Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/3328
Karar No : 2025/5155


DAVACI : ...
VEKİLLERİ : Av. ...

DAVALILAR : 1- ... Bakanlığı
.
2- ... Komutanlığı
VEKİLİ : Av. ...



DAVANIN KONUSU : Davacı tarafından, sözleşmeli astsubay adaylığına son verilmesine ilişkin Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi (JSGA) Başkanlığının 06/04/2021 günlü işlemi ile bu işlemin dayanağı olan ve 30/04/2020 günlü, 31114 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim - Öğretim Yönetmeliği'nin 25. maddesinin 1. fırkasında yer alan "...Yeterlilik sınavı; sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluşur. Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir." cümlelerinin ve 26. maddesinin 1, 2, 3, 5 ve 6. fıkralarının iptali, yoksun kaldığı mali ve özlük haklarının yasal faizi ile tazmini istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI : Astsubay Eğitim Merkezindeki eğitimini başarılı şekilde ve yüksek notlarla tamamladığı, 29 Temmuz - 8 Ağustos 2019 tarihlerinde yeterlilik sınavına tabi tutulduğu ve başarısız sayılması üzerine açtığı davada, davanın reddi yönünde verilen kararın bölge idare mahkemesi tarafından kaldırıldığı ve dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, söz konusu iptal kararı üzerine doğrudan astsubay olarak nasbedilmesi gerekirken ikinci defa yeterlilik sınavına tabi tutulmasının hukuka aykırı olduğu ve Mahkeme kararını etkisiz kılmaya yönelik bir işlem olduğu,
Nasbının yapılıp yapılmaması hususundaki yetkinin İçişleri Bakanında olduğu, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Yönetim Kurulunun bu konuda yetkisi bulunmadığı, bu sebeple işlemin yetki unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu,
Davalı idarelerin, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu tarafından verilen karara tam olarak uymadığı, Yönetmeliğin 25. maddesi ile yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamını belirleme görevinin Senatoya bırakılmış olmasının; bu hususlara ilişkin kuralların her dönem farklı şekilde düzenlenebileceği sonucunu doğurduğu ve genel, objektif ve somut kriterler çerçevesinde belirlenmediğinden hukuki güvenlik ve idari istikrar ilkelerine aykırı olduğu,

Yönetmeliğin 26. maddesinde yeterlilik sınavının sözlü aşamasına ilişkin usul ve esasların Senato tarafından belirlenmesinin hukuka aykırı olduğu, sınav komisyonu tarafından öğrencinin mesleki bilgi ve uygulama düzeyinin yapılan çok kısa süreli bir sınav aşamasında belirlenmesinin, 11 ay boyunca aldığı eğitimin ise herhangi bir değerlendirmeye tabi tutulmamasının eşyanın tabiatına aykırı olduğu, yeterlilik sınavına ilişkin belirlenen kriterlerin sübjektif değerlendirmelere son derece açık olduğu, yeterlilik sınavında sözlü sınav ile diğer aşamaların başarı notunu belirleme derecelerinin orantısız olduğu, sözlü sınavın başarı puanına etkisinin %70 olması ve Astsubay Eğitim Merkezindeki eğitiminde aldığı notların başarı puanı hesaplanırken dikkate alınmamasının keyfi ve sübjektif değerlendirmelere yol açabileceğinden hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

DAVALILARIN SAVUNMALARI : Davacının 2018 yılı dış kaynaktan sözleşmeli astsubay temini kapsamında yapılan sınavlarda başarılı olarak eğitime alındığı ve eğitimini tamamlamasını takiben yeterlilik sınavına tabi tutulduğu ve bu sınavda başarısız olması üzerine ilişiğinin kesildiği, söz konusu işleme karşı açtığı davada istinaf aşamasında dava konusu işlemin dayanağı Yönetmeliğin Resmi Gazete’de yayınlanmadığından bahisle davanın reddi yönünde verilen Mahkeme kararı kaldırılarak, dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, Mahkeme kararı gereği davacının tekrar okula kaydının yapıldığı ve 11 - 12 Ocak 2021 tarihinde yeterlilik sınavına tabi tutulduğu, sözlü sınavda; 40,66, atış sınavında; 60, spor sınavında; 0 puan aldığı, yapılan değerlendirme neticesinde başarı notunun 37,46 olarak tespit edildiği ve başarısız sayılarak ilişiğinin kesildiği, sözlü sınavda davacıya dört soru sorulduğu, yalnızca iki soruya kısmen doğru cevap verdiği, kalan sorulara yanlış veya eksik cevaplar verdiği, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü ile özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı açısından yetersiz kaldığı, soruları açıklayamadığı ve doğru cevap veremediği, konulara vakıf olmadığının tespit edildiği ve ayrıntılı bir şekilde tutanağa kaydedildiği, spor sınavına tabi tutulduğu ve sağlamalı sistem olması açısından iki kronometre ile sürenin tespit edildiği, davacının koşu pistini 16 dakika, 7 saniyede tamamlaması üzerine spor alanından 0 alarak başarısız sayıldığı, yeterlilik sınavının mevzuata uygun olarak gerçekleştirildiği, davacı hakkında takdir edilen puanların değerlendirme formuna ayrı ayrı yazıldığı ve hukuki denetime uygun olacak şekilde gerekçelerine yer verildiği,
Yönetmeliğin sözlü sınava ilişkin kurallarının Danıştay incelemesinden geçtiği ve Danıştay kararına uygun bir şekilde değişikliklerin işlendiği, sözlü sınav değerlendirme kriterlerinin puanlamasının yönetmelikle yapılması gerektiği iddiasının yersiz ve mevzuat yapma tekniğine aykırı olduğu, kaldı ki söz konusu yetkinin Yönetmelik ile Senatoya verildiği ve Senato tarafından belirlenen puanların JSGA tarafından yapılan bütün yeterlilik sınavlarında aynı şekilde uygulandığından süreklilik kazandığı, dava konu işlemin astsubaylığa nasbetmeme işlemi olmadığı, yeterlilik sınavında başarısız olmadan dolayı ilişik kesme işlemi olduğundan, söz konusu ilişik kesme işleminin JSGA’nin yetkisinde olduğu, davacının yetki hususundaki iddiasının mesnetsiz olduğu, yeterlilik sınavının hukuka uygun ve idarenin takdir yetkisi çerçevesinde gerçekleştirildiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.


DANIŞTAY SAVCISI : Mehmet Akbulut
DÜŞÜNCESİ : Dava, davacının Sözleşmeli Astsubay adaylığına son verilmesine ilişkin Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi(JSGA) Başkanlığı'nın 06/04/2021 tarihli Olur işlemi ile, bu işlemin dayanağı olan Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim - Öğretim Yönetmeliği'nin; 25. maddesinin 1. fırkasında yer alan "...Yeterlik sınavı; sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluşur. Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir." şeklindeki her iki cümle ile, 26. maddesinin 1, 2, 3, 5 ve 6. fıkralarının iptali ve mahrum kaldığı mali ve özlük haklarının yasal faizi ile ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; Davacının 2018 yılı Dış Kaynaktan Sözleşmeli Astsubay temini kapsamında yapılan sınavlarda başarılı olarak Astsubay Eğitim Merkezinde(ASEM) eğitime alındığı ve100 puan üzerinden 78 puanla eğitimini tamamlamasını takiben 29/07/2019-08/08/2019 tarihlerinde yeterlik sınavına tabi tutulduğu ve bu sınavdan başarısız olması üzerine ilişiğinin kesildiği, söz konusu işleme karşı açtığı davada, dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, Bursa Işıklar Jandarma Astsubay Meslek Yüksek Okulu Komutanlığı Yönetim Kurulunun 24 Kasım 2020 tarihli kararı ile mahkeme kararının gerekçesi gözetilerek resmi gazetede yayımlanan yönetmelik uyarınca davacının yeniden yeterlilik sınavına tabi tutulmasına karar verildiği,Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığının 21/09/2018 tarihli emri gereği yapılan JSGA Başkanlığı Senatosunun 2018-2019/12 sayılı toplantısında alınan Senato Kararı ile mesleki bilgi ve uygulamanın ölçülmesine ilişkin konular, her bir alanda yeterlilik notları ve yüzdeleri ile dava konusu yönetmelikte belirtilen dört sözlü sınav kriterinden her birinin not değerlerinin belirlendiği, bu kapsamda "Mesleki bilgi ve uygulama düzeyi" kriterinin not değerinin "40" puan diğer üç kriterin her birinin not değerinin ise "20" puan olarak tespit edildiği, spor sınavında 3000m. koşu uygulaması yapılmasına, atış sınavında 2 numaralı güç kazandırma atışı uygulaması yapılmasına, 3000. metre koşu standartı olarak 14 dakika ve altındaki derecelere 100 puan, 14 dakikanın üzerindeki derecelere sıfır puan verilmesine, atış sınavında sıfır ve bir vuruş için sıfır puan, iki vuruş için 60 puan, üç vuruş için ise 100 puan verilmesine karar verildiği, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Senatosunun kararı ile belirlenen sınav esaslarına göre 11-12 Ocak 2021 tarihinde yeniden yeterlilik sınavına tabi tutulduğu, yeterlilik sınavının sözlü bölümünden 40,66 puan, spor sınavından sıfır puan, atış sınavından 60 puan aldığı, yapılan değerlendirme sonucunda 60 puanın altında (37,46 puan) alması sebebiyle yeterlilik sınavında başarısız sayılarak sözleşmeli astsubay adaylığına son verilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Dava konusu düzenleyici işlemlerin iptali istemi yönünden yapılan incelemede;
2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu'nun "Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi" başlıklı 13/A maddesinin 13. Fıkrasında "Akademi bünyesindeki tüm birimlerde öğrenim gören öğrencilerden öğrenim süresini başarıyla tamamlayanların subay ve astsubay nasbedilmeleri için Akademi tarafından yapılacak yeterlilik sınavında başarılı olması gerekmektedir. Yeterlilik sınavına ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir." düzenlemesine yer verilmiştir.
30.04.2020 tarihli ve 31114 sayılı resmi gazetede yayımlanan Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin "Yeterlilik sınavı" başlıklı 25. Maddesinin 1. Fıkrasında " (1) Temel Kolluk Eğitimini başarı ile tamamlayan öğrenciler, subay veya astsubay olarak naspedilmeden önce yeterlilik sınavına tabi tutulur. Yeterlilik sınavı; sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluşur. Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir." düzenlemesine, aynı yönetmeliğin "Yeterlilik sınavının icrası" başlıklı 26. Maddesinde " (1) Senatoda alınan kararlar doğrultusunda tespit edilen alanların her biri için ayrı komisyonlar oluşturulur. Komisyonların sınavla ilgili usul ve esasları Senato tarafından belirlenir.
(2) Sınav komisyonu tarafından yapılacak sözlü sınavda öğrenciler;
a) Mesleki bilgi ve uygulama düzeyi,
b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü,
c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı,
ç) Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu,
hususları açısından yüz tam puan üzerinden değerlendirilirler.
(3) Sözlü sınavlarda, soru hazırlama komisyonu tarafından hazırlanarak bastırılan sorular arasından öğrencilere soru kartı çektirilerek cevaplamaları istenir. Sınav komisyonu tarafından öğrenciye konu ile ilgili ilave sorular sorulabileceği gibi ilave uygulamalar da yaptırılabilir.
(4) Sınav komisyonu üyeleri tarafından verilen puanlar ayrı ayrı puan değerlendirme karar formuna işlenir. Komisyon üyelerinin ayrı ayrı vermiş oldukları puanların aritmetik ortalaması alınarak öğrencilerin sınav puanı tespit edilir.
(5) Yeterlilik sınavı başarı notu; sözlü sınav notunun %70’i, spor sınav notunun %15’i, atış sınav notunun %15’i alınarak belirlenir. Öğrencinin sınavda başarılı olabilmesi için yüz tam puan üzerinden en az altmış puan alması gerekir. Başarısız olan öğrencinin aldığı puan ve gerekçesi puan değerlendirme karar formuna işlenir. Sınav sonuçları Merkezi Sınav Komisyonuna bildirilir ve sınav sonuçları Merkezi Sınav Komisyonu tarafından ilan edilir.
(6) Sınavda başarısız olan öğrenciler; subay veya astsubay naspedilmezler, akademik program kapsamında sertifika ve öğrenim belgeleri verilir ve kıta kaynaklı olanlar kıtalarına gönderilir, dış kaynaktan temin edilenlerin ise ilişiği kesilir. ..." düzenlemesine yer verilmiştir.
Dava konusu yönetmelik hükümleri incelendiğinde; yeterlilik sınavının sözlü sınav,atış ve spor sınavı olmak üzere üç aşamalı olarak yapılacağı, sözlü sınav kriterlerinin neler olduğu, yeterlilik sınavı başarı notunun sözlü sınav notunun %70’i, spor sınav notunun %15’i, atış sınav notunun %15’i alınarak hesap edileceği belirtilmiş ise de, sözlü sınav kriterlerinden hangi kriterin kaç puan üzerinden değerlendirileceği, eğitimi verilen atış ve spor sınav konularının puanlamasının nasıl yapılacağı konusunda somut bir düzenlemeye yer verilmediği, bu husustaki düzenlemelerin JSGA Başkanlığı senatosunun kararına bırakıldığı anlaşılmaktadır.
İçişleri Bakanlığınca 21/03/2017 tarihinde onaylanmakla birlikte Resmî Gazete'de yayınlanmayan, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin ilk halindeki 25. maddesinin 1. fıkrasındaki "... ve not ağırlıklarına eğitim öğretim dönemi başında Senato tarafından karar verilir..." ibaresinin iptali istemiyle açılan bir başka davada Danıştay 8. Dairesinin 26/05/2021 tarih ve E:2019/292, K:2021/2680 sayılı kararı ile " genel, objektif ve somut kriterler çerçevesinde belirlenmesi gereken bu hususun, hukuki güvenlik ve idari istikrar ilkeleri çerçevesinde önceden öngörülebilir şekilde genel düzenleyici işlem olan ve Resmî Gazete'de yayımlanması gereken Yönetmelik ile düzenlenmesinin zorunlu olduğu, her yıl değiştirilmeye müsait şekilde Senato kararı ile belirleneceğinin öngörülmesinde bu yönüyle de hukuka uyarlık bulunmadığı" denilerek anılan düzenlemenin iptaline karar verilmiş, Danıştay İDDK'nun 07/03/2022 tarih ve E.2021/2966,K.2022/741 sayılı kararı ile bu karar onanmıştır. Bir başka ifade ile yeterlilik sınavı not ağırlıklarının senato kararı ile değil, yönetmelik ile yapılacak düzenleme ile belirlenmesi gerektiğine işaret edilmiştir.
