Danıştay danistay 2023/3547 E. 2025/1976 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/3547
Karar No : 2025/1976

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; ... dönem POMEM sınavında başarılı olarak ... Polis Meslek Eğitim Merkezine geçici kabulü yapılan davacı tarafından; sağlık durumunun Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3/6-A maddesine uygun olmadığından bahisle okulla ilişiğinin kesilmesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Polis Akademisi Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesi'nin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; sağlık durumunun tespiti amacıyla Mahkemenin 08.09.2022 tarihli ara kararıyla davacının hakem hastane olarak belirlenen Bolu İzzet Baysal Devlet Hastanesi'ne sevk edilerek yeni bir rapor alınmasına karar verilmiş olup, anılan Hastanece düzenlenen ... tarihli ve ... sayılı sağlık kurulu raporunun tanı kısmında "Bilateral SSO normal sınırlarda olup, sağda 4 KHZ'de 65 dB, 8 KHZ'de 65 dB de, sol kulakta 4 KHZ'de 65 dB, 8 KHZ'de 55 dB düşüş gözlenmektedir. Sağ SSO 21 dB, sol SSO 21 dB" olarak belirtildiği, karar kısmında ise "Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği Hastalıklar Listesinin 6. Bölümünün (B) diliminin 1. maddesinin (b) fıkrasına göre Polis Meslek Eğitim Merkezi Öğrencisi Olamaz" şeklinde görüş bildirildiği, bu durumda, hakem hastane olarak belirlenen Bolu İzzet Baysal Devlet Hastanesi sağlık kurulu raporuna göre, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3/6-A maddesinde belirtilen sağlık şartlarını taşımadığı ve polis meslek eğitim merkezi öğrencisi olamayacağı anlaşılan davacının, anılan okulla ilişiğinin kesilmesine yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, alınan hastane raporu tebliğ edilmeksizin, UYAP ortamına taranmaksızın, rapor içeriği öğrenilmeksizin, itiraz hakkı kullandırılmaksızın hukuka aykırı hareket edildiği, alınan rapor ile muayene sonuçlarının çeliştiği, çok daha yakın tarihe ait tetkik sonuçları ile Mahkemece alınan raporun çelişmesine rağmen bu çelişki giderilmeksizin karar tesis edildiği, yerel Mahkemece, davanın reddine dair karara esas alınan hastane raporunun, ilişiğinin kesildiği bent ile uyuşmayan bir bent üzerinden tanzim edildiği, bu hal ile ilişik kesme bendi ile rapor düzenlenen bent dahi uyuşmaz iken, alınan raporunun davanın reddine gerekçe alınmasının açıkça usul ve yasaya aykırı olduğu, anılan bent kapsamında değerlendirilebilecek işitmesel bir rahatsızlığı veyahut herhangi bir rahatsızlığının mevcut olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
... dönem POMEM sınavında başarılı olarak ... Polis Meslek Eğitim Merkezine geçici kabulü yapılan davacı tarafından; sağlık durumunun Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3/6-A maddesine uygun olmadığından bahisle okulla ilişiğinin kesilmesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Polis Akademisi Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle temyizen bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT :
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın; "Hak arama hürriyeti" başlıklı 36. maddesinin 1. fıkrasında; "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir." hükmüne yer verilmiştir.
Usulüne uygun bir şekilde yürürlüğe konulan ve bağlayıcılığı olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinde (AİHS), hak aramada yargısal başvuru yönteminin karşılığı, anılan Sözleşmenin 6. maddesinde, "adil yargılanma hakkı" başlığı altında düzenlenmiştir. Madde hükmüne göre herkes medeni hak ve yükümlülükleri ile ilgili uyuşmazlıklar ya da cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamalar konusunda karar verecek olan, kanunla kurulmuş bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından davasının makul bir süre içinde, hakkaniyete uygun ve açık olarak görülmesini isteme hakkına sahiptir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesiyle "bilirkişi" konusunda atıfta bulunulan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 450. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış ve aynı Kanun'un 447. maddesinin 2. fıkrası ile mevzuatta 1086 sayılı Kanun'a yapılan atıfların, 6100 sayılı Kanun'un bu hükümlerin karşılığını oluşturan maddelerine yapılmış sayılacağı hüküm altına alınmıştır.
6100 Sayılı Kanun'un 266. maddesinde; "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir...." hükmü yer almış, "Bilirkişi raporunun verilmesi" başlıklı 280. maddesinde; bilirkişinin, raporunu, varsa kendisine incelenmek üzere teslim edilen şeylerle birlikte bir dizi pusulasına bağlı olarak mahkemeye vereceği; raporun verildiği tarihin rapora yazılacağı ve duruşma gününden önce birer örneğinin taraflara tebliğ edileceği, "Bilirkişi raporuna itiraz" başlıklı 281. maddesinin 1. fıkrasında ise; tarafların, bilirkişi raporunun, kendilerine tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, raporda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılmasını; belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilecekleri düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Anayasa'nın 36. maddesinde yer verilen "adil yargılanma hakkı" kapsamında yer alan hakkaniyete uygun bir yargılama yapılabilmesi için, tarafların dosya kapsamında yer alan ve yargılama açısından hukuki önem arz eden bilgi ve belgelere erişiminin sağlanması gerekmektedir. Nitekim bu konuda Anayasa Mahkemesince verilen 29/11/2020 günlü, 2018/36775 başvuru numaralı kararda; "29. Silahların eşitliği ilkesinin tamamlayıcısı olan çelişmeli yargılama ilkesi, kural olarak bir hukuk ya da ceza davasında tüm taraflara, gösterilen kanıtlar ve sunulan görüşler hakkında bilgi sahibi olma ve bunlarla ilgili görüş bildirebilme imkânı vermektedir. Bu çerçevede başvuranların bilirkişi raporunun sonucuna itiraz edememesi ya da delillerle ilgili görüş bildirmelerine fırsat verilmemesi çelişmeli yargılama ilkesinin ihlali olarak değerlendirilebilmektedir (Hüseyin Sezen, B. No: 2013/1793, 18/9/2014, § 38).
30\. Hakkaniyete uygun yargılanmanın temel unsurları, yargılamanın çelişmeli olması ve taraflar arasında silahların eşitliğinin sağlanmasıdır. Anılan ilkelere uygun yürütülmeyen bir yargılamanın hakkaniyete uygun olması olanaklı değildir...." değerlendirmesine yer verilmiştir.
Uyuşmazlıkta, davacının, sağlık koşulları itibariyle Polis Meslek Eğitim Merkezi öğrencisi olup olamayacağının tespiti için Mahkemenin 08.09.2022 tarihli ara kararıyla Bolu İzzet Baysal Devlet Hastanesine sevkine karar verildiği, anılan Hastanece düzenlenen ... günlü, ... sayılı sağlık kurulu raporunda, "Bilateral SSO normal sınırlarda olup, sağda 4 KHZ'de 65 dB, 8 KHZ'de 65 dB de, sol kulakta 4 KHZ'de 65 dB, 8 KHZ'de 55 dB düşüş gözlenmektedir. Sağ SSO 21 dB, sol SSO 21 dB" olarak belirtildiği, karar kısmında ise "Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği Hastalıklar Listesinin 6. Bölümünün (B) diliminin 1. maddesinin (b) fıkrasına göre Polis Meslek Eğitim Merkezi Öğrencisi Olamaz" kararı verildiği; ancak anılan raporun davacıya tebliğ edilmediği ve bu hususun davacı tarafından, yargılamanın tüm aşamalarında (YD'ye itiraz, istinaf ve temyiz) ileri sürüldüğü görülmüştür.
Bu durumda, davacının sevk edildiği Bolu İzzet Baysal Devlet Hastanesince düzenlenen ... günlü, ... sayılı sağlık kurulu raporunun davacıya tebliğ edilmesi gerektiği açık olup, anılan usuli eksiklik giderilmeden karar verilmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3\. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4\. Kullanılmayan ... TL yürütmenin durdurulması harcının davacıya iadesine,
5\. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 24/04/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.