Danıştay danistay 2023/3621 E. 2025/2008 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/3621
Karar No : 2025/2008

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Dava, Sivas Polis Meslek Eğitim Merkezi (POMEM) Müdürlüğüne 27. dönem öğrencisi olarak kaydı yapılan davacı tarafından, hakkında alınan sağlık kurulu raporunun Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Hizmetler ve Sağlık İşleri Daire Başkanlığı Sağlık Komisyonunca incelenmesi neticesinde Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin EK-3-6-A maddesine göre POMEM öğrencisi olamayacağına karar verilmesi üzerine ilişiğinin kesilmesine ilişkin 21/05/2022 günlü işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; Mahkemenin 29/06/2022 günlü ara kararıyla, davacının Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-6-A maddesinde belirtilen sağlık şartını taşıyıp taşımadığı hususunda sağlık kurulu raporu alınması amacıyla Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevkinin yapıldığı, anılan Hastanece düzenlenen ... günlü, ... sayılı sağlık kurulu raporunda "Teşhis:Sağ Kulak Zarı Perforasyonu, Karar: Oybirliği ile ETSŞY EK-3-6/B-2-a maddesine uyar. POMEM Öğrencisi Olamaz." kararı verildiği; bu durumda, davacının Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nde yer alan sağlık şartlarını taşımadığı, haliyle de POMEM öğrenciliğine ve polislik mesleğinin icrasına engel hali bulunduğu sağlık kurulu raporu ile ortaya konulduğundan, Yönetmelikte öngörülen sağlık şartlarını taşımadığından bahisle Polis Meslek Eğitim Merkezinden ilişiğinin kesilmesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, mahkemece hükme esas alınan hastane raporunun taraflarına tebliğ edilmediği gibi raporun uyap ortamına taranmadığı, bu nedenle içeriği öğrenilemediğinden rapora itiraz hakkının kullanılamadığı, hakem hastane raporu ile muayene sonuçlarının çeliştiği, mesleği ifa etmesine engel herhangi bir sağlık sorunun olmadığı, bu hususun tespiti için yerel mahkemeden adli tıp raporu alınması talep edildiği ancak yerel mahkemece adli tıp kurumuna sevk edilmeyerek talebin değerlendirme konusu yapılmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz istemin reddi gerektiği ileri yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Sekizinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 19/07/2023 günlü, K:2023/33 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 2. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
27\. dönem olarak Sivas Polis Meslek Eğitim Merkezine öğrenci adayı olarak geçici kaydı yapılan davacı tarafından, sağlık durumunun Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-6-A maddesine uygun olmadığından bahisle anılan Eğitim Merkezinden ilişiğinin kesilmesine yönelik tesis edilen işlemin iptali istemiyle temyizen bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT :
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın; "Hak arama hürriyeti" başlıklı 36. maddesinin 1. fıkrasında; "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir." hükmüne yer verilmiştir.
Usulüne uygun bir şekilde yürürlüğe konulan ve bağlayıcılığı olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinde (AİHS), hak aramada yargısal başvuru yönteminin karşılığı, anılan Sözleşmenin 6. maddesinde, "adil yargılanma hakkı" başlığı altında düzenlenmiştir. Madde hükmüne göre herkes medeni hak ve yükümlülükleri ile ilgili uyuşmazlıklar ya da cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamalar konusunda karar verecek olan, kanunla kurulmuş bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından davasının makul bir süre içinde, hakkaniyete uygun ve açık olarak görülmesini isteme hakkına sahiptir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesiyle "bilirkişi" konusunda atıfta bulunulan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 450. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış ve aynı Kanun'un 447. maddesinin 2. fıkrası ile mevzuatta 1086 sayılı Kanun'a yapılan atıfların, 6100 sayılı Kanun'un bu hükümlerin karşılığını oluşturan maddelerine yapılmış sayılacağı hüküm altına alınmıştır.
6100 Sayılı Kanun'un 266. maddesinde; "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir...." hükmü yer almış, "Bilirkişi raporunun verilmesi" başlıklı 280. maddesinde; bilirkişinin, raporunu, varsa kendisine incelenmek üzere teslim edilen şeylerle birlikte bir dizi pusulasına bağlı olarak mahkemeye vereceği; raporun verildiği tarihin rapora yazılacağı ve duruşma gününden önce birer örneğinin taraflara tebliğ edileceği, "Bilirkişi raporuna itiraz" başlıklı 281. maddesinin 1. fıkrasında ise; tarafların, bilirkişi raporunun, kendilerine tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, raporda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılmasını; belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilecekleri düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Anayasa'nın 36. maddesinde yer verilen "adil yargılanma hakkı" kapsamında yer alan hakkaniyete uygun bir yargılama yapılabilmesi için, tarafların dosya kapsamında yer alan ve yargılama açısından hukuki önem arz eden bilgi ve belgelere erişiminin sağlanması gerekmektedir. Nitekim bu konuda Anayasa Mahkemesince verilen 29/11/2020 günlü, 2018/36775 başvuru numaralı kararda; "29. Silahların eşitliği ilkesinin tamamlayıcısı olan çelişmeli yargılama ilkesi, kural olarak bir hukuk ya da ceza davasında tüm taraflara, gösterilen kanıtlar ve sunulan görüşler hakkında bilgi sahibi olma ve bunlarla ilgili görüş bildirebilme imkânı vermektedir. Bu çerçevede başvuranların bilirkişi raporunun sonucuna itiraz edememesi ya da delillerle ilgili görüş bildirmelerine fırsat verilmemesi çelişmeli yargılama ilkesinin ihlali olarak değerlendirilebilmektedir (Hüseyin Sezen, B. No: 2013/1793, 18/9/2014, § 38).
30\. Hakkaniyete uygun yargılanmanın temel unsurları, yargılamanın çelişmeli olması ve taraflar arasında silahların eşitliğinin sağlanmasıdır. Anılan ilkelere uygun yürütülmeyen bir yargılamanın hakkaniyete uygun olması olanaklı değildir...." değerlendirmesine yer verilmiştir.
Uyuşmazlıkta, davacının, sağlık koşulları itibariyle Polis Meslek Eğitim Merkezi öğrencisi olup olamayacağının tespiti için Mahkemenin 29/06/2022 tarihli ara kararıyla Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevkine karar verildiği, anılan hakem Hastanece düzenlenen ... günlü, ... sayılı sağlık kurulu raporunda, "Teşhis:Sağ Kulak Zarı Perforasyonu, Karar: Oybirliği ile ETSŞY EK-3-6/B-2-a maddesine uyar. POMEM Öğrencisi Olamaz." kaanatine yer verildiği; ancak anılan raporun davacıya tebliğ edilmediği gibi bu hususun davacı tarafından, yargılamanın tüm aşamalarında (YD'ye itiraz, istinaf ve temyiz) ileri sürüldüğü görülmüştür.
Bu durumda, hakem hastanesi olarak tayin edilen Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesince düzenlenen ... günlü, ... sayılı sağlık kurulu raporunun davacıya tebliğ edilmesi gerektiği açık olup, anılan usuli eksiklik giderilmeden karar verilmesinde, bu yönüyle hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3\. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4\. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 24/04/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.