Danıştay danistay 2023/6138 E. 2025/3086 K.
Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin
Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.
Karar Bilgileri
Danıştay Kararı
2023/6138
2025/3086
18 Haziran 2025
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/6138
Karar No : 2025/3086
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : 1- ... Bakanlığı
2- ... Genel Komutanlığı
VEKİLLERİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU : Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisinde sivil kaynaklı astsubay adayı olarak öğrenim görmekte olan davacı tarafından;
1- Hakkında yürütülen disiplin soruşturması sonucunda, "6 gün eğitim kurumundan kısa süreli uzaklaştırma (- 18 puan)" disiplin cezasıyla tecziyesine ilişkin Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Kolluk Uygulamaları Yüksekokulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı işleminin,
2- Anılan işlemin dayanağı niteliğindeki Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Öğrenci Ödül ve Disiplin Yönetmeliği'nin 44. maddesinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Dava konusu Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Öğrenci Ödül ve Disiplin Yönetmeliği'nin yasal dayanağının bulunmadığı, disiplin suç ve cezaları ile disiplinsizlik halinde yapılacak işlemlere yönelik düzenlemelerin, Resmi Gazete'de dahi yayımlanmayan Bakan onaylı Yönetmelikle düzenlendiği, bu durumun Anayasa'nın 2., 7., 13. ve 42. maddelerine aykırılık oluşturduğu; Yönetmeliğin 44/(1)-ç maddesinde; bir günden altı güne kadar verilebilen, eğitim kurumundan kısa süreli uzaklaştırma cezasını gerektiren kırk ayrı suç tipine yer verildiği, düzenlemeden, hangi suç tipine kaç gün ceza tatbik edileceğinin anlaşılmadığı, aynı eylemden dolayı ilgililere farklı cezaların verilebileceği, bu durumun keyfi uygulamalara sebep olacağı; disiplin soruşturmasının mevzuatla belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yürütülmediği, savunma ve adil yargılanma hakkının ihlal edildiği, başarı ve geçmiş sicil durumunun dikkate alınmadığı ve alt ceza uygulamasına gidilmediği, isnat edilen eyleme yönelik suçun unsurlarının gerçekleşmediği ileri sürülmektedir.
DAVALILARIN SAVUNMASI : Dava konusu edilen Yönetmeliğin, 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu'nun 13/A maddesi ile 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 35. maddesine istinaden çıkarıldığı ve yasal dayanağının bulunduğu, personel yetiştirme görevinin yerine getirilmesi amacıyla Akademi bünyesinde eğitim-öğretim görenler hakkında yapılacak disiplin işlemlerinin, Akademinin yetki ve sorumluluğu kapsamında olduğu; mevzuatla belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yürütülen disiplin soruşturması sonucunda, davacıya isnat edilen eylemin sübuta erdiğinin somut delillerle ortaya konulduğu, disiplin sürecinde davacının tüm yasal haklarının kullandırıldığı, idarenin düzenleme yapma yetkisi kapsamında yürürlüğe konulan dava konusu Yönetmelik ile bu Yönetmelik çerçevesinde tesis edilen bireysel işlemde, üst hukuk normlarına aykırılık bulunmadığı savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Yasal dayanağı bulunmayan dava konusu Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Öğrenci Ödül ve Disiplin Yönetmeliği'nin 44/(1)-ç-29 maddesi ile davacının, "6 gün eğitim kurumundan kısa süreli uzaklaştırma (- 18 puan)" disiplin cezasıyla tecziyesine ilişkin işlemin iptali gerektiği düşünülmüştür.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Kolluk Uygulamaları Yüksekokulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı Disiplin Kurulunun ... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararı ile tesis edilen "6 gün eğitim kurumundan kısa süreli uzaklaştırma" disiplin cezası verilerek bu cezaya bağlı olarak "18 disiplin ceza puanı" disiplin notunun düşürülmesine ilişkin idari işlem ile bu işlemin dayanağı olan Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Öğrenci ve Ödül Disiplin Yönetmeliği'nin 44. maddesinin iptali istemiyle açılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; davacının 2022 yılında sivil kaynaktan astsubay temin faaliyeti kapsamında yapılan sınavda başarılı olarak astsubay yetiştirilmek üzere Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Temel Eğitim Merkezi öğrenci Alay Komutanlığı emrinde eğitimine başladığı, davacının 07/08/2023 tarihinde saat 08.45 sıralarında icra edilen ASEM BES dersi tek ders sınavında J.Asb öğrencisi ...'ün kimlik kartını kullanarak onun yerine 3000 m. koşu ve şınav sınavına girdiği, koşu neticesinde birinci gelip buna karşılık verilen numaratörü ... adına teslim ettiği,olayın bu şekilde tespit edilerek tutanak altına alındığı, bu eylemi sebebiyle anılan yönetmeliğin 44/1-ç maddesinin 29. bendi uyarınca "6 gün eğitim kurumundan kısa süreli uzaklaştırma" disiplin cezası ile cezalandırılması ve bu işleme karşı süresinde yaptığı itirazın JSGA Üst Disiplin Kurulu 28/08/2023 tarihinde reddedilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Öğrenci ve Ödül Disiplin Yönetmeliği'nin 44. maddesinin iptali istemi yönünden yapılan incelemede;
Davacı tarafından her ne kadar Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Öğrenci ve Ödül Disiplin Yönetmeliği'nin "Cezalar ve Mahiyeti " başlıklı 44. maddesinin tamamının iptali edilmiş ise de; davacı hakkında anılan yönetmeliğin sadece 44/1-ç maddesinin 29. bendinin uygulandığı, 44. maddenin diğer bentlerinin uygulanmasının söz konusu olmadığı, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü hususlar ve açıklamalar dikkate alındığında davacının düzenleyici işleme yönelik iptal talebinin anılan yönetmeliğin 44/1-ç maddesinin 29. bendine yönelik olduğu değerlendirilmiş ve inceleme bu kapsamda yapılmıştır.
Anılan yönetmeliğin dava konusu "Cezalar ve mahiyeti" başlıklı 44. maddesinde "(1) Cezalar ve mahiyetleri aşağıda gösterilmiştir;
a) Uyarma: Öğrencinin, tutum ve davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir. Uyarma cezasını gerektiren tutum ve davranışlar şunlardır:
………..
ç) Eğitim kurumundan kısa süreli uzaklaştırma: Öğrencinin bir günden altı güne kadar (altı gün dâhil) öğrenime devamına izin verilmemesidir. Bu süre devamsızlık hakkından düşülür. Eğitim kurumundan kısa süreli uzaklaştırma cezası gerektiren tutum ve davranışlar şunlardır:
1)...
29) Dersler, sınavlar, yoklamalar, eğitici faaliyetler, törenler, konferanslar ve benzeri yerlere kendi yerine başkasını sokmak, başkasının yerine girmek veya bu işlemin yapılması için yardım etmek suretiyle idareyi, öğretim elemanlarını, amir ve üstlerini yanıltmak,
...
40) İdarece müsaade edilmeyen cep telefonu ve diğer elektronik cihazları bulundurmak" düzenlemesine yer verilmiş, aynı yönetmeliğin 18. maddesinde de disiplin ceza puanı toplamı 20 puanı aşan astsubay adayı öğrencilerin eğitim kurumundan çıkarılacağı düzenlenmiştir.
Anılan yönetmeliğin "Dayanak" başlıklı 3. maddesinde bu yönetmeliğin 10/3/1983 tarihli ve 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanununun 13/A maddesi, 23/01/2017 tarihli ve 29957 sayılı Resmi Gazete yayınlanan 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 35/1 maddesine dayanılarak hazırlandığı belirtilmiş ise de;
682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname daha sonradan 8/3/2018 tarihli ve 30354 (Mükerrer) sayılı resmi gazetede yayımlanan 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun ile kanunlaşmıştır. Bu kanunun 35/1. maddesinde de " Disiplin kurullarının toplanma, görüşme ve karar vermesine ilişkin usul ve esaslar ile bu Kanunun uygulanmasına ilişkin diğer hususlar Bakanlık tarafından yürürlüğe konulan yönetmelikle düzenlenir." hükmüne yer verilmiştir. Aynı kanunun 2. maddesinde de bu kanunun Emniyet Genel Müdürlüğü teşkilatında çalışan her sınıftan memurları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı teşkilatlarında görev yapan subay, astsubay, sözleşmeli subay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve sözleşmeli erler ile diğer sınıflardaki memurları, kapsayacağı belirtilmiş,7. maddesinde de Personele verilecek disiplin cezalarının Uyarma, kınama, aylıktan kesme, kısa süreli durdurma, uzun süreli durdurma, meslekten çıkarma ve devlet memurluğundan çıkarma olarak gösterilmiştir.
2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanununun "Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi" başlıklı 13/A maddesinin 2. fıkrasında Akademinin kuruluş, görev ve çalışma usulleri 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu hükümleri saklı olmak kaydıyla Yükseköğretim Kurulunun da görüşü alınarak İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir." hükmüne yer verilmiştir.
30/04/2020 tarihli ve 31114 sayılı resmi gazetede yayımlanan Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliğinin "Tanımlar" başlıklı 4/1-z Maddesinde "Öğrenci: Akademi bünyesindeki eğitim merkezi, fakülte ve meslek yüksekokullarında eğitim-öğretime tabi tutulan ve/veya öğrenim gören subay ve astsubay adayları ile eğitim-öğretim protokolleri kapsamında eğitim-öğretim verilen yabancı uyruklu öğrencileri, ..."ifade eder. Düzenlemesine yer verilmiştir.
Yukarıdaki açıklamalar dikkate alındığında davacının öğrenci statüsünde olduğu,7068 Sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanunun öğrencileri kapsamadığı, dolayısıyla bu kanuna dayanılarak öğrenciler hakkındaki disiplin hükümlerinin düzenlenemeyeceği, üstelik bu kanunda verilebilecek disiplin cezalarını gösteren 7. maddesinde "eğitim kurumundan kısa süreli uzaklaştırma " disiplin cezasına da yer verilmemiş olduğu, 2803 sayılı Kanunun 13/A maddesinin 2. fıkrasında da öğrenciler hakkında disiplin hükümlerinin yönetmelik ile düzenlenmesine yetki veren ve uygulanacak disiplin hükümlerinin çerçevesini çizen bir hüküm bulunmadığı görülmektedir.
Anayasanın 124. maddesinde Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilicekleri düzenlenmiştir.
Tüm bu açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde dava konusu yönetmeliğin yasal dayanağının bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Anayasa’nın 38. maddesinin birinci fıkrasında “Kimse, işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamaz” denilerek suçun kanuniliği ilkesi; üçüncü fıkrasında ise “Ceza ve ceza yerine geçen güvenlik tedbirleri ancak kanunla konulur” ifadesine yer verilerek cezanın kanuniliği ilkesi getirilmiştir. Anayasa’nın 38. maddesinde yer alan suçta ve cezada kanunilik ilkesi uyarınca hangi eylemlerin yasaklandığı ve bu yasak eylemlere verilecek cezaların hiçbir kuşkuya yer bırakmayacak biçimde kanunda gösterilmesi, kuralın açık, anlaşılır ve sınırlarının belli olması gerekmektedir. Kişilerin yasak eylemleri önceden bilmeleri gerektiği düşüncesine dayanan bu ilkeyle temel hak ve özgürlüklerin güvence altına alınması amaçlanmaktadır.
Anayasa’nın 38. maddesinde idari suç ve cezalar ile adli suç ve cezalar arasında bir ayrım yapılmadığından her ikisi de bu maddede öngörülen ilkelere tabidir. Adli ve idari suçlarda davranış normlarına aykırı olan ve haksızlık teşkil eden bir fiil ile kanun koyucunun koruma altına aldığı bir hukuki değerin ihlali söz konusu olup adli ve idari cezaların her ikisi de cebir içermektedir.
Korunan hukuki değer ile ihlalin neden olduğu hukuki sonuçların aynı olmaması ise idari suç ve cezalar ile adli suç ve cezalar arasındaki temel farklılığı oluşturmaktadır. Adli para cezalarından daha yüksek miktarlarda idari para cezalarının verilebilmesine imkân tanıyan düzenlemeler de bulunmakla birlikte adli suçlar için öngörülen cezaların idari suçlar için öngörülen cezalardan genellikle daha ağır olması, hürriyeti bağlayıcı cezaların kural olarak adli suçlar yönünden geçerli olabilmesi, idari suçlarda kanun koyucunun daha az önem atfettiği bir hukuki değerin ihlal edilmesi ve öngörülen yaptırımın da genellikle idari bir makam tarafından idari usuller izlenerek uygulanması nedeniyle Anayasa’nın 38. maddesindeki ilkelerin adli suç ve cezalar ile idari suç ve cezalara aynı kapsam ve düzeyde uygulanması işin mahiyetine uygun düşmemektedir. Bu bağlamda yasama organının ağır işleyen yapısı karşısında ekonomik ve teknik hayatın hızla değişen ve gelişen şartları doğrultusunda idari suç ve cezaların adli suç ve cezalara göre daha sık değiştirilme ihtiyacının belirmesi de suçun ve cezanın kanuniliği ilkesinin idari suçlar yönünden daha esnek uygulanmasını gerektirmektedir.
Buna karşılık suçta ve cezada kanunilik ilkesinin daha esnek uygulandığı idari suçlar yönünden de suç ve cezalara ilişkin olarak kanun metninde yalnızca genel bir atıfla yetinilmesi yeterli değildir. Anayasa Mahkemesinin 14/1/2015 tarihli ve E.2014/100, K.2015/6 sayılı kararında da vurgulandığı üzere idari suç ve cezalara ilişkin düzenlemelerin içerik bakımından da belirli amacı gerçekleştirmeye elverişli olması gerekir. Bu açıdan kanun metni, bireylerin hangi somut fiil ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını belirli bir açıklık ve kesinlikte öngörebilmelerine imkân verecek nitelikte olmalıdır.
Disiplin cezaları, kamu hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacıyla öngörülmüş, yapma veya yapmama biçiminde beliren davranış kurallarının ihlali hâlinde uygulanan idari yaptırımlardır. Kamu hizmetlerini yürütenlerin görev, yetki ve sorumlulukları kamu hizmeti ve hizmet gerekleri ile sınırlandırılmış; bu sınırlar dışına çıkanların ise disiplin cezaları ile Cezalandırılmaları ilgili kanunlarda öngörülmüştür."(AYM,20/12/2018 tarihli ve E.2018/107,K.2018/114 sayılı kararı)
2547 sayılı Kanun, madde 53/b/2: “Hangi fiillere hangi disiplin cezasının uygulanacağı, bu bentte sayılan kişilerin disiplin işlemleri ve disiplin amirlerinin yetkileri, Devlet memurlarına uygulanan usul ve esaslar da göz önüne alınmak suretiyle Yükseköğretim Kurulunca düzenlenir.” hükmü Anayasa Mahkemesi tarafından “Dava konusu kural bu hâliyle disiplin uygulamaları ile ilgili olarak genel ilkeleri ortaya koymamakta, disiplin cezalarını gerektiren hâl ve durumları belirlememektedir. ... Dolayısıyla kapsama dâhil personelin disiplin işlemlerine dair usul ve esasların kanunda gösterilmeyerek, tüm bu işlemlerin Yükseköğretim Kurulunca düzenlenmesini öngören dava konusu kural, Anayasa’nın 38., 128. ve 130. maddeleriyle bağdaşmamaktadır.” gerekçesi ile iptal edilmiştir.( AYM, E. 2014/100, K. 2015/6, 14/01/2015, Resmî Gazete, 7 Nisan 2015 ve s.29319)
Anayasa Mahkemesi verdiği başka bir kararla disiplin işlemlerinin kanuni güvencesi olmadan ve belirli bir çerçevesi çizilmeden tamamını doğrudan yönetmeliğe bırakan maddeyi iptal etmiştir.
“Buna karşılık suçta ve cezada kanunilik ilkesinin daha esnek uygulandığı idari suçlar yönünden de suç ve cezalara ilişkin olarak kanun metninde yalnızca genel bir atıfla yetinilmesi yeterli değildir. ... idari suç ve cezalara ilişkin düzenlemelerin içerik bakımından da belirli amacı gerçekleştirmeye elverişli olması gerekir. Bu açıdan kanun metni, bireylerin hangi somut fiil ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını belirli bir açıklık ve kesinlikte öngörebilmelerine imkân verecek nitelikte olmalıdır. Kanunda disiplin suç ve cezalarıyla ilgili genel ilkeler ortaya konulmadan, kanuni çerçeve çizilmeden, TSE personeline ilişkin disiplin cezaları ve bu cezaları gerektiren eylemler genel hatlarıyla belirlenmeden itiraz konusu kuralla, anılan personelin disiplin esaslarıyla ilgili hususların tamamının düzenlenmesinin yönetmeliğe bırakılmış olması karşısında disiplin suç ve cezaları yönünden TSE personeli için kanuni bir güvence bulunmamaktadır. Kural, disiplin suç ve cezalarıyla ilgili genel ilkeleri ortaya koymamakta, çerçeveyi çizmemekte, disiplin cezalarını gerektiren eylemleri genel hatlarıyla da olsa belirlememektedir.” (AYM, E. 2018/107, K. 2018/114, 20.12.2018, T.C. Resmî Gazete, 12 Şubat 2019 ve s. 30684) Anayasa Mahkemesi farklı bir kararında benzer gerekçelerle," İtiraz konusu kural yaptırım türlerini ve yaptırım konusu eylemleri belirlemediğinden ilgililerin hangi somut fiil ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun uygulanacağını belirli bir açıklık ve kesinlikte öngörebilmelerine yasal çerçevede imkân tanımamaktadır. Bu nedenle kural suçun ve cezanın kanuniliği ilkesine aykırılık oluşturmaktadır." demek suretiyle, Banka personelinin disiplin işlemlerinin yönetmelikle düzenleneceği yönündeki 4456 sayılı Türkiye Kalkınma Bankası Anonim Şirketinin Kuruluşu Hakkında Kanun’un 15’inci maddesi maddesini de iptal etmiştir. (AYM,20.12.2018 tarihli ve E. 2018/14, K. 2018/112,T.C. Resmî Gazete, 13 Şubat 2019 ve s.30685)
Tüm bu açıklamar birlikte değerlendirildiğinde, Kanun’da disiplin suç ve cezalarıyla ilgili genel ilkeler ortaya konulmadan, kanuni çerçeve çizilmeden, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisinde eğitim ve öğretim gören öğrencilere ilişkin disiplin cezaları ve bu cezaları gerektiren eylemler genel hatlarıyla belirlenmeden öğrencilerin disiplin işlemleriyle ilgili hususların tamamının, bu arada dava konusu düzenlemenin de anılan yönetmelik ile yapılmış olmasının hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
"6 gün eğitim kurumundan kısa süreli uzaklaştırma" disiplin cezası verilerek bu cezaya bağlı olarak "18 disiplin ceza puanı" disiplin notunun düşürülmesine ilişkin bireysel idari işlem yönünden yapılan incelemede;
Davacıya 6 gün eğitim kurumundan kısa süreli uzaklaştırma disiplin cezası verilmesine ilişkin işlemin dayanağı olan Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Öğrenci ve Ödül Disiplin Yönetmeliği'nin 44/1-ç maddesi hukuka aykırı olduğundan, bu düzenlemeye dayalı olarak davacıya 6 gün eğitim kurumundan kısa süreli uzaklaştırma" disiplin cezası verilmesine ve bu disiplin cezasına bağlı olarak "18 disiplin ceza puanı" disiplin notunun düşürülmesine ilişkin bireysel işlemin de hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Kolluk Uygulamaları Yüksekokulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı Disiplin Kurulunun ... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararı ile tesis edilen "6 gün eğitim kurumundan kısa süreli uzaklaştırma" disiplin cezası verilmesine ve bu cezaya bağlı olarak "18 disiplin ceza puanı" disiplin notunun düşürülmesine ilişkin idari işlem ile bu işlemin dayanağı olan Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Öğrenci ve Ödül Disiplin Yönetmeliği'nin 44/1-ç maddesinin 29. bendinin iptaline karar verilmesinin gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; duruşma için belirlenen 18/06/2025 günü, davacı vekili Av. ...'ın ve davalı idareleri temsilen Av. ...'ın geldiği görülerek, Danıştay Savcısının hazır bulunduğu açık duruşmaya başlanıldı. Duruşmada hazır bulunan taraflara usulüne göre söz verilip dinlenildikten ve Savcının düşüncesi alındıktan sonra duruşmaya son verildi. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dava dosyasının incelenmesinden; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisinde sivil kaynaklı astsubay adayı olarak öğrenim görmekte olan davacının, olay tarihi olan 07/08/2023 günü saat 08.45 sıralarında Astsubay Eğitim Merkezi BES-5 dersi tek ders koşu ve şınav sınavına katılacak olan J.Asb.Öğr. E.S.'nin kimlik kartını kullanarak onun yerine koştuğunun ve koşu sonucunda verilen numaratörün E.S. adına teslim ettiğinin görevlilerce tespiti üzerine, disiplinsizlik öğrenilme tutanağının tanzim edildiği, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığının ... günlü, ... sayılı yazısı ile disiplin soruşturma heyeti görevlendirilmesinin yapıldığı, yürütülen disiplin soruşturması sonucunda hazırlanan raporda; davacının başkası adına koşu sınavına girmesi eyleminin, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Öğrenci Ödül ve Disiplin Yönetmeliği'nin 44/(1)-ç-29 maddesinde belirtilen “Dersler, sınavlar, yoklamalar, eğitici faaliyetler, törenler, konferanslar ve benzeri yerlere kendi yerine başkasını sokmak, başkasının yerine girmek veya bu işlemin yapılması için yardım etmek suretiyle idareyi, öğretim elemanlarını, amir ve üstlerini yanıltmak” disiplinsizliğini oluşturduğu ve bu disiplinsizlik uyarınca “eğitim kurumundan kısa süreli uzaklaştırma” cezası ile cezalandırılması gerektiği kanaatiyle, dosyanın sevk edildiği Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Kolluk Uygulamaları Yüksekokulu Eğitim Merkez Komutanlığı Disiplin Kurulunca, davacının "6 gün eğitim kurumundan kısa süreli uzaklaştırma (- 18 puan)" disiplin cezasıyla tecziyesi karar verildiği, anılan karara karşı yapılan itirazın da, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Üst Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararıyla reddedilmesi üzerine, bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
I- 2803 Sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu
Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi
Madde 13/A – (Ek: 25/7/2016-KHK-669/113 md.; Değiştirilerek kabul: 9/11/2016-6756/112 md.)
Jandarma ve Sahil Güvenlik Teşkilatlarının subay ve astsubay ve diğer personel ihtiyacını karşılamak, önlisans, lisans ve lisansüstü eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın yapmak üzere bünyesinde fakülte, enstitü, astsubay meslek yüksekokulları, eğitim ve araştırma merkezleri ve kurslar bulunan bir yükseköğretim kurumu olarak İçişleri Bakanlığına bağlı Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi kurulmuştur. Akademinin ihtiyaçları Jandarma Genel Komutanlığı bütçesinden karşılanır.
Akademinin kuruluş, görev ve çalışma usulleri 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu hükümleri saklı olmak kaydıyla Yükseköğretim Kurulunun da görüşü alınarak İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir.
Akademinin eğitim-öğretim ve yönetim işleri Akademi Başkanı tarafından yürütülür. Hizmetin gerektirdiği hallerde İçişleri Bakanının onayıyla, diğer birim ve kurullar da teşkil edilebilir.
...
Akademi Başkanı, eğitim-öğretim ve yönetim işlerinin düzenli bir şekilde yerine getirilmesinden, gözetim ve denetiminden, takip ve kontrol edilmesinden sorumludur. (Ek cümleler: 15/8/2017/KHK-694/54 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/51 md.) Akademi bünyesindeki fakültelerin dekanları, Akademideki lisans eğitim ve öğretiminin yürütülmesinden Akademi Başkanına karşı sorumludur. Dekanların ataması, İçişleri Bakanınca yapılır.
...
Akademinin öğrenci kaynağı; lise ve dengi okullar, ön lisans, lisans, yüksek lisans mezunlarıdır. İlgili devletlerle yapılacak uluslararası anlaşmalara bağlı olarak yabancı uyruklu öğrencilerin Akademiye kabul edilmeleri Bakan onayı ile olur. Yabancı uyruklu öğrenciler eğitim-öğretimi izleyebilecek Türkçe dil yeterliklerinin sınav ile tespit edilmesinden sonra öğretime başlatılır. Yabancı uyruklu öğrenciler Akademi öğrencilerine uygulanan kurallara uymakla yükümlüdür. Akademiye alınacak öğrencilerin nitelikleri ile giriş usul ve esasları yönetmelikle belirlenir.
Akademi bünyesindeki tüm birimlerde öğrenim gören öğrencilerden öğrenim süresini başarıyla tamamlayanların subay ve astsubay nasbedilmeleri için Akademi tarafından yapılacak yeterlilik sınavında başarılı olması gerekmektedir. Yeterlilik sınavına ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir.
...
Akademide öğrenim gören öğrencilerin aşağıdaki hallerde öğrenimlerine son verilir:
a) Bu Kanun hükümlerine göre çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek disiplin notu yetersiz olanlar.
b) Haklarında öğrenim gördükleri kurumdan çıkarma cezası verilerek, cezası kesinleşenler.
c) Öğrenimlerini, mevzuatta belirlenen azami süre içerisinde tamamlayamayanlar.
d) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre memur olma niteliğini kaybedenler.
e) Sağlık kurullarınca verilecek raporlara dayalı olarak Akademide öğrenime devam imkanı kalmadığı ilgili Komutanlığın sağlık komisyonunca belirlenenler.
f) Giriş ile ilgili nitelikleri taşımadıkları öğrenim sırasında anlaşılanlar.
g) 4678 sayılı Kanun kapsamında ön sözleşme yapılan subay ve astsubay adaylarından kendi isteğiyle ayrılmak isteyenler.
ğ) Bakanlıkça belirlenen devamsızlık süresi sonunda ilişik kesilmesine karar verilenler.
(c) bendi kapsamına girenler, istekleri halinde, İçişleri Bakanlığınca çıkarılacak yönetmeliğin belirleyeceği esaslar uyarınca uygun görülecek İçişleri Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı kadrolarına atanabilirler. Meslek içinden öğrenciliğe alınan personelden (c) bendi kapsamına girenler ile onuncu fıkra uyarınca yapılan yeterlilik sınavından başarılı olamayanlar ise eğitim öncesi statülerine geri dönüş yaparlar.
...
Uygulanacak hükümler:
Ek Madde 7 - (Ek: 25/7/2016 –KHK- 668/19 md.; Değiştirilerek kabul: 8/11/2016-6755/19 md.)
Diğer kanunlarda bu Kanuna aykırı hükümler bulunması halinde bu Kanun hükümleri uygulanır.
Bu Kanunun uygulanmasıyla ilgili tereddütleri gidermeye ve bu yönde düzenleyici ve yönlendirici işlemler yapmaya İçişleri Bakanlığı yetkilidir.
Bu Kanunda bu maddeyi ihdas eden Kanun ile yapılan düzenlemeler sebebiyle teşkilat, personel, eğitim ve diğer hususlarla ilgili olarak yeni ihtiyaçların ortaya çıkması halinde, buna ilişkin düzenleme yapmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir.
II- 7068 Sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Kanunun amacı; Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personeline ilişkin disiplinsizlik ve cezaları, disiplin amirlerini ve kurullarını, disiplin soruşturma usulü ile diğer ilgili hususları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Kanun;
a) Emniyet Genel Müdürlüğü teşkilatında çalışan her sınıftan memurları,
b) Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı teşkilatlarında görev yapan subay, astsubay, sözleşmeli subay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve sözleşmeli erler ile diğer sınıflardaki memurları,
kapsar.
(2) Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı emrine verilen yükümlü erbaş ve erler hakkında 31/1/2013 tarihli ve 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu hükümleri uygulanır.
Yönetmelik
MADDE 35- (1) Disiplin kurullarının toplanma, görüşme ve karar vermesine ilişkin usul ve esaslar ile bu Kanunun uygulanmasına ilişkin diğer hususlar Bakanlık tarafından yürürlüğe konulan yönetmelikle düzenlenir.
III- Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Öğrenci Ödül ve Disiplin Yönetmeliği
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisinin kendisine bağlı birimlerde veya protokol yapılan eğitim-öğretim kurumlarında eğitim-öğretim gören öğrencilere yüklediği görevleri okul içinde ve dışında yerine getirmeyen, uyulması gerekli kurallara uymayan, yasaklanan tutum ve davranışta bulunan ve mesleğin gerektirdiği ve öğrencilik sıfatıyla ve haysiyetiyle bağdaşmayan tutum ve davranışlarda bulunan öğrenciler hakkında yapılacak disiplin işlemleri ile örnek tutum ve davranışı görülen öğrencilerin ödüllendirilmesine ilişkin esas ve usulleri belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisine bağlı veya protokol yapılan eğitim-öğretim kurumlarında eğitim gören öğrenciler (Disiplin notunun hesaplaması esasları dışında, Kıt’a kaynağından gelen öğrenciler hariç) ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı adına diğer fakülte ve yüksekokullarda eğitim gören öğrencilerin, öğrencilik sıfatları devam ettiği sürece kurum içi ve dışındaki, davranış esaslarını, disiplin suçlarını, disiplin cezaları ve bu cezaları vermeye yetkili disiplin amirlerini, disiplin kurulları ile disiplin soruşturmalarını, disiplin cezalarına itiraz ve bu cezaları uygulama esas ve usulleri ile ödüllendirme ve disiplin işlemlerine ilişkin diğer konuları kapsar.
(2) Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı adına diğer fakülte ve yüksekokullarda eğitim gören öğrencilerin eğitim gördükleri yükseköğretim kurumlarında işledikleri disipline aykırı fiiller nedeniyle eğitim gördükleri Yükseköğretim Kurumlarının Öğrenci Disiplin Yönetmeliği hükümleri saklı kalmak üzere haklarında bu Yönetmelik hükümleri uygulanır.
(3) Teşkilat mensubu olmayan enstitü öğrencilerinin öğrencilik sıfatından kaynaklanan eylem, işlem, tutum ve davranışları konusunda 18/08/2012 tarihli ve 28388 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği hükümleri, diğer hususlarda ise bağlı oldukları disiplin mevzuatı hükümleri uygulanır. Teşkilat mensubu olanlar için ayrıca kendi disiplin mevzuatı hükümleri uygulanır.
(4) Akademi tarafından yapılacak protokoller çerçevesinde eğitim-öğretim gören öğrenciler ve kursiyerler, SUEM ve ASEM öğrencileri ile Meslek İçi Eğitim Merkezi kursiyerleri, eğitimleri süresince öğrencilik sıfatından kaynaklanan eylem ve davranışları konusunda Akademi tarafından belirlenen davranış kurallarına uymak zorundadırlar. Eğitim Merkezlerinde eğitim gören teşkilat mensubu personele işlemiş oldukları disiplin suçlarından dolayı teşkilat mensuplarına uygulanan mevzuat hükümleri uygulanır. Teşkilat mensubu olmayan öğrenciler ve kursiyerler ise öğrencilik sıfatından kaynaklanan eylem ve davranışları konusunda bu Yönetmelik hükümlerine, diğer hususlarda bağlı oldukları disiplin mevzuatı hükümlerine tabidir.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik 10/3/1983 tarihli ve 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri
Kanununun 13/A maddesi, 23/01/2017 tarihli ve 29957 sayılı Resmi Gazete yayınlanan 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 35/1 maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar ve Kısaltmalar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
...
e) Ceza Puanı: Öğrencinin işlemiş olduğu disiplin suçları karşılığında verilen puanı,
...
ğ) Disiplin Notu: Öğrenci ve kursiyerin eğitime başladığında verilen (100) disiplin notundan, ceza puanlarının düşürülmesi sonucunda kalan notu,
...
s) Öğrenci : Akademi bünyesindeki eğitim merkezi, fakülte ve meslek yüksekokullarında ve protokol yapılan eğitim-öğretim kurumlarında, eğitim ve öğretime tabi tutulan ve/veya okuyan subay ve astsubay adayları ile eğitim protokolleri kapsamında eğitim verilen dost ve müttefik ülkelerin personelini (Kıt’a kaynağından gelen öğrenciler hariç),
...
aa) Teşkilat Mensubu: Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı kadrolarında görev yapan; subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaşlar, sözleşmeli subay ve sözleşmeli astsubay, sözleşmeli erbaş ve sözleşmeli erler ile diğer sınıflardaki memurları,
... ifade eder.
Disiplin notu
MADDE 15- (1) Teşkilat mensubu olan SUEM ve ASEM öğrencileri ile Meslek İçi Eğitim kursiyerlerine katılış yaptıklarında; eğitim ve öğretime başlayan her öğrenciye ise İntibak Eğitimini müteakip yüz (100) disiplin notu verilmiş kabul edilir.
(2) Öğrencilerin disiplinsiz hareketlerinden dolayı bu yönetmelik gereği kendilerine verilen cezaların karşılığı olan ceza puanları, kursiyerlerin ise kendilerinin tabi olduğu disiplin kanununa göre aldığı cezanın karşılığı puan bu yüz (100) disiplin notundan düşürülür.
(3) Fakülte, FYO ve MYO öğrencileri için, her eğitim-öğretim yılı sonunda, başarılı öğrencilerin o yıl içinde aldıkları disiplin ceza puanlarının yarısı silinir. Ondalıklı puanlar bir üst sayıya yuvarlanır. Aynı sınıfı tekrar eden öğrencinin okumuş olduğu ilk sınıfta aldığı disiplin cezası puanlarının yarısı silinmez.
(4) Eğitim ve öğretim süresi içinde herhangi bir zamanda SUEM ve ASEM öğrencileri için (20) yirmi; MYO öğrencileri için (40) kırk; Fakülte ve FYO öğrencileri için (80) seksen disiplin ceza puanı düşenlerin, kıta kaynağından gelen öğrenci veya kursiyerler hakkında bir yılda yirmi (20) disiplin ceza puanı alanların yılsonu başarı notu dikkate alınmaksızın haklarında 18’nci madde hükümleri uygulanır.
(5) İçinde bulunduğu akademik yılda işlediği fiillerden dolayı beş (5) veya daha aşağı ceza puanı alan ve derslerinde başarılı olup sınıfını geçen öğrencilerden, bir sonraki yıl disiplin suçu işlemeyenlerin aldığı bu ceza puanları ilgilinin müracaatı aranmaksızın tamamen sicilden silinir ve bütün sonuçlarıyla ortadan kalkar.
Disiplin notunun düşürülmesi
MADDE 16- (1) Yetkili disiplin amirleri ve disiplin kurullarınca öğrencilere verilen cezalar karşılığında yüz (100) disiplin notundan aşağıdaki esaslara göre puan düşürülmesi yapılır.
a) Uyarma : Bir (1) puan
b) Kınama : Bir buçuk (1,5) puan
c) Hafta Sonu İzinsizliği : Her gün için iki (2) puan,
ç) Eğitim Kurumundan Uzaklaştırma : Her gün için üç (3) puan
d) Eğitim Kurumundan Çıkarma : Yüz (100) puan
(2) Resen verilen cezalarda yukarıda belirtilen disiplin puanlarının aynısı düşürülür.
(3) Kursiyerlerin disiplin notundan ise ilgili mevzuat esaslarına göre puan düşürülmesi yapılır.
Disiplinsizlik sebebiyle eğitim kurumundan çıkarılma
MADDE 18- (Değişik Fıkra: 16/11/2019 tarihli Bakan Onayı) (1) Disiplin ceza puanı toplamı 15’inci madde esaslarına göre Fakülte ve FYO öğrencileri için (80) seksen’i, MYO öğrencileri için kırk'ı (40), SUEM ve ASEM öğrencileri için yirmi’yi (20) aşan öğrenci yılsonu başarı durumu değerlendirilmeksizin ve sadece verilen disiplin cezaları ile karşılıkları olan disiplin puanları dikkate alınarak, ilgili disiplin kurulunun kararı, Başkanın önerisi ve İçişleri Bakanının onayı ile eğitim kurumlarından çıkarılır. Aynı durumdaki kıta kaynağından gelen öğrenci veya kursiyerlerin ise ilgili disiplin mevzuatına göre yirmi (20) disiplin ceza puanı alması halinde, eğitimleri sonlandırılıp önceki görev yerlerine gönderilir.
Cezalar ve mahiyeti
MADDE 44- (1) Cezalar ve mahiyetleri aşağıda gösterilmiştir;
a) Uyarma: ...
b) Kınama: ...
c) Hafta sonu izinsizliği: ...
ç) Eğitim kurumundan kısa süreli uzaklaştırma: Öğrencinin bir günden altı güne kadar (altı gün dâhil) öğrenime devamına izin verilmemesidir. Bu süre devamsızlık hakkından düşülür. Eğitim kurumundan kısa süreli uzaklaştırma cezası gerektiren tutum ve davranışlar şunlardır:
...
29) Dersler, sınavlar, yoklamalar, eğitici faaliyetler, törenler, konferanslar ve benzeri yerlere kendi yerine başkasını sokmak, başkasının yerine girmek veya bu işlemin yapılması için yardım etmek suretiyle idareyi, öğretim elemanlarını, amir ve üstlerini yanıltmak,
...
d) Eğitim kurumundan çıkarma: ...
(2) Bu yönetmelikte belirtilmemiş olup, öğrencilerin yukarıda sayılan ve disiplin cezası verilmesini gerektiren fiil ve hallere nitelik ve ağırlık itibariyle benzer eylemlerde bulunması halinde, aynı neviden disiplin cezaları verilir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu'nun 13/A maddesi ile Jandarma ve Sahil Güvenlik Teşkilatlarının subay, astsubay ve diğer personel ihtiyacını karşılamak, ön lisans, lisans ve lisansüstü eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın yapmak üzere bünyesinde fakülte, enstitü, astsubay meslek yüksekokulları, eğitim ve araştırma merkezleri ve kurslar bulunan bir yükseköğretim kurumu olarak İçişleri Bakanlığına bağlı Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi (Akademi) kurulmuş; Akademinin kendisine bağlı birimlerinde veya protokol yapılan eğitim-öğretim kurumlarında eğitim-öğretim gören öğrencilerin disiplin işlemlerine ilişkin usul ve esaslar da, dava konusu Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Öğrenci Ödül ve Disiplin Yönetmeliği (Yönetmelik) ile düzenlenmiştir.
Yönetmelikte; öğrencilerin, öğrencilik sıfatları devam ettiği sürece kurum içi ve dışındaki, davranış esasları, disiplin suçları, disiplin cezaları ve bu cezaları vermeye yetkili disiplin amirleri, disiplin kurulları ile disiplin soruşturmaları, disiplin cezalarına itiraz ve bu cezaları uygulama esas ve usulleri ile ödüllendirme ve disiplin işlemlerine ilişkin diğer konular düzenlenmiş, Yönetmeliğin "Dayanak" başlıklı 3. maddesinde de; bu Yönetmeliğin, 2803 sayılı Kanun'un 13/A maddesi ile 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 35/1 maddesine dayanılarak hazırlandığı belirtilmiştir.
Uyuşmazlık konusu olayda; Akademide sivil kaynaklı astsubay adayı olarak öğrenim görmekte olan davacının, başkası adına koşu sınavına girmesi eyleminin, Yönetmeliğin 44/(1)-ç-29 maddesindeki “Dersler, sınavlar, yoklamalar, eğitici faaliyetler, törenler, konferanslar ve benzeri yerlere kendi yerine başkasını sokmak, başkasının yerine girmek veya bu işlemin yapılması için yardım etmek suretiyle idareyi, öğretim elemanlarını, amir ve üstlerini yanıltmak” disiplinsizliğini oluşturması ve bu disiplinsizlik uyarınca "6 gün eğitim kurumundan kısa süreli uzaklaştırma (- 18 puan)" disiplin cezasıyla cezalandırılması üzerine, bireysel işlem ile birlikte Yönetmeliğin 44. maddesinin tamamının iptali istenilmiş ise de; dava dilekçesinin içeriğinde yer alan hukuka aykırılık iddialarının, Yönetmeliğin 44/(1)-ç-29 maddesine yönelik olduğu dikkate alındığında uyuşmazlık, bu maddeye hasren incelenmiştir.
Anayasa'nın 124. maddesinde; Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabileceği kurala bağlanmıştır. Bu bağlamda kural olarak idarenin düzenleme yetkisi, yasama yetkisinden farklı olarak asli değil, türevsel niteliktedir. Buna göre, yürütme organının bir konuda düzenleme yapabilmesi için yasama organınca yetkilendirilmesi gerekmektedir.
Dava konusu Yönetmeliğin dayanakları arasında gösterilen ve 23/01/2017 günlü, 29957 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 682 sayılı KHK, 08/03/2018 günlü, 30354 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun ile kanunlaşmış olup, anılan Kanun'un 35/1. maddesinde, disiplin kurullarının toplanma, görüşme ve karar vermesine ilişkin usul ve esaslar ile bu Kanun'un uygulanmasına ilişkin diğer hususların Bakanlık tarafından yürürlüğe konulan yönetmelikle düzenleneceği öngörülmüştür.
7068 sayılı Kanun'un 2. maddesinde ifade edildiği üzere bu Kanun; Emniyet Genel Müdürlüğü teşkilatında çalışan her sınıftan memurlar ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı teşkilatlarında görev yapan subay, astsubay, sözleşmeli subay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve sözleşmeli erler ile diğer sınıflardaki memurlar hakkında uygulanmakta olup; Akademide eğitim-öğretim gören ve öğrenci statüsünde bulunanlar, Kanun kapsamında yer almamaktadır.
Bu itibarla, hali hazırda görev yapan memur ve diğer kamu görevlilerini ilgilendiren 7068 sayılı Kanun'un 35/1 maddesinin, Akademide eğitim-öğretim gören öğrencilerin disiplin işlemlerine yönelik usul ve esasların yönetmelikle düzenleneceğine ilişkin bir yetki vermediği, bir başka anlatımla maddenin, dava konusu Yönetmeliğin dayanağı olma niteliğini haiz olmadığı anlaşılmaktadır.
Yönetmeliğin dayanağı olarak gösterilen diğer yasa hükmü olan 2803 sayılı Kanun'un 13/A maddesinin 2. fıkrasında; Akademinin kuruluş, görev ve çalışma usullerinin 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu hükümleri saklı olmak kaydıyla Yükseköğretim Kurulunun da görüşü alınarak İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirleneceği; 17. fıkranın (a) alt bendinde de, bu Kanun hükümlerine göre çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek disiplin notu yetersiz olanların da öğrenimlerine son verileceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan yasa hükmünde; Akademinin kuruluşu, görev ve çalışma usulleri ile öğrenciliği sona erdiren disiplin notu uygulamasına yönelik yönetmelik çıkarılacağı ifade edilmekle birlikte, öğrencilerin disiplin suçları, disiplin yönünden verilecek cezaların türleri (uyarma, kınama, hafta sonu izinsizliği, eğitim kurumundan kısa süreli uzaklaştırma gibi) ve miktarı, bu cezaları vermeye yetkili disiplin amirleri ile kurulları ve kurulların oluşumu, cezalara karşı itiraz gibi disiplin işlemlerine ilişkin herhangi bir hükme yer verilmediği gibi; bu hususların, çerçevesi çizilmek suretiyle ayrıntıların yönetmelikle belirleneceğine yönelik bir yasal düzenleme de içermediği görülmektedir.
Bu durumda, 2803 sayılı Kanun'un 13/A maddesinin de, dava konusu uyuşmazlık kapsamında Yönetmeliğin dayanağı olma niteliğini haiz olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; davacının, "6 gün eğitim kurumundan kısa süreli uzaklaştırma (- 18 puan)" disiplin cezasıyla cezalandırılmasında esas alınan Yönetmeliğin yasal dayanağının bulunmaması karşısında, Yönetmeliğin dava konusu 44/(1)-ç-29 maddesi ile bu madde uyarınca tesis edilen bireysel işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davacının, "6 gün eğitim kurumundan kısa süreli uzaklaştırma (- 18 puan)" disiplin cezasıyla tecziyesine ilişkin Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Kolluk Uygulamaları Yüksekokulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı niteliğindeki Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Öğrenci Ödül ve Disiplin Yönetmeliği'nin 44/(1)-ç-29 maddesinin İPTALİNE,
2\. Aşağıda dökümü yapılan ...-TL yargılama gideri ile karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre duruşmalı işler için belirlenen ...-TL vekalet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine, kullanılmayan ...-TL yürütmenin durdurulması harcı ile artan posta ücretinin kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
3\. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 18/06/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) ANAYASA'YA AYKIRILIK ve ESAS YÖNÜNDEN KARŞI OY :
Dava konusu uyuşmazlık; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisinde sivil kaynaklı astsubay adayı olarak öğrenim görmekte olan davacının, "6 gün eğitim kurumundan kısa süreli uzaklaştırma (- 18 puan)" disiplin cezasıyla tecziyesine ilişkin işlem ile bu işlemin dayanağı niteliğindeki Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Öğrenci Ödül ve Disiplin Yönetmeliği'nin (hasren incelenen) 44/(1)-ç-29. maddesinin iptali isteminden kaynaklanmaktadır.