Sözleşmeli astsubay adaylarına verilen eğitimin özellikleri ve adaylara kazandırılacak nitelikler ve verilecek eğitimlerdeki gelişmelere bağlı olarak yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamlarının ve özellikle somut olarak başarı düzeyinin ölçülmesi mümkün olan atış ve spor konularından sınavda hangisinin veya hangilerinin uygulanacağı spor ve atış sınavlarındaki başarı standartlarının ne olacağının tespiti hususunun senato kararına bırakılması askeri hizmetin bir gereği olup anılan yönetmeliğin 25. maddesinin 1. fıkrasında üst hukuk normuna ve hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Senato kararı incelendiğinde,3000 metre koşu uygulaması bakımından önceden belirlenen standarta uygun sürede koşunun tamamlanması halinde, koşu sınavında başarılı sayılmak için belirlenen süreden daha kısa sürede koşuyu tamamlayanlar bakımından bir ayrım yapılmaksızın 100 puan verilmesi ve bu puanın yeterlilik sınav sonucuna 15 puan olarak yansıtılmasının öngörüldüğü, ancak atış sınavında üç atıştan ikisinin isabet ettirilmesi atış görevinden başarılı sayılmak için yeterli olduğu halde, bu sınav yönünden iki atış isabet ettirilmesi halinde 60 puan verilmesinin, üç atış isabet ettirilmesi halinde ise 100 puan verilmesinin ve bu puanların % 15'inin sınav sonucuna 9 veya 15 puan olarak yansıtılmasının öngörüldüğü dikkate alındığında, bu düzenlemenin sınav değerlendirme sonucunu etkileyen yeni kural niteliğinde olduğu, oysa atış ve spor sınavı uygulamasında standarta uygun olarak atış ve spor sınavını tamamlayanlara kaç puan verileceğinin, belirlenen standartlardan daha iyi derecede sınavın tamamlanması halinde ayrıca puan verilip verilmeyeceğinin yönetmelikte önceden yapılan düzenleme ile belirlenmesi gereklidir.
Yeterlilik sınav kriterlerinden hangi kriterin hangi puan üzerinden değerlendirileceğinin anılan Danıştay kararında belirtildiği üzere önceden öngörülebilir şekilde genel düzenleyici işlem olan yönetmelik ile düzenlenmesi gerekirken, bu düzenlemelerin hemen her yıl değiştirilebilecek şekilde senato kararı ile belirlenmesinin öngörülmesine ilişkin anılan yönetmeliğin 26. maddesinin 1. ve 2. fıkralarındaki düzenlemelerde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu'nun 13/A maddesinin 13. Fıkrasında "Akademi bünyesindeki tüm birimlerde öğrenim gören öğrencilerden öğrenim süresini başarıyla tamamlayanların subay ve astsubay nasbedilmeleri için Akademi tarafından yapılacak yeterlilik sınavında başarılı olması, Yeterlilik sınavına ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenmesi öngörülmüş olup, sözleşmeli astsubay adaylarının eğitimleri süresince kazandıkları niteliklerin bu eğitim sırasında girdikleri sınavları tamamlayıcı nitelikte ayrıca sözlü ve uygulamalı sınava tabi tutularak niteliklerinin ölçülmesi, böylece kamu hizmetinin ehil ve daha nitelikli personel eliyle gördürülmesinin temini için sınavın yapılış usul ve esaslarının belirlenmesinde takdir yetkisi mevcut olup iptali istenen diğer düzenlemelerin idareye tanınan takdir yetkisi çerçevesinde ve üst hukuk normlarına uygun olarak yapıldığı sonucuna varılmıştır.
Bireysel işlem yönünden yapılan incelemede;
Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim - Öğretim Yönetmeliği'nin 26. Maddesinin 4. fıkrasında "Sınav komisyonu üyeleri tarafından verilen puanlar ayrı ayrı puan değerlendirme karar formuna işlenir. Komisyon üyelerinin ayrı ayrı vermiş oldukları puanların aritmetik ortalaması alınarak öğrencilerin sınav puanı tespit edilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Bu düzenlemeden anlaşılacağı üzere sözlü sınavın hukukilik denetiminin yapılabilmesi için sınavda sorulan soruların cevaplarına komisyon üyelerince takdir edilen ve ilgili düzenlemede belirlenen başarı düzeyinin altında olan puanların gerekçelerinin her bir üye tarafından ayrı ayrı ortaya konulması gerekmektedir. (Danıştay 2.Dairesinin 19/02/2015 tarih ve E.2014/8821,K.2015/1537 sayılı kararı aynı yöndedir.)
Yapılan sözlü sınav sonucu düzenlenen 12/01/2021 tarihli sözlü sınav tutanağı incelendiğinde, davacıya sözlü sınav kriterleri yönünden eksik puan verilmesinin gerekçeleri ortaya konulmuş ise de; eksik puan verilmesinin gerekçelerinin her bir üye tarafından yapılan değerlendirme sonucuna göre değil, ortak yapılmış değerlendirme sonucuna göre düzenlendiği ve tutanağın bütün sınav komisyon üyeleri tarafından imzalandığı, bu halde görülen eksiklikler aynı ise, sınav komisyon üyelerinin her biri tarafından verilen puanların da aynı olması gerektiği, oysa her bir kriter yönünden yapılan değerlendirmede sınav komisyon üyelerince farklı puanların takdir edilmiş olduğu dikkate alındığında sınavın yargısal denetime elverişli olarak yapılmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda belirtildiği şekilde, davacının girmiş olduğu yeterlilik sözlü sınavında sınav kriterleri için belirlenen puanların altında puan verilmesinin gerekçelerinin usulüne uygun olarak ortaya konulmadığı, sınav değerlendirmesinin yönetmelik ile düzenlenen not ağırlıklarına göre yapılması gerekirken senato kararına göre yapılarak davacının sözlü sınavda başarısız sayıldığı anlaşıldığından davacının yeterlilik sözlü sınavında başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Diğer taraftan, bu durumun davacının sözlü sınavı kazandığı sonucunu doğurmayacağı, davacının usulüne uygun olarak yapılacak düzenleme kapsamında yeniden sözlü sınava alınarak değerlendirmeye tabi tutulması gerektiği açıktır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu yönetmeliğin 26. maddesinin 1.ve 2. fıkralarının iptaline, anılan yönetmeliğin diğer maddelerine yönelik iptal isteminin reddine, davacının Sözleşmeli Astsubay adaylığına son verilmesine ilişkin bireysel işlemin iptaline, bu aşamada davacının mahrum kaldığı mali ve özlük haklarının yasal faizi ile ödenmesi isteminin reddine karar karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Sekizinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 19/07/2023 günlü, K:2023/33 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 2. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada; duruşma için belirlenen 13/11/2025 günü, davacı vekili Av. ...'ın ve davalı idareleri temsilen Av. ...'ın geldiği görülerek, Danıştay Savcısının hazır bulunduğu açık duruşmaya başlanıldı. Duruşmada hazır bulunan taraflara usulüne göre söz verilip dinlenildikten ve Savcının düşüncesi alındıktan sonra duruşmaya son verildi. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY :
Davacının, 2018 yılı dış kaynaktan sözleşmeli astsubay temini kapsamında yapılan sınavlarda başarılı olarak eğitime katılmaya hak kazandığı, gerçekleştirilen eğitim sonucunda yeterlilik sınavına katıldığı, anılan sınavda başarısız olması üzerine açtığı davada İdare Mahkemesince davanın reddine karar verildiği, bu karara yönelik istinaf istemi ise, işlemin dayanağı olan Yönetmeliğin Resmi Gazete’de yayınlanmamasından dolayı Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu tarafından başka bir davada verilen yürütmenin durdurulması kararından bahisle Bölge İdare Mahkemesince kabul edilerek Mahkeme kararının kaldırıldığı ve dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, akabinde davalı idare tarafından hazırlanan Yönetmeliğin Resmi Gazete’de yayınlandığı ve davacının bu Yönetmeliğe göre tekrar yeterlilik sınavına katıldığı, bu sınavda da başarısız olması üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT :
2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu'nun "Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi" başlıklı 13/A maddesinde "...Akademi bünyesindeki tüm birimlerde öğrenim gören öğrencilerden öğrenim süresini başarıyla tamamlayanların subay ve astsubay nasbedilmeleri için Akademi tarafından yapılacak yeterlilik sınavında başarılı olması gerekmektedir. Yeterlilik sınavına ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir...
... yapılan yeterlilik sınavından başarılı olamayanlar ise eğitim öncesi statülerine geri dönüş yaparlar." hükmüne yer verilmiştir.
30/04/2020 günlü, 31114 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "(1) Bu Yönetmeliğin amacı; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi bünyesinde teşkil edilen Eğitim Merkezi Komutanlığı sorumluluğunda öğrenci ve kursiyerlere verilecek eğitim ve öğretime ilişkin usul ve esasları belirlemektir." hükmü, "Yeterlilik sınavı" başlıklı 25. maddesinde, "(1) Temel Kolluk Eğitimini başarı ile tamamlayan öğrenciler, subay veya astsubay olarak naspedilmeden önce yeterlilik sınavına tabi tutulur. Yeterlilik sınavı; sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluşur. Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir. (2) Yıllık çalışma takviminde planlanan yeterlilik sınavının yerleri ve saatleri sınav tarihinden en az bir hafta önce ilan edilir. (3) Sınav, Temel Kolluk Eğitiminin tamamlanmasını müteakip en geç iki hafta içinde yapılır. (4) Sınav ile ilgili komisyonların kurulması, görevlendirme ve çalışma esasları Senato tarafından belirlenir. (5) Sınav komisyonu başkan ve üyeleri; boşanmış olsalar dahi eşlerinin, üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kayın hısımlarının veya evlatlıklarının katıldığı sınavda görev alamazlar." hükmü, "Yeterlilik sınavının icrası" başlıklı 26. maddesinde, "(1) Senatoda alınan kararlar doğrultusunda tespit edilen alanların her biri için ayrı komisyonlar oluşturulur. Komisyonların sınavla ilgili usul ve esasları Senato tarafından belirlenir. (2) Sınav komisyonu tarafından yapılacak sözlü sınavda öğrenciler; a) Mesleki bilgi ve uygulama düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, ç) Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu, hususları açısından yüz tam puan üzerinden değerlendirilirler. (3) Sözlü sınavlarda, soru hazırlama komisyonu tarafından hazırlanarak bastırılan sorular arasından öğrencilere soru kartı çektirilerek cevaplamaları istenir. Sınav komisyonu tarafından öğrenciye konu ile ilgili ilave sorular sorulabileceği gibi ilave uygulamalar da yaptırılabilir. (4) Sınav komisyonu üyeleri tarafından verilen puanlar ayrı ayrı puan değerlendirme karar formuna işlenir. Komisyon üyelerinin ayrı ayrı vermiş oldukları puanların aritmetik ortalaması alınarak öğrencilerin sınav puanı tespit edilir. (5) Yeterlilik sınavı başarı notu; sözlü sınav notunun %70’i, spor sınav notunun %15’i, atış sınav notunun %15’i alınarak belirlenir. Öğrencinin sınavda başarılı olabilmesi için yüz tam puan üzerinden en az altmış puan alması gerekir. Başarısız olan öğrencinin aldığı puan ve gerekçesi puan değerlendirme karar formuna işlenir. Sınav sonuçları Merkezi Sınav Komisyonuna bildirilir ve sınav sonuçları Merkezi Sınav Komisyonu tarafından ilan edilir. (6) Sınavda başarısız olan öğrenciler; subay veya astsubay naspedilmezler, akademik program kapsamında sertifika ve öğrenim belgeleri verilir ve kıta kaynaklı olanlar kıtalarına gönderilir, dış kaynaktan temin edilenlerin ise ilişiği kesilir. (7) Değerlendirme karar formları Akademi Başkanlığınca ilgili mevzuat çerçevesinde muhafaza edilir. (8) Sınav komisyonu kararlarına itirazlar değerlendirilmeye alınmaz." hükmü düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dava konusu Yönetmeliğin 25. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "...Yeterlilik sınavı; sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluşur..." hükmünün iptali istemi yönünden;
Dava konusu Yönetmeliğin 25. maddesinde yeterlilik sınavı düzenlenmiş olup, iptali istenilen hükümde yeterlilik sınavının sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluştuğu belirtilmiştir.
Bir hiyerarşik normlar sistemi olan hukuk düzeninde, alt düzeydeki normların, yürürlüklerini üst düzeydeki normlardan aldığı kuşkusuzdur. Normlar hiyerarşisinin en üstünde evrensel hukuk ilkeleri ve Anayasa bulunmakta, daha sonra gelen kanunlar ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleri düzenleme yetkisini Anayasa'dan, yönetmelikler ise kanun ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinden almaktadır. Dolayısıyla; bir normun, kendisinden daha üst konumda bulunan ve dayanağını oluşturan bir norma aykırı veya bunu değiştirici nitelikte bir hüküm getirmesi mümkün bulunmamaktadır.
İdarelerin yönetmelik ve daha alt düzenleyici işlemler ile düzenleme yetkisi, yasama organının çizdiği sınırlar içinde, başta Anayasa olmak üzere üst hukuk normlarına aykırı olmamak kayıt ve şartına bağlı olarak gerçekleşebilir. Öğretide de türevsel bir yetki olarak kabul edilen idarelerin düzenleme yetkisinin, üst normlarla getirilen hükümleri kısıtlayacak bir şekilde kullanılamayacağı idare hukukunun en temel prensiplerindendir.
Mevzuat yapma tekniği açısından da, idarenin kanunla kendisine verilmiş olan görevleri idari metinlerle düzenlerken, bu görevlerin gerektirdiği teknik detayların belirlenmesi noktasında da takdir hakkına sahip olduğu, bu takdir hakkının kamu yararı ve kamu düzenine uygun olarak kullanılması gerektiği tartışmasızdır.
2803 sayılı Kanun'un 13/A maddesinde, Akademi bünyesindeki tüm birimlerde öğrenim gören öğrencilerden öğrenim süresini başarıyla tamamlayanların subay ve astsubay nasbedilmeleri için Akademi tarafından yapılacak yeterlilik sınavında başarılı olması gerektiği, yeterlilik sınavına ilişkin usul ve esasların İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirleneceği kuralına yer verilmiştir. Anılan maddede yeterlilik sınavının şekline ilişkin herhangi bir ayrıntıya yer verilmemiş olup, bu konuda düzenlemenin yönetmeliğe bırakıldığı görülmektedir.
Anılan Kanun maddesine dayalı olarak çıkarılan dava konusu Yönetmelik hükmünde ise yeterlilik sınavının sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluştuğu düzenlenmiş olup, yeterlilik sınavının bu şekilde yapılmasının öngörülmesi takdir yetkisi kapsamındadır.
Anayasa’nın 125. maddesinde idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtilmekte olup, yukarıda belirtilen şekilde yapılan yeterlilik sınavı sonucu tesis edilen işlemler de bu kapsamda bulunmaktadır. Yeterlilik sınavının sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluşması sınava girenlerin değerlendirilmesi noktasında idareye sınırsız bir takdir yetkisi tanımamakta; sınav sonucunun hukuka uygunluk denetiminin mahkemelerce yapılabilmesi imkânı bulunmaktadır.
Bu durumda, 2803 sayılı Kanun'un 13/A maddesine dayalı olarak düzenlenen dava konusu Yönetmelik hükmünde yeterlilik sınavının sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluşturulmasında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Nitekim Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 17/05/2023 günlü, E:2022/963, K:2023/1033 sayılı kararında "...3201 sayılı Kanun'un Ek 1. maddesinde, '4652 sayılı Polis Yüksek Öğretim Kanunu gereğince öğrenim gören öğrencilerin, Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı rütbelerine aday memur olarak atanmaları için, öğrenim süresini başarıyla tamamlamaları ve eğitim sonunda Polis Akademisi Başkanlığınca yapılacak sınavda başarılı olmalarının şart olduğu' hükme bağlanmış olmakla birlikte, bu sınavın yazılı olması gerektiği yolunda bir kurala yer verilmemiş olduğundan, öğrenimi öncesinde yapılan sınavları geçen ve öğrenimini başarıyla bitirenler yönünden, idarece kanun hükmü uyarınca yapılması gereken sınavın Yönetmelik'te sözlü sınav olarak belirlenmesinde ve uygulanmasında hukuka aykırılık bulunduğundan söz etmek mümkün değildir." gerekçelerine yer verilerek benzer yönde bir değerlendirmede bulunulmuştur.
Dava konusu Yönetmeliğin 25. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "...Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir." hükmü ile 26. maddesinin 1. fıkrasının iptali istemