Danıştay danistay 2023/4204 E. 2025/2701 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/4204
Karar No : 2025/2701

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi, ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem : Dava; 23. dönem POMEM sınavlarında başarılı olmasının ardından Erzincan Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğünde öğrenci adayı olarak eğitime başlatılan davacının, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinin Ek-3-1-A maddesinde belirtilen sağlık şartlarını taşımadığından bahisle ilişiğinin kesilmesine ilişkin 18/07/2019 tarihli Polis Akademisi Başkanlığı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının yazılı ve sözlü sınavını kazanmasına müteakip Erzincan Polis Meslek Eğitim Müdürlüğü'ne geçici kaydının yapıldığı, POMEM Giriş Yönetmeliği'nin 17 ve 18. maddeleri gereği sevk edildiği Erzincan Mengücek Gazi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nce düzenlenen 05/04/2019 günlü sağlık kurulu raporunda; "Endokrinoloji hanesinde: AKŞ:106, AKŞ Tekrarı:95, HBA1C %6,5, HBA1C Kontrolü %6,4, OGTT 2. saat 88 mg/dl, Prediyabet B-3, Teşhis hanesinde: Prediyabet Madde 1-8-3, Karar hanesinde: Öğrenci Olamaz" tanı kararının Sağlık Komisyonunda incelenmesi sonucu, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği Ek-3-1-A'ya (Prediyabet) uymadığından polis meslek eğitim merkezi müdürlüğünden ilişiğinin kesildiği, mahkemelerinin 03/09/2019 günlü ara kararıyla, davacının sağlık kurulu raporu almak üzere hastaneye sevkine karar verilerek, yeterli sağlık şartlarını taşıyıp taşımadığının Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği uyarınca değerlendirilmesi ve polis meslek eğitim merkezi öğrencisi olup olamayacağının tespitine yönelik sağlık kurulu raporu düzenlenmesinin talep edildiği, bu ara kararı doğrultusunda Ankara Şehir Hastanesi'nce düzenlenen ... günlü, ... sayılı sağlık kurulu raporunda; " ...Bu değerler ile Prediyabet saptanmamıştır. Mevcut bulgularla Ek-3-1A'ya uyar. POMEM öğrencisi olur. " tespitine yer verildiği, bu durumda, mahkemelerince sevk edildiği Ankara Şehir Hastanesi tarafından verilen rapor ile Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinde aranan şartları taşıdığı anlaşılan davacının, polis meslek eğitim merkezinden ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle, davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacının ilişiğinin kesilmesine neden olan tanının, Erzincan Mengücek Gazi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin 05/04/2019 günlü sağlık kurulu raporuyla tespit edilen "prediyabet" tanısı olduğu, prediyabet hastalığının ilaç tedavisi ya da diyet ile düzelebileceği, ancak böyle bir durumun dava konusu işlemi hukuka aykırı hale getirmeyeceği, öte yandan, idare mahkemesince tayin edilen hakem hastane sağlık kurulu raporu düzenlenirken davacı yerine başka bir kişinin de muayene ettirilmiş olabileceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Sekizinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 19/07/2023 günlü, K:2023/33 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 2. fıkrası uyarınca ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dava, 23. dönem POMEM sınavlarında başarılı olmasının ardından Erzincan Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğünde öğrenci adayı olarak eğitime başlatılan davacının, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinin Ek-3-1-A maddesinde belirtilen sağlık şartlarını taşımadığından bahisle ilişiğinin kesilmesine ilişkin 18/07/2019 tarihli Polis Akademisi Başkanlığı işleminin iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT :
-03/01/2018 günlü, 30290 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin;
"Okullara alınacak öğrenci adaylarında aranacak sağlık şartları" başlıklı 5. maddesinde, "(1) (Değişik cümle:RG-29/9/2019-30903) Okullara alınacak öğrenci adayları için giriş raporu aldırılır ve öğrenci adayları A dilimi sağlık şartlarına uygun olmak zorundadırlar . Bu Yönetmelikte bire bir karşılığı olmayan durumlarda, bu Yönetmeliğin 21 inci maddesi gereği, öğrenci adayının muayenesini yapan hastane sağlık kurulu doktorları, kişinin hastalığının uygun olabileceği dilim hakkında karar verir. B-C-D-E dilimlerinde geçen hastalığı olanlar veya 21 inci madde gereği değerlendirildiğinde hastalıklarının B-C-D-E dilimlerine uyduğuna, A dilimine uymadığına karar verilenler öğrenci olamazlar."
Anılan Yönetmeliğin "Hastalık Branşlarının Sınıflandırılması" başlıklı (29/09/2019 günlü, 30903 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren haliyle değişik) Ek-3 bölümünün;
"1- Dahiliye (Endokrinoloji- Hematoloji- Nefroloji- Gastroenteroloji) ve Enfeksiyon Hastalıkları" başlığı altında,
"A Dilimi
Dahiliye ve enfeksiyon hastalıkları yönünden sağlam olacaktır.
Bu sisteme ait kronik hastalığı, sürekli diyet uygulamasıyla veya ilaç tedavisiyle kontrol altında tutulmayı gerektirecek bir hastalığı, tedavisiz şekilde remisyonda olsa dahi sürekli olarak kontrol altında tutulmayı gerektirecek bir hastalığı, organ ve sistem fonksiyonlarını etkileyen bir hastalığı, sakatlığı olanlar ile doğuştan (konjenital) veya sonradan (cerrahi-travmatik) organ eksikliği veya organ yokluğu olanlar (aşağıdaki istisnai maddeler hariç) öğrenciliğe kabul edilmezler.
...
B-C-D dilimlerinde tanımlanan hastalıklar öğrenciliğe engeldir.
...
B Dilimi
(1) Endokrinolojik yönden;
...
d) Organ ve sistem fonksiyonlarını bozmayan prediyabet, diyabetes mellitus, nefrojenik veya hipofizer diyabetes insipitus..."
hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Yukarıda anılan yönetmelik hükümleri incelendiğinde, "organ ve sistem fonksiyonlarını bozmayan prediyabet" tanısının B diliminde kabul edileceği ve bu durumun öğrenciliğe engel teşkil edeceği görülmektedir.
Dava dosyasındaki bilgi ve belgeler incelendiğinde; dava konusu işleme dayanak teşkil eden Erzincan Mengücek Gazi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin 05/04/2019 günlü sağlık kurulu raporunda, "Endokrinoloji: AKŞ:106, AKŞ Tekrarı:95, HBA1C %6,5, HBA1C Kontrolü %6,4, OGTT 2. saat 88 mg/dl" bulgularına yer verildiği, bu verilere göre, davacının açlık kan şekeri (AKŞ) değerinin önce 106 ve sonra 95 olarak ölçüldüğü, davacıya bilahare HbA1C testinin uygulandığı, bu test sonuçlarında önce 6,5 sonra 6,4 değerlerinin tespit edildiği ve davacıya "prediyabet" tanısının konulduğu anlaşılmaktadır.
Dava sürecinde idare mahkemesince hakem hastane olarak tayin edilen Ankara Şehir Hastanesi'nin 25/09/2019 günlü sağlık kurulu raporu incelendiğinde ise, "...HbA1C optimum çalışılamadığından HbA1C sonucuna göre prediyabet tanısı koyulamamaktadır. OGTT sinde açlık 92, 2. Saat 115 olarak gelmiştir. Bu değerler ile prediyabet saptanmamıştır..." değerlendirmesinin yapıldığı anlaşılmaktadır.
Konuya ilişkin tıp literatürü ve kaynakları incelendiğinde; "prediyabet"in (diğer adıyla gizli şeker); "tip-2 diyabet tanısı koyabilecek düzeyde yüksek olmasa da, kan şekeri düzeylerinin normalden yüksek olması" olarak tanımlandığı, sağlıklı insanlarda "açlık kan şekeri" düzeyinin 70 - 100 mg/dl arasında olmasının normal kabul edildiği, bu değerin 100 - 125 arasında olması halinde "prediyabet", 125 ve üzerindeki değerlerin ise "diyabet" olarak kabul edildiği, "tokluk kan şekeri" düzeyinin ise sağlıklı insanlarda 140 mg/dl altında olmasının normal kabul edildiği, öte yandan, gizli şekerin anlaşılması için, açlık plazma glukozu (FPG) testi veya oral glukoz tolerans testi (OGTT) gibi farklı yöntemler bulunmakla birlikte, (glikohemoglobin testi, glislenmiş hemoglobin testi ve glikozile hemoglobin testi gibi isimlerle de bilinen) HbA1C testinin, diğer yöntemlerden farklı olarak, kişinin aç ya da tok olup olmadığına bakılmaksızın günün her saatinde kan örneği alınmasıyla ölçülebildiği ve test sonuçlarının, kişinin son üç aylık ortalama kan şekeri (plazma glukozunu) seviyesinin ne olduğunu gösterdiği, söz konusu test sonuçlarına göre, %4,7 ile % 5,6 arasında çıkan değerlerin normal kabul edildiği, bu değerlerin %5,7 ile % 6,4 arasında çıkması halinde "prediyabet" olarak kabul edildiği, % 6,5 üzeri değerlerin ise "diyabet" olarak kabul edildiği anlaşılmaktadır.
Bu bilgiler ışığında dava dosyası incelendiğinde; dava konusu ilişik kesme işlemine dayanak teşkil eden Erzincan Mengücek Gazi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin 05/04/2019 günlü sağlık kurulu raporunda davacıya HbA1C testi uygulandığı ve söz konusu test sonuçlarının önce % 6,5 ve sonra % 6,4 olarak tespit edildiği, bu değerlere göre davacıya "prediyabet" teşhisinin konulduğu, idare mahkemesince hakem hastane olarak tayin edilen Ankara Şehir Hastanesi'nin 25/09/2019 günlü sağlık kurulu raporunda "optimum çalışılamadığından HbA1C sonucuna göre prediyabet tanısı konulamadığı" belirtilerek OGTT (oral glukoz tolerans testi) sonucuna göre davacıda "prediyabet"in belirlenemediği" açıklaması yapılmış olmakla birlikte, dava konusu işleme dayanak olan sağlık kurulu raporu ile davacıya HbA1C testinin uygulandığı dikkate alındığında, kişinin son üç aylık ortalama kan şekeri seviyesini gösteren, diğer testlere göre daha güvenilir sonuçlar veren ve damardan kan alma yoluyla gerçekleştirilen HbA1C testinin hakem hastane tarafından neden yapılamadığının yeterince izah edilemediği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; hakem hastane tarafından düzenlenen sağlık kurulu raporunun, dava konusu işleme dayanak olan sağlık kurulu raporu ile kıyaslanabilmesi için, davacının HbA1C testinin yapılarak alınacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiğinden, dava konusu işlemin iptali yolundaki mahkeme kararına karşı davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3\. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4\. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 26/05/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.


(X) KARŞI OY :
Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararı hukuka ve usule uygun olup, anılan kararın onanması gerektiği oyuyla, bozulmasına yönelik çoğunluk kararına katılmıyorum.