Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2025/2614
Karar No : 2025/4463

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALILAR): 1- ...
VEKİLİ : Hukuk ve Mevzuat Genel Müdürü ...

2- ... Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...

3- ... Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. ... olarak görev yapan davacı tarafından, görevden alınmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı Cumhurbaşkanlığı kararının ve başmüfettiş kadrosuna atanmasına ilişkin Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Genel Müdürlüğü Yönetim Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali ile özlük ve parasal hakları ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 50,00-TL maddi ve 50,00-TL manevi zararın işlem tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; üst düzey kamu yöneticilerinin; kamu kurum ve kuruluşlarının geleceğe dönük planlarını ve politikalarını saptayan, bu plan ve politikalardaki hedefleri gerçekleştirmek için gerekli kaynakları ve bu kaynakların kullanım yerlerini belirleyen kişiler ya da bu kişilerin emir ve direktifleri yönünde uygulamayı yapan veya onlara yardımcı olan kişiler oldukları, 657 sayılı Kanunun 76. maddesiyle atama yapma ve görevden alma konusunda ise idareye takdir yetkisi tanınmış olduğu hususları göz önüne alındığında ve idarenin kamu hizmetinin gerekleri doğrultusunda personelin görevini değiştirme konusunda yasalarla ve idare hukuku ilkelerine dayalı olarak sahip olduğu takdir yetkisini dava konusu işlemin tesisi sırasında kamu yararı ve hizmet gerekleri dışında subjektif (öznel) nedenlerle kullandığına dair dosyada herhangi bir bilgi ya da belge bulunmadığı anlaşıldığından, davacının ... görevinden alınması ve başmüfettiş olarak atanması işlemlerinde kamu yararı ve hizmet gerekleri yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; resen araştırma ilkesine aykırılık teşkil edecek şekilde karar verildiği, takdir yetkisinin sınırsız şekilde kullanılamayacağı ve kamu yararı ve hizmet gerekleri sınırları içinde kullanıldığının idarece ortaya konulması gerektiği, genel müdür yardımcılığı ile başmüfettişlik ünvanının ne bağlı olduğu birim açısından ne de yaptığı hizmetin içeriği ve etkisi açısından hiçbir benzerliği olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Davalı idareler tarafından, istemin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dosyanın incelenmesinden; Maliye ve Gümrük Bakanlığı bünyesinde 01/01/1978 tarihinde hesap uzman yardımcısı olarak göreve başlayan davacının, 31/07/1987 tarihinde hesap uzmanı, 31/01/1996 tarihinde ise başhesap uzmanı unvanlarını alarak Bakanlık bünyesinde görevine devam ederken, 04/04/1997 tarihinde Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. ... olarak atandığı, bu görevini 19/01/2010 tarihinde Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde araştırmacı olarak atanmasına kadar devam ettirdiği, istihdam fazlası personel olarak belirlenmesi ve araştırmacı olarak atanmasına ilişkin işlemlerin iptali talebiyle açtığı davada, ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararı ile dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmesi üzerine 15/08/2014 tarihinde Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. ... görevine iade edildiği, 09/12/2022 günlü, 2022/652 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararı ile görevden alınıp Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Genel Müdürlüğü Yönetim Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararı ile başmüfettiş kadrosuna atanması üzerine temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT :
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 76. maddesinin 1. fıkrasında; "Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68. maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Yukarıda yer verilen 657 sayılı Kanun'un 76. maddesi ile memurların naklen atanmaları konusunda idareye tanınan takdir yetkisinin kullanımının, mutlak ve sınırsız olmadığı, kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğu ve bu açıdan yargı denetimine tabi bulunduğu İdare Hukukunun bilinen ilkelerindendir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca, bir idari işlem, dava konusu edilmesi halinde diğer unsurları yanında sebep unsuru yönünden de yargı merciince hukuka uygunluk denetimine tabi tutulacak olup, sebep unsuru, idareyi işlem tesis etmeye sevk eden maddi veya hukuki durumlardır. İdare hukukunda sebepsiz idari işlemin olamayacağı, idarenin tüm işlemlerinin, idari faaliyetlerin nihai amacı olan kamu yararını gerçekleştirmeye yönelen bir sebebe dayanması gerektiği, bu anlamda, hakkında idari işlem tesis edilenlerce hukuka aykırılık iddialarının etkin bir biçimde ileri sürülebilmesi ve yargı mercii tarafından idari işlemin hukuki denetiminin gerçekleştirilebilmesi için idarece, tesis edilen işlemin maddi ve hukuki sebeplerinin ortaya konulması gerektiği açıktır.
Somut uyuşmazlıkta; davacının hesap uzman yardımcısı olarak göreve başladığı, sırasıyla hesap uzmanı, başhesap uzmanı olarak mesleğinde yükselerek görevine devam ettiği, ilk olarak 04/04/1997 tarihinde atanıp 09/12/2022 tarihine kadar sürdürdüğü Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. ... görevinden ise alınmasını gerektirecek şekilde hizmeti aksattığı veya başarısız olduğu ya da görevde kalmasında hizmetin yürütülmesi açısından sakınca olduğu yönünde hukuken kabul edilebilir somut bir bilgi-belgeye dayanılmaksızın, salt takdir yetkisine bağlı olarak başmüfettiş kadrosuna atandığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, liyakat ve kariyer ilkelerine uygun olarak genel müdür yardımcılığı kadrosuna atandığı sonucuna varılan davacının, görevinden alınmasını gerektirecek haklı bir sebep ortaya konulamadığından, takdir yetkisi kapsamında kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak genel müdür yardımcılığı görevinden alınarak, başmüfettiş kadrosuna atanmasına ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddi yolunda verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3\. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4\. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 15/10/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.


(X) KARŞI OY :
Davacının temyiz isteminin reddi ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın onanması gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyoruz.