Danıştay danistay 2023/3563 E. 2025/1996 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/3563
Karar No : 2025/1996

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Dava; ... Polis Meslek Eğitim Merkezi (POMEM) Müdürlüğüne ... Dönem öğrencisi olarak geçici kaydı yapılan davacı tarafından, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek 3-6-A maddesinde belirtilen sağlık şartlarını sağlamadığından bahisle okulu ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin 14/01/2022 günlü işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; Mahkemenin ... tarihli ara kararı ile davacının Ankara Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevk edilmesine, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği’nin EK-3-6-A maddesi gereğince gerekli tıbbi muayenesinin yapılmasına, anılan madde uyarınca polis meslek eğitim merkezi öğrencisi olmasına engel bir sağlık sorunu olup olmadığı hususunda sağlık kurulu raporu alınmasına karar verildiği, anılan Hastane tarafından düzenlenen ... günlü, ... sayılı sağlık kurulu raporunda, "KBB Açısından Sağlam","POMEM Öğrencisi Olur" yönünde tıbbi kanaat bildirildiği; bu durumda, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği’nin EK-3-6-A maddesi uyarınca POMEM öğrencisi olmasına engel sağlık sorunu bulunmadığı sağlık kurulu raporu ile tespit edilen davacının, Polis Meslek Eğitim Merkezi öğrencisi olabilmesi için gerekli sağlık şartlarını sağladığı sonucuna varıldığından, Yönetmelikte öngörülen sağlık şartlarını taşımadığından bahisle Polis Meslek Eğitim Merkezinden ilişiğinin kesilmesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; davacı hakkında aldırılan sağlık kurulu raporunda, davacının POMEM'e girişte aranılan sağlık şartlarını taşımadığının tespit edilmesi üzerine ilişiğinin kesildiği, dava konusu işlemin mevzuata uygun olarak tesis edildiği, 30/03/2022 günlü hakem hastane sağlık kurulu raporunun ayrıntılı ve okunaklı bir sureti gönderilmediğinden değerlendirme yapılamadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Sekizinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 19/07/2023 günlü, K:2023/33 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 2. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY:
27\. dönem olarak Karabük Meslek Eğitim Merkezine öğrenci adayı olarak geçici kaydı yapılan davacı tarafından, sağlık durumunun Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-9-A maddesine uygun olmadığından bahisle anılan Eğitim Merkezinden ilişiğinin kesilmesine yönelik tesis edilen işlemin iptali istemiyle temyizen bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT :
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın; "Hak arama hürriyeti" başlıklı 36. maddesinin 1. fıkrasında; "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir." hükmüne yer verilmiştir.
Usulüne uygun bir şekilde yürürlüğe konulan ve bağlayıcılığı olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinde (AİHS), hak aramada yargısal başvuru yönteminin karşılığı, anılan Sözleşmenin 6. maddesinde, "adil yargılanma hakkı" başlığı altında düzenlenmiştir. Madde hükmüne göre herkes medeni hak ve yükümlülükleri ile ilgili uyuşmazlıklar ya da cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamalar konusunda karar verecek olan, kanunla kurulmuş bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından davasının makul bir süre içinde, hakkaniyete uygun ve açık olarak görülmesini isteme hakkına sahiptir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesiyle "bilirkişi" konusunda atıfta bulunulan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 450. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış ve aynı Kanun'un 447. maddesinin 2. fıkrası ile mevzuatta 1086 sayılı Kanun'a yapılan atıfların, 6100 sayılı Kanun'un bu hükümlerin karşılığını oluşturan maddelerine yapılmış sayılacağı hüküm altına alınmıştır.
6100 Sayılı Kanun'un 266. maddesinde; "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir...." hükmü yer almış, "Bilirkişi raporunun verilmesi" başlıklı 280. maddesinde; bilirkişinin, raporunu, varsa kendisine incelenmek üzere teslim edilen şeylerle birlikte bir dizi pusulasına bağlı olarak mahkemeye vereceği; raporun verildiği tarihin rapora yazılacağı ve duruşma gününden önce birer örneğinin taraflara tebliğ edileceği, "Bilirkişi raporuna itiraz" başlıklı 281. maddesinin 1. fıkrasında ise; tarafların, bilirkişi raporunun, kendilerine tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, raporda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılmasını; belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilecekleri düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Anayasa'nın 36. maddesinde yer verilen "adil yargılanma hakkı" kapsamında yer alan hakkaniyete uygun bir yargılama yapılabilmesi için, tarafların dosya kapsamında yer alan ve yargılama açısından hukuki önem arz eden bilgi ve belgelere erişiminin sağlanması gerekmektedir. Nitekim bu konuda Anayasa Mahkemesince verilen 29/11/2020 günlü, 2018/36775 başvuru numaralı kararda; "29. Silahların eşitliği ilkesinin tamamlayıcısı olan çelişmeli yargılama ilkesi, kural olarak bir hukuk ya da ceza davasında tüm taraflara, gösterilen kanıtlar ve sunulan görüşler hakkında bilgi sahibi olma ve bunlarla ilgili görüş bildirebilme imkânı vermektedir. Bu çerçevede başvuranların bilirkişi raporunun sonucuna itiraz edememesi ya da delillerle ilgili görüş bildirmelerine fırsat verilmemesi çelişmeli yargılama ilkesinin ihlali olarak değerlendirilebilmektedir (Hüseyin Sezen, B. No: 2013/1793, 18/9/2014, § 38).
30\. Hakkaniyete uygun yargılanmanın temel unsurları, yargılamanın çelişmeli olması ve taraflar arasında silahların eşitliğinin sağlanmasıdır. Anılan ilkelere uygun yürütülmeyen bir yargılamanın hakkaniyete uygun olması olanaklı değildir...." değerlendirmesine yer verilmiştir.
Uyuşmazlıkta, davacının, sağlık koşulları itibariyle Polis Meslek Eğitim Merkezi öğrencisi olup olamayacağının tespiti için Mahkemenin ... tarihli ara kararıyla Ankara Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevkine karar verildiği, anılan hakem Hastanece düzenlenen ... Günlü, ... sayılı sağlık kurulu raporunda, "KBB Açısından Sağlam","POMEM Öğrencisi Olur" kanaatine yer verildiği; ancak anılan raporun davalı idareye tebliğ edilmediği gibi bu hususun davalı idare tarafından, yargılamanın istinaf ve temyiz aşamalarında da ileri sürüldüğü görülmüştür.
Bu durumda, hakem hastanesi olarak tayin edilen Ankara Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesince düzenlenen ... günlü, ... sayılı sağlık kurulu raporunun davalı idareye tebliğ edilmesi gerektiği açık olup, anılan usuli eksiklik giderilmeden karar verilmesinde, bu yönüyle, hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3\. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4\. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 24/04/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.