2803 sayılı Kanun'un 13/A maddesinin 2. fıkrasında, Akademinin kuruluş, görev ve çalışma usullerinin 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu hükümleri saklı olmak kaydıyla Yükseköğretim Kurulunun da görüşü alınarak İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirleneceği; 17. fıkranın (a) alt bendinde de, bu Kanun hükümlerine göre çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek disiplin notu yetersiz olanların öğrenimlerine son verileceği hüküm altına alınmış;
Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Öğrenci Ödül ve Disiplin Yönetmeliği'nin "Dayanak" başlıklı 3. maddesinde" (1) Bu Yönetmelik 10/3/1983 tarihli ve 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanununun 13/A maddesi, 23/01/2017 tarihli ve 29957 sayılı Resmi Gazete yayınlanan 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 35/1 maddesine dayanılarak hazırlanmıştır." düzenlemesi yapılmıştır.
Yönetmeliğin yasal dayanağının olup olmadığı incelendiğinde;
Yönetmeliğin dayanakları arasında 2803 sayılı Kanun'un 13/A maddesinin 2. fıkrasına yer verildiği, bu maddenin Yönetmeliğin yasal dayanağını oluşturduğu, bu düzenleme Kanun'da yer alırken, idarenin Yönetmelik çıkarma yetkisinin yargı kararı ile kısıtlanmasının, çözümsüzlük doğuracağı sonucuna varılmıştır.
Kaldı ki, Anayasa'nın 124. maddesinde, "Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler. " hükmü yer almış olup; idarelerinin kendi görev alanı ile ilgili konularda yönetmelik çıkarması için kanunda bu konunun yönetmelik ile düzenlenir kuralı getirilmesine ihtiyacı bulunmamaktadır. Ancak idarenin düzenleme yaparken, yasamanın görev alanına giremeyeceğinde de tartışma bulunmamaktadır.
Uyuşmazlıkta öncelikle çözülmesi gereken öncelikli mesele; eğitim hakkına, disiplin cezası verilmesi yoluyla kısıtlama getiren düzenlemelerin idari tasarruf olan yönetmelikle yapılıp yapılamayacağıdır.
2803 sayılı Kanun'un 13/A maddesinin 17. fıkranın (a) alt bendinde de, bu Kanun hükümlerine göre çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek disiplin notu yetersiz olanların öğrenimlerine son verileceği hüküm altına alınmış, madde metni ile 2803 sayılı Kanun hükümlerine göre olarak öğrenci disiplin düzenlemelerinin yönetmelikle yapılacağı, bu yönetmelikte belirlenen disiplin uygulamaları sonucu yetersiz disiplin notu olanların, öğrenimlerine son verileceği açıkça kabul edilmiştir. Yasa kuralı disiplin ile ilgili düzenlemeyi yönetmeliğe bıraktığından, Kanun'un öngördüğü yönetmeliğin hangisi olduğunun bu aşamada bir önemi bulunmamaktadır.
Anayasa’nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devletinin temel unsurlarından biri de belirlilik ilkesidir. Bu ilkeye göre yasal düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olması, ayrıca kamu otoritelerinin keyfî uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesi gerekir. Belirlilik ilkesi, hukuksal güvenlikle bağlantılı olup kişinin kanundan belirli bir kesinlik içinde hangi somut eylem ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını, bunların idareye hangi müdahale yetkisini verdiğini bilmesini zorunlu kılmaktadır. Kişi ancak bu durumda kendisine düşen yükümlülükleri öngörebilir ve davranışlarını ayarlayabilir. Hukuki güvenlik ilkesi bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar.
Anayasa'nın 7. maddesinde “Yasama yetkisi Türk Milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisinindir. Bu yetki devredilemez". Anayasa’nın açıkça kanunla düzenlenmesini öngörmediği konularda kanunda açık ifadelerle düzenleme yapılarak, ayrıntıların düzenlenmesini yürütmenin türevsel nitelikteki düzenleyici işlemlerine bırakılması mümkündür.
Öğrenci disiplin cezaları, eğitim ve öğretimin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacıyla öngörülmüş yapma veya yapmama biçiminde beliren davranış kurallarının ihlali hâlinde uygulanan idari yaptırımlardır. Öğrencilere sunulan eğitim ve öğrenim hizmetinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacıyla ihdas edilen disiplin suç ve cezaları öğrencilerin özel hayata saygı gösterilmesini isteme hakkı, ifade özgürlüğü, eğitim ve öğrenim hakkı gibi pek çok hak ve özgürlüğüne sınırlama getiren bir nitelik taşımaktadır. Bu itibarla disiplin suç ve cezaları sebebi veya sonucu itibarıyla çeşitli temel hak ve özgürlüklerin sınırlanması sonucunu doğurabilir. Anayasa’nın 13. maddesi uyarınca temel hak ve özgürlüklerin sınırlanması ise ancak kanuni düzenlemelerle yapılabilir.
Anayasa’nın 13. maddesinde sınırlama ölçütü olarak belirtilen kanunilik ilkesi, 2. maddesinde güvenceye alınan hukuk devleti ilkesi ışığında yorumlanmalıdır. Bu durumun bir gereği olarak temel hak ve özgürlükleri sınırlamaya yönelik kanuni düzenlemelerin şeklen var olması yanında, keyfîliğe izin vermeyecek şekilde belirli, ulaşılabilir ve öngörülebilir düzenlemeler niteliğinde olması gerekir.
2803 sayılı Kanun'un 13/A maddesinin 2. fıkrasında, Akademinin kuruluş, görev ve çalışma usullerinin 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu hükümleri saklı olmak kaydıyla Yükseköğretim Kurulunun da görüşü alınarak İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirleneceği; 17. fıkranın (a) alt bendinde de, bu Kanun hükümlerine göre çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek disiplin notu yetersiz olanların öğrenimlerine son verileceği hüküm altına alınmakla birlikte; Akademinin kendisine bağlı birimlerinde veya protokol yapılan eğitim-öğretim kurumlarında eğitim-öğretim gören öğrencilerin disiplin suçları ile ilgili yasal düzenleme yapılmadığı, bu hususların yönetmeliğe bırakıldığı görülmektedir.
Bu itibarla; 2803 sayılı Kanun'un 13/A maddesinin, Anayasa'nın 2., 7. 13. ve 42. maddelerine aykırı olduğu sonucuna ulaşıldığından, anılan yasa kuralının itiraz yoluyla incelenmesi ve iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine başvurulması, verilecek kararın beklenerek dava hakkında karar verilmesi oyu ile Anayasa'ya aykırı bir hususun bulunmadığı yönündeki Daire kararına katılmıyorum.
Dava konusu düzenleyici ve bireysel işlemin incelenmesine gelince;
Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Öğrenci Ödül ve Disiplin Yönetmeliği'nin 44/(1)-ç-29. maddesinin yasal dayanağı bulunduğundan, uyuşmazlığın bu çerçevede incelenerek karar verilmesi gerektiği sonucuna varıldığından, esas yönünden de Daire kararına katılmıyorum.
10 Milyon+ Karar Arasında Arayın
Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.