları hüküm altına alınmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde;
"1. Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür.
...
4\. İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler. Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz." hükmüne,
7331 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle değişik "İdari makamların sükutu" başlıklı 10. maddesinde;
"1. İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler.
2\. Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Otuz günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı,isteminin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, otuz günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler." hükmüne,
7331 sayılı Kanun'un 2. maddesiyle değişik "Üst makamlara başvurma" başlıklı 11. maddesinde ise,
"1. İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur.
2\. Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır.
3\. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dava açma süresine ilişkin kurallar ile düzenleyici işlemlere karşı iki ayrı yol izlenerek dava açma imkanı tanınmıştır. Buna göre, 2577 sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca düzenleyici işlemin ilanı üzerine altmış gün içinde dava açılabileceği gibi, düzenleyici işlemin uygulanması üzerine de, uygulama işleminin tebliğ tarihinden itibaren yine altmış gün içinde düzenleyici işleme veya düzenleyici işlemle birlikte uygulama işlemine karşı dava açılabilecektir. Bu şekilde, düzenleyici işlemin ilanı üzerine düzenleyici işleme karşı dava açmamış bulunan ilgililere, dava konusu edebilecekleri bir uygulama işleminin varlığına bağlı olarak, düzenleyici işleme karşı da dava açma imkanının sağlanması amaçlanmıştır.
Somut olayda; davacının, uygulama işlemi olan öğrencilikten ilişiğinin kesilmesi işlemine yönelik yapmış olduğu itirazın reddi kararının tebliğinden sonra, altmış günlük dava açma süresi içerisinde, dava konusu Yönetmelik'in ilgili maddesinin iptali istemiyle dava açması gerekirken, bu sürenin geçirilmesinden çok sonra, 02/10/2025 tarihinde davanın açıldığı anlaşıldığından, anılan davanın 2577 sayılı Kanun'un 14/3-e ve 15/1-b maddeleri uyarınca süre aşımı nedeniyle incelenmesine olanak bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 15/1-b maddesi uyarınca DAVANIN SÜRE AŞIMI NEDENİYLE REDDİNE,
2\. Aşağıda dökümü yapılan ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3\. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
4\. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 15/10/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY :
Davacı tarafından, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Temel Eğitim Merkezi Öğrenci Alay Komutanlığı emrinde öğrenci iken, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığının ... günlü, ... sayılı Koll. Uyg. YO ve Eğt. Mrk. K.lığı Yönetim Kurulunun 2025-12 sayılı kararı ile öğrencilikten ilişiğinin kesildiği, bu kararın 27/05/2025 tarihinde kendisine tebliğ edildiği, anılan karara 27/05/2025 tarihinde itiraz ettiği, ancak Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığınca ''ilgili kurulun öğrenci ile ilgili almış olduğu kararın uygun olduğuna ve bu kararın uygulanmasına'' karar verildiği, bu kararın davacıya 02/07/2025 tarihinde tebliğ edildiği, öğrencilikten ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı esasına kayden 11/07/2025 tarihinde dava açıldığı, akabinde bu işlemin dayanağı olan 08/11/2016 günlü, 29882 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Eğitim Merkezi Komutanlığı Temin Yönetmeliği'nin 29. maddesinin 2. fıkrasının (f) bendinin birinci alt bendinde yer alan "hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa dahi" ibaresinin iptali istemiyle de 02/10/2025 tarihinde Danıştay nezdinde bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Somut olayda; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Temel Eğitim Merkezi Öğrenci Alay Komutanlığında öğrenci olan davacının, ... günlü, ... sayılı Koll. Uyg. YO ve Eğt. Mrk. K.lığı Yönetim Kurulunun ... sayılı kararının ve bu kararın kendisine tebliğ edildiğine ilişkin 27/05/2025 günlü tebliğ belgesinin kendisine verilmediğini, işlemin sebebini ve detaylarını bilemediği için detaylı bir dilekçe yazamadığını ve kendisine matbu olarak verilen bir dilekçe ile karara itiraz ettiğini, akabinde itirazın reddine dair kararın ve bu kararın 02/07/2025 tarihinde kendisine tebliğ edildiğine ilişkin belgenin de kendisine verilmediğini, öğrencilikten ilişiğinin kesilmesine yönelik işlemin iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinde ... tarihinde E:... sayılı esasa kayden açtığı davada, davalı idarenin savunmasının kendisine tebliğ edildiği tarih olan 15/09/2025'te uygulama işleminin dayanağının, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Eğitim Merkezi Komutanlığı Temin Yönetmeliği'nin 29. maddesinin 2. fıkrasının (f) bendinin birinci alt bendi olduğunu öğrendiğini, bu sebeple, ilgili Yönetmeliğin hangi maddesinin kendisi hakkında uygulandığını öğrendiği 15/09/2025 tarihinden sonra, yasal dava açma süresi içerisinde 02/10/2025 tarihinde bu davanın açıldığını iddia ettiği görülmektedir.
Davacının, hakkında tesis edilmiş olan bireysel işlemin dayanağı olan düzenleyici işlem ve ilgili maddesini bilmeden dava açamayacağı, nitekim bireysel işlemin tebliği üzerine dava açmış bulunduğu da görüldüğünden, düzenleyici işlemin iptali istemli bu davanın süresi içerisinde açılıp açılmadığına; davacının iddia ettiği hususlar hakkında araştırma yapıldıktan sonra karar verilmesi gerektiği oyu ile çoğunluk kararına katılmıyoruz.