Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/5099
Karar No : 2025/2513

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; Erzincan Polis Meslek Eğitim Merkezine (POMEM) geçici kaydı yapılan davacı tarafından, sağlık durumunun Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin (ETSŞY) Ek-3-9-A maddesine uygun olmadığından bahisle eğitim merkezinden ilişiğinin kesilmesine yönelik tesis edilen işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ...günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının, sağlık durumunun tespiti amacıyla Mahkemenin 08/02/2024 günlü ara kararıyla, hakem hastane olarak belirlenen Ankara Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevk edilerek Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-9-A maddesi (Ek-3-9-B-8-a) maddesinde yer alan düzenlemelere göre polis meslek eğitim merkezi öğrencisi olup olmayacağı yönünden sağlık kurulu raporu alınmasına karar verildiği, anılan Hastanece düzenlenen ... günlü, ... sayılı raporda; '' Tanı; İntervertebral disk bozuklukları, tanımlanmamış (L3-S1 Arası Disklerde Diffüz Taşma) Karar; ETSŞY Ek-3;10-B-8 Dilimine Uyar. POMEM Öğrencisi Olamaz.'' yönünde görüş bildirildiği; bu durumda, hakem hastane olarak belirlenen Ankara Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi sağlık kurulu raporuna göre, POMEM öğrencisi olamayacağı anlaşılan davacının okuldan ilişiğinin kesilmesi yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; hükme esas alınan raporun tebliğ edilmeyerek itiraz hakkını kullanma olanağı tanınmadığı, heyetteki doktorların kim olduğunun belli olmadığı, raporda doktorların imzasının bulunmadığı ve polis öğrencisi olup olamayacağı kanaatinin yer almadığı, Mahkemenin hastaneden istemiş olduğu gibi bir sağlık tetkikinin yapılmadığı, raporda hangi dilimin baz alındığının anlaşılamadığı, dava konusu işlemin gerekçesinin değiştirilerek başka bir sağlık dilimine uyduğundan bahisle karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu, Bayrampaşa Devlet Hastanesinden alınan rapor uyarınca polis olmaya engel sağlık sorununun bulunmadığı, başka bir hakem hastaneye sevkedilmesi gerektiği, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin 12. ve 13. maddelerinin uygulanması gerekirken hatalı bir tetkik yapıldığı, hukuki durumuna birebir uyan birçok emsal kararda belirtilen hukuki tespitlere taban tabana zıt karar verildiği, sağlık durumunun gerek POMEM öğrencisi olmaya gerekse de polis memuru olmaya uygun olduğu, ilk yapılan sağlık tetkiklerinde POMEM öğrencisi olabilir oluruyla öğrenciliğe kabul edilmiş olduğundan müktesep hakkının oluştuğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Davalı idare tarafından; işlemde mevzuata aykırı bir hususun bulunmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; davacının temyiz aşamasındaki duruşma talebi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17/2. maddesi uyarınca yerinde görülmeyerek Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Erzincan POMEM'e geçici kaydı yapılan davacının sağlık durumunun, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-9-A maddesine uygun olmadığından bahisle eğitim merkezinden ilişiğinin kesilmesine yönelik tesis edilen işlemin iptali istemiyle temyizen bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT :
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın; "Hak arama hürriyeti" başlıklı 36. maddesinin 1. fıkrasında; "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir." hükmüne yer verilmiştir.
Usulüne uygun bir şekilde yürürlüğe konulan ve bağlayıcılığı olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinde (AİHS), hak aramada yargısal başvuru yönteminin karşılığı, anılan Sözleşmenin 6. maddesinde, "adil yargılanma hakkı" başlığı altında düzenlenmiştir. Madde hükmüne göre herkes medeni hak ve yükümlülükleri ile ilgili uyuşmazlıklar ya da cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamalar konusunda karar verecek olan, kanunla kurulmuş bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından davasının makul bir süre içinde, hakkaniyete uygun ve açık olarak görülmesini isteme hakkına sahiptir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesiyle "bilirkişi" konusunda atıfta bulunulan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 450. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış ve aynı Kanun'un 447. maddesinin 2. fıkrası ile mevzuatta 1086 sayılı Kanun'a yapılan atıfların, 6100 sayılı Kanun'un bu hükümlerin karşılığını oluşturan maddelerine yapılmış sayılacağı hüküm altına alınmıştır.
6100 Sayılı Kanun'un 266. maddesinde; "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir...." hükmü yer almış, "Bilirkişi raporunun verilmesi" başlıklı 280. maddesinde; bilirkişinin, raporunu, varsa kendisine incelenmek üzere teslim edilen şeylerle birlikte bir dizi pusulasına bağlı olarak mahkemeye vereceği; raporun verildiği tarihin rapora yazılacağı ve duruşma gününden önce birer örneğinin taraflara tebliğ edileceği, "Bilirkişi raporuna itiraz" başlıklı 281. maddesinin 1. fıkrasında ise; tarafların, bilirkişi raporunun, kendilerine tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, raporda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılmasını; belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilecekleri düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Anayasa'nın 36. maddesinde yer verilen "adil yargılanma hakkı" kapsamında yer alan hakkaniyete uygun bir yargılama yapılabilmesi için, tarafların dosya kapsamında yer alan ve yargılama açısından hukuki önem arz eden bilgi ve belgelere erişiminin sağlanması gerekmektedir. Nitekim bu konuda Anayasa Mahkemesince verilen 29/11/2020 günlü, 2018/36775 başvuru numaralı kararda; "29. Silahların eşitliği ilkesinin tamamlayıcısı olan çelişmeli yargılama ilkesi, kural olarak bir hukuk ya da ceza davasında tüm taraflara, gösterilen kanıtlar ve sunulan görüşler hakkında bilgi sahibi olma ve bunlarla ilgili görüş bildirebilme imkânı vermektedir. Bu çerçevede başvuranların bilirkişi raporunun sonucuna itiraz edememesi ya da delillerle ilgili görüş bildirmelerine fırsat verilmemesi çelişmeli yargılama ilkesinin ihlali olarak değerlendirilebilmektedir (Hüseyin Sezen, B. No: 2013/1793, 18/9/2014, § 38).
30\. Hakkaniyete uygun yargılanmanın temel unsurları, yargılamanın çelişmeli olması ve taraflar arasında silahların eşitliğinin sağlanmasıdır. Anılan ilkelere uygun yürütülmeyen bir yargılamanın hakkaniyete uygun olması olanaklı değildir...." değerlendirmesine yer verilmiştir.
Uyuşmazlıkta, davacının, sağlık koşulları itibariyle Polis Meslek Eğitim Merkezi öğrencisi olup olamayacağının tespiti için Mahkemenin 08/02/2024 tarihli ara kararıyla Ankara Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevkine karar verildiği, anılan Hastanece düzenlenen ... günlü, ... sayılı sağlık kurulu raporunda, ''Tanı; İntervertebral disk bozuklukları, tanımlanmamış (L3-S1 Arası Disklerde Diffüz Taşma) Karar; ETSŞY Ek-3;10-B-8 Dilimine Uyar. POMEM Öğrencisi Olamaz.'' kararı verildiği; ancak anılan raporun davacıya tebliğ edilmediği ve bu hususun davacı tarafından, yargılamanın tüm aşamalarında (YD'ye itiraz, istinaf ve temyiz) ileri sürüldüğü görülmüştür.
Bu durumda, davacının sevk edildiği Ankara Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesince düzenlenen ...günlü, ... sayılı sağlık kurulu raporunun davacıya tebliğ edilmesi gerektiği açık olup, anılan usuli eksiklik giderilmeden karar verilmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince verilen ...günlü, E:..., K:...sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3\. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4\. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 15/05/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.