Danıştay danistay 2024/562 E. 2025/3081 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/562
Karar No : 2025/3081

DAVACI : ... Sendikası
VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...

DAVANIN KONUSU : Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün "Tayin Talepleri" konulu 15/12/2023 günlü, 4140023 sayılı işleminin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI : Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ) personelinin, 25/06/1983 günlü, 18088 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine tabi olduğu, anılan Yönetmeliğin "Özel Yönetmelikler" başlıklı 28. maddesi gereğince, kurum personelinin yer değiştirme suretiyle atanmalarına ilişkin usul ve esasların "Yönetmelik" ile düzenlenmesi gerektiği, dava konusu düzenlemenin genel, soyut, sürekli ve kişilik dışı hükümler ihtiva etmesi nedeniyle üst hukuk normlarına aykırılık oluşturduğu, nitekim; davalı idarece aynı konuda "Genelge" ve "Usul ve Esaslar" şeklinde yapılan düzenlemelerin de yargı yerince yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği ileri sürülmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI : Usul yönünden; dava konusu işlemin, süreklilik özelliği taşımaması ve uygulanmakla etkisi tükenebilen işlemlerden olması nedeniyle, Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak hukuka uygunluk denetimi yapabileceği düzenleyici işlemlerden olmadığı, bu nedenle dava dosyasının görevli ve yetkili ... İdare Mahkemesine gönderilmesi gerektiği, esasa yönelik ise; kurum personelinin yer değişikliği taleplerinin, iş potansiyeli ve personel ihtiyacı gözetilerek 657 sayılı Kanun'un 76. maddesi kapsamında gerçekleştirildiği, düzenlemenin sadece kurum içi isteğe bağlı yer değişikliği taleplerini karşılamak amacıyla yapıldığı; Genel Yönetmeliğin, kamu kurum ve kuruluşlarında 657 sayılı Kanun'un 72. maddesi kapsamında zorunlu göreve tabi olarak istihdam edilen personeli kapsadığı, bu doğrultuda kamu kurum ve kuruluşlarının, bu Yönetmelik kapsamına giren personelinin yer değiştirme suretiyle atanmalarına ilişkin hususları kendi özel yönetmelikleri ile düzenlemek zorunda olduğu; Genel Müdürlük personelinin, zorunlu yer değiştirmeye bağlı olarak istihdam edilen personel kapsamında bulunmadığından yer değiştirmeye ilişkin işlemlerinin, 657 sayılı Kanun'un 76. maddesi çerçevesinde gerçekleştirildiği, bu nedenle, personelin atanmalarına ilişkin hususların yönetmelikle düzenlenmesine ilişkin yasal bir zorunluluk bulunmadığı, üst hukuk normlarında öngörülmeyen bir kısıtlamaya gidilmediği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu düzenleyici işlemin iptali gerektiği düşünülmüştür.

DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün "Tayin Talepleri" konulu 15/12/2023 günlü, 4140023 sayılı işleminin iptali istenilmektedir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun "Amaç" başlıklı 2. maddesinde, "(Değişik: 23/12/1972 - KHK-2/1 md.) Bu Kanun, Devlet memurlarının hizmet şartlarını, niteliklerini, atanma ve yetiştirilmelerini, ilerleme ve yükselmelerini, ödev, hak, yüküm ve sorumluluklarını, aylıklarını ve ödeneklerini ve diğer özlük işlerini düzenler.(Mülga birinci cümle: 13/2/2011 - 6111/117 md.) Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler Cumhurbaşkanınca yürürlüğe konulur." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Kanun'un, “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72. maddesinde, "(Değişik: 12/5/1982 - 2670/25 md.) Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiyenin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır. (Değişik: 9/4/1990 - KHK-418/5 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 5/2/1992 tarihli ve E. 1990/22, K. 1992/6 Sayılı Kararı ile; yeniden düzenleme: 18/5/1994 – KHK527/5 md.) Yeniden veya yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda; aile birimini muhafaza etmek bakımından kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanarak memur olan diğer eşin de isteği halinde ataması, atamaya tabi tutulan memurun atandığı yere 74 ve 76 ncı maddelerde belirtilen esaslar çerçevesinde yapılır. Yer değiştirme suretiyle atanmaya tabi memurun atandığı yerde eşinin atanacağı teşkilatın bulunmaması ya da teşkilatı olmakla birlikte niteliğine uygun münhal bir görev bulunmaması ve ilgilinin de talebi halinde, bu personele eşinin görev süresi ile sınırlı olmak üzere aşağıdaki şartlarda izin verilebilir. …… (Ek: 9/4/1990 – KHK-418/5 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 5/2/1992 tarihli ve E. 1990/22, K. 1992/6 Sayılı Kararı ile; yeniden düzenleme: 18/5/1994 – KHK-527/5 md.) Yukarıda sayılanların kadroları eşlerinin görevlendirme süresiyle sınırlı olarak saklı tutulur. Ancak, bu süre memuriyet boyunca 4 yılı hiç bir surette geçemez. Bunların kademe ilerlemesi; emeklilik ve diğer bütün hakları ve yükümlülükleri devam eder. Ancak ücretsiz izin verilenlerin bu sürelerinin emeklilikten sayılabilmesi için kesenek ve kurum karşılıklarının her ay kendileri tarafından T.C. Emekli Sandığına yatırılması gerekir. (Ek fıkra: 6/2/2014 - 6518/10 md.) İlgili mevzuatı uyarınca verilecek rapora göre kendisi, eşi veya birinci derece kan hısımlığı bulunan bakmakla yükümlü olduğu aile fertleri engelli olan memurların engellilik durumundan kaynaklanan yer değiştirme taleplerinin karşılanması için düzenlemeler yapılır. (Değişik: 29/11/1984 – KHK-243/13 md.) Memurların atanamayacakları yerler ve bu yerlerdeki görevler ile kurumların özellik arz eden görevlerine atanabilmeleri için hangi kademelerde ne kadar hizmet etmeleri gerektiği ve yer değiştirme ile ilgili atama esasları Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle belirlenir. Kurumlar atamaya tabi olacak personeli için bu yönetmelik esaslarına göre Devlet Personel Başkanlığının görüşünü almak suretiyle bir personel ve atama planı hazırlar.” düzenlemeleri; "Memurların kurumlarınca görevlerinin ve yerlerinin değiştirilmesi" başlıklı 76. maddesinde de, "(Değişik: 30/5/1974 – KHK-12; Aynen kabul: 15/5/1975 - 1897/1 md.) Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler. Memurlar istekleri ile, kurumlarında kazanılmış hak derecelerinin en çok üç derece altında aynı veya başka yerlerdeki kadrolara atanabilirler. Aşağı dereceye atananların 68 inci maddede yazılı süre kaydı aranmaksızın eski derecelerine tekrar atanmaları mümkündür. Kazanılmış hak derecelerinden aşağı derecelere atananların aylık derece ve kademeleri genel hükümlere göre tespit edilmekle beraber, atandıkları bu derecelerde geçirdikleri süreler (kesenek ve karşılık farklarının kendileri tarafından her ay T.C. Emekli Sandığına göderilmesini kabul etmeleri şartiyle) emeklilik yönünden eski derecelerinde değerlendirilir." hükümleri bulunmaktadır.
657 sayılı Kanun'un 2. ve 72. maddesi hükümlerine dayanılarak hazırlanan ve 25/06/1983 günlü, 18088 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle yürürlüğe giren "Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik"in, "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde; bu Yönetmeliğin, özel kanunlardaki hükümler saklı kalmak kaydiyle Genel ve Katma Bütçeli Kurumlar ile bunlara bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlarda ve Beden Terbiyesi Bölge Müdürlüklerinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na tabi olarak çalışan Devlet memurları hakkında uygulanacağı; ancak, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun değişik 36. maddesinde yer alan "Yardımcı Hizmetler Sınıfı"na dahil memurlar yanında Kanun'un 59. maddesinde sayılan istisnai memurlukların, aday memurlar ve Milli Savunma Bakanlığı kadro ve kuruluşlarında yer alan kurumlarda görevli memurların, bu Yönetmelik hükümlerine tabi olmadığı yönündeki düzenlemeye yer verildikten sonra, "Yer Değiştirme Suretiyle Atanma Dönemleri" başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasında; yer değiştirme sureti ile atanmaların, her yılın Haziran - Eylül döneminde yapılacağı ancak iş mevsimi bu dönemi kapsayan hizmetler için Mart ve Ekim aylarının esas alınacağı öngörülmüş, "Özel Yönetmelikler" başlıklı 28. maddesinde ise; Kurumların bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içinde halen görevde bulunan memurların geçmiş hizmetlerinin bu Yönetmelik çerçevesinde nasıl değerlendirileceğini ve bu Yönetmeliğin çeşitli maddelerinde kurumlarca tespiti öngörülen diğer hususları kapsıyan özel Yönetmeliklerini Devlet Personel Dairesinden olumlu görüş alınmak sureti ile çıkaracakları hükme bağlanmıştır.
Davalı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ) bünyesinde görev yapan personelin tayin taleplerinde uygulanacak ilkeler, esaslar ve işlemlere yönelik özel bir yönetmeliğinin bulunmadığı, bu istemlerin karşılanmasında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik (Genel Yönetmelik) hükümleri esas alınarak "Genelge", "Usul ve Esaslar" gibi tasarruflarla düzenlemeler yapıldığı görülmektedir.
Dava konusu uyuşmazlıkta; DSİ merkez ve taşra teşkilatında 657 sayılı Kanun'un 4/A maddesine göre görev yapan personelin, ... -... tarihleri arasında başvurularının alınacağı (eş durumu, sağlık, can güvenliği, engellilik durumu ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu gereğince atananlara ilişkin istisnai haller dışındaki) isteğe bağlı yer değişikliklerinde uygulanacak usul ve esasların belirlendiği "Tayin Talepleri" konulu, 15/12/2023 günlü, 4140023 sayılı düzenlemenin tesis edildiği görülmektedir.
Belli bir dönem için uygulanması öngörülen söz konusu düzenlemenin içeriğinde; memur statüsündeki personelin isteğe bağlı kurum içi yer değişikliği talebinde bulunulabilmesi için (sözleşmeli statüde çalışmakta iken 657 sayılı Kanun'un Geçici 48. maddesi kapsamında memur kadrosuna atananların) sözleşmeli ve memur olarak toplam dört yıl çalışma süresinin doldurulması, en az 1, en fazla 3 tercihte bulunulabileceği, yer değişikliği işlemleri gerçekleştirilirken beş yıl içerisinde başka bir yere naklin yapılıp yapılmadığı hususu ile görev yapılan Daire Başkanlıklarındaki / Bölge Müdürlüklerindeki çalışma süresi, görev yapılan şehrin gelişmişlik endeksi gibi kriterlerin dikkate alınacağı şeklinde, bir kısım yeni ilke ve kurallar getirilmiştir.
Personelinin kurum içi atama ve nakillerine ilişkin özel bir yönetmeliği bulunmayan davalı idarece, dava konusu işlemin 657 sayılı Kanun ve Genel Yönetmelik hükümleri esas alınarak hazırlandığı ileri sürülmüş ise de; personele ilişkin genel hükümler ihtiva eden ve yukarıda yer verilen genel ve soyut nitelikteki kuralların (daha üst normlara aykırı olmamak kaydıyla) yönetmelikle düzenlenmesi, düzenlenecek yönetmeliğe istinaden de alt düzeydeki düzenleyici işlemlerle uygulamanın ortaya konulması gerekmektedir.
Bu itibarla; üst hukuk normlarında yer almayan usul ve esaslar ihtiva eden dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün "Tayin Talepleri" konulu, 15/12/2023 günlü, 4140023 sayılı işleminin iptaline karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; duruşma için belirlenen 18/06/2025 günü, davacı vekili Av. ...'nun ve davalı idareyi temsilen Hukuk Müşaviri ...'in geldiği görülerek, Danıştay Savcısının hazır bulunduğu açık duruşmaya başlanıldı. Duruşmada hazır bulunan taraflara usulüne göre söz verilip dinlenildikten ve Savcının düşüncesi alındıktan sonra duruşmaya son verildi. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davalı idarenin usuli itirazları yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
İLGİLİ MEVZUAT :
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun "Amaç" başlıklı 2. maddesinde, "(Değişik: 23/12/1972 - KHK-2/1 md.) Bu Kanun, Devlet memurlarının hizmet şartlarını, niteliklerini, atanma ve yetiştirilmelerini, ilerleme ve yükselmelerini, ödev, hak, yüküm ve sorumluluklarını, aylıklarını ve ödeneklerini ve diğer özlük işlerini düzenler.
(Mülga birinci cümle: 13/2/2011 - 6111/117 md.) Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler Cumhurbaşkanınca yürürlüğe konulur." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Kanun'un “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72. maddesinde, "(Değişik: 12/5/1982 - 2670/25 md.) Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiyenin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır.
(Değişik: 9/4/1990 - KHK-418/5 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 5/2/1992 tarihli ve E. 1990/22, K. 1992/6 Sayılı Kararı ile; yeniden düzenleme: 18/5/1994 – KHK527/5 md.) Yeniden veya yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda; aile birimini muhafaza etmek bakımından kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanarak memur olan diğer eşin de isteği halinde ataması, atamaya tabi tutulan memurun atandığı yere 74 ve 76 ncı maddelerde belirtilen esaslar çerçevesinde yapılır. Yer değiştirme suretiyle atanmaya tabi memurun atandığı yerde eşinin atanacağı teşkilatın bulunmaması ya da teşkilatı olmakla birlikte niteliğine uygun münhal bir görev bulunmaması ve ilgilinin de talebi halinde, bu personele eşinin görev süresi ile sınırlı olmak üzere aşağıdaki şartlarda izin verilebilir.
……
(Ek: 9/4/1990 – KHK-418/5 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 5/2/1992 tarihli ve E. 1990/22, K. 1992/6 Sayılı Kararı ile; yeniden düzenleme: 18/5/1994 – KHK-527/5 md.) Yukarıda sayılanların kadroları eşlerinin görevlendirme süresiyle sınırlı olarak saklı tutulur. Ancak, bu süre memuriyet boyunca 4 yılı hiç bir surette geçemez. Bunların kademe ilerlemesi; emeklilik ve diğer bütün hakları ve yükümlülükleri devam eder. Ancak ücretsiz izin verilenlerin bu sürelerinin emeklilikten sayılabilmesi için kesenek ve kurum karşılıklarının her ay kendileri tarafından T.C. Emekli Sandığına yatırılması gerekir.
(Ek fıkra: 6/2/2014 - 6518/10 md.) İlgili mevzuatı uyarınca verilecek rapora göre kendisi, eşi veya birinci derece kan hısımlığı bulunan bakmakla yükümlü olduğu aile fertleri engelli olan memurların engellilik durumundan kaynaklanan yer değiştirme taleplerinin karşılanması için düzenlemeler yapılır.
(Değişik: 29/11/1984 – KHK-243/13 md.) Memurların atanamayacakları yerler ve bu yerlerdeki görevler ile kurumların özellik arz eden görevlerine atanabilmeleri için hangi kademelerde ne kadar hizmet etmeleri gerektiği ve yer değiştirme ile ilgili atama esasları Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle belirlenir. Kurumlar atamaya tabi olacak personeli için bu yönetmelik esaslarına göre Devlet Personel Başkanlığının görüşünü almak suretiyle bir personel ve atama planı hazırlar.” düzenlemeleri; "Memurların kurumlarınca görevlerinin ve yerlerinin değiştirilmesi" başlıklı 76. maddesinde de, "(Değişik: 30/5/1974 – KHK-12; Aynen kabul: 15/5/1975 - 1897/1 md.) Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler.
Memurlar istekleri ile, kurumlarında kazanılmış hak derecelerinin en çok üç derece altında aynı veya başka yerlerdeki kadrolara atanabilirler.
Aşağı dereceye atananların 68 inci maddede yazılı süre kaydı aranmaksızın eski derecelerine tekrar atanmaları mümkündür.
Kazanılmış hak derecelerinden aşağı derecelere atananların aylık derece ve kademeleri genel hükümlere göre tespit edilmekle beraber, atandıkları bu derecelerde geçirdikleri süreler (kesenek ve karşılık farklarının kendileri tarafından her ay T.C. Emekli Sandığına göderilmesini kabul etmeleri şartiyle) emeklilik yönünden eski derecelerinde değerlendirilir." hükümleri bulunmaktadır.
657 sayılı Kanun'un 2. ve 72. maddesi hükümlerine dayanılarak hazırlanan ve 25/06/1983 günlü, 18088 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle yürürlüğe giren "Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik"in "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde; bu Yönetmeliğin, özel kanunlardaki hükümler saklı kalmak kaydiyle Genel ve Katma Bütçeli Kurumlar ile bunlara bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlarda ve Beden Terbiyesi Bölge Müdürlüklerinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na tabi olarak çalışan Devlet memurları hakkında uygulanacağı; ancak, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun değişik 36. maddesinde yer alan "Yardımcı Hizmetler Sınıfı"na dahil memurlar yanında Kanun'un 59. maddesinde sayılan istisnai memurlukların, aday memurlar ve Milli Savunma Bakanlığı kadro ve kuruluşlarında yer alan kurumlarda görevli memurların, bu Yönetmelik hükümlerine tabi olmadığı yönündeki düzenlemeye yer verildikten sonra, "Yer Değiştirme Suretiyle Atanma Dönemleri" başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasında; yer değiştirme sureti ile atanmaların, her yılın Haziran - Eylül döneminde yapılacağı ancak iş mevsimi bu dönemi kapsayan hizmetler için Mart ve Ekim aylarının esas alınacağı öngörülmüş, "Özel Yönetmelikler" başlıklı 28. maddesinde ise; Kurumların bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içinde halen görevde bulunan memurların geçmiş hizmetlerinin bu Yönetmelik çerçevesinde nasıl değerlendirileceğini ve bu Yönetmeliğin çeşitli maddelerinde kurumlarca tespiti öngörülen diğer hususları kapsıyan özel Yönetmeliklerini Devlet Personel Dairesinden olumlu görüş alınmak sureti ile çıkaracakları hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Hukuk düzenimizde var olan normlar [Anayasa, kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, yönetmelik ve adsız düzenleyici işlemler (yönerge, tebliğ, genelge, talimat vs.)] belli bir sıralamaya ve hiyerarşiye, yani astlık-üstlük ilişkisine tabi tutularak düzenlenmiştir. Bu hiyerarşi gereği, her normun kendisinden bir üstteki norma uygun olarak düzenlenmesi ve bu normlara aykırı hükümler taşımaması, başka bir anlatımla, üst normla getirilen hukuksal sınırın içinde kalması zorunlu olup, üst norma aykırı veya bu normu değiştirici nitelikte bir hüküm içermesi durumunda hukuka aykırı olacağı tabiidir.
Gerek literatürde gerekse Danıştayın istikrar kazanan içtihatlarında adsız düzenleyici işlemler; üst normların uygulanmasını göstermek amacıyla ve onlara aykırı hükümler içermemek şartıyla, yine üst normlarda gösterilen usul ve yöntemleri "açıklayıcı" hükümler taşıyan, yeni bir yöntem ve usul getirmeyen, dayanağı olan mevzuatta yer alan hükümler dışında yeni bir düzenleme içermeyen işlemler olarak kabul edilmektedir.
Bu tür düzenleyici işlemlerin, Anayasa, yasa, yönetmelik ve hukukun genel ilkelerine aykırı hükümler içermemesi halinde, söz konusu düzenleme yetkisinin kullanılmasına kamu hukuku yönünden herhangi bir engel bulunmamaktadır. Ancak personele ilişkin genel hükümlerin Yönetmelik dışındaki adsız düzenleyici işlemlerle düzenlenmesi mümkün değildir.
Davalı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ) bünyesinde görev yapan personelin tayin taleplerinde uygulanacak ilkeler, esaslar ve işlemlere yönelik özel bir yönetmeliğinin bulunmadığı, bu istemlerin karşılanmasında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik (Genel Yönetmelik) hükümleri esas alınarak "Genelge", "Usul ve Esaslar" gibi tasarruflarla düzenlemeler yapıldığı görülmektedir.
Nitekim, daha önce ... günlü, ... sayılı işlemle yürürlüğe konulan ve DSİ emrinde memur, işçi ve sözleşmeli statüde çalışan personelin eş durumu ile isteğe bağlı kurum içi yer değişikliklerinde uygulanacak işlemlere ilişkin "Tayin Dönemi" konulu, 2021/4 No'lu Genelge'nin iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle açılan davada, Dairemizin 29/09/2021 günlü, E:2021/17004 sayılı kararıyla; söz konusu personelin kurum içi tayinlerine ilişkin usul ve esasların genelgeyle düzenlenemeyeceği, konunun yönetmelikle düzenlenmesi ve yönetmeliğin de Resmi Gazete'de yayımlanması gerektiği gerekçesiyle yürütmesinin durdurulduğu ve bu karara karşı yapılan itirazın da Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 14/02/2022 günlü, YD İtiraz No:2021/932 sayılı kararıyla reddedildiği, nihayetinde Dairemizin 06/06/2023 günlü, E:2021/17004, K:2023/3199 sayılı kararıyla da, Genelge'nin iptaline karar verildiği ve kararın temyiz edilmeksizin kesinleştiği görülmektedir.
Yine, 02/09/2022 günlü, 2587936 sayılı Makam Olur'u ile yürürlüğe konulan ve DSİ merkez ve taşra teşkilatında 657 sayılı Kanun'un 4/A maddesine göre görev yapan personelin, isteğe bağlı yer değişikliği suretiyle atanmalarını düzenleyen "Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Personelinin Yer Değiştirmelerine İlişkin Usul ve Esaslar"ın iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle açılan davada da, Danıştay İkinci Dairesinin 16/03/2023 günlü, E:2022/4003 sayılı kararıyla; ilgili personelin kurum içi isteğe bağlı yer değiştirmelerinin "Usul ve Esaslar" olarak isimlendirilen tasarrufla yapılamayacağı, konunun yönetmelikle düzenlenmesi ve yönetmeliğin de Resmi Gazete'de yayımlanması gerektiği gerekçesiyle yürütmesinin durdurulduğu, bu karara karşı yapılan itirazın Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 05/06/2023 günlü, YD İtiraz No:2023/427 sayılı kararıyla reddedildiği, bilahare anılan Usul ve Esaslar'ın, Dairemizin 18/06/2025 günlü, E:2022/4003, K:2025/3082 sayılı kararıyla iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bu dava konusu uyuşmazlıkta ise; DSİ merkez ve taşra teşkilatında 657 sayılı Kanun'un 4/A maddesine göre görev yapan personelin, ... -... tarihleri arasında başvurularının alınacağı (eş durumu, sağlık, can güvenliği, engellilik durumu ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu gereğince atananlara ilişkin istisnai haller dışındaki) isteğe bağlı yer değişikliklerinde uygulanacak usul ve esasların belirlendiği "Tayin Talepleri" konulu, 15/12/2023 günlü, 4140023 sayılı düzenlemenin tesis edildiği görülmektedir.
Belli bir dönem için uygulanması öngörülen söz konusu düzenlemenin içeriğinde; memur statüsündeki personelin isteğe bağlı kurum içi yer değişikliği talebinde bulunulabilmesi için (sözleşmeli statüde çalışmakta iken 657 sayılı Kanun'un Geçici 48. maddesi kapsamında memur kadrosuna atananların) sözleşmeli ve memur olarak toplam dört yıl çalışma süresinin doldurulması, en az 1, en fazla 3 tercihte bulunulabileceği, yer değişikliği işlemleri gerçekleştirilirken beş yıl içerisinde başka bir yere naklin yapılıp yapılmadığı hususu ile görev yapılan Daire Başkanlıklarındaki / Bölge Müdürlüklerindeki çalışma süresi, görev yapılan şehrin gelişmişlik endeksi gibi kriterlerin dikkate alınacağı şeklinde, bir kısım yeni ilke ve kurallar getirilmiştir.
Personelinin kurum içi atama ve nakillerine ilişkin özel bir yönetmeliği bulunmayan davalı idarece, dava konusu işlemin 657 sayılı Kanun ve Genel Yönetmelik hükümleri esas alınarak hazırlandığı ileri sürülmüş ise de; personele ilişkin genel hükümler ihtiva eden ve yukarıda yer verilen genel ve soyut nitelikteki kuralların (daha üst normlara aykırı olmamak kaydıyla) yönetmelikle düzenlenmesi, düzenlenecek yönetmeliğe istinaden de alt düzeydeki düzenleyici işlemlerle uygulamanın ortaya konulması gerekmektedir.
Bu itibarla; üst hukuk normlarında yer almayan usul ve esaslar ihtiva eden dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün "Tayin Talepleri" konulu 15/12/2023 günlü, 4140023 sayılı işleminin İPTALİNE,
2\. Aşağıda dökümü yapılan ...-TL yargılama gideri ile karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre duruşmalı işler için belirlenen ...-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, artan posta ücretinin kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
3\. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 18/06/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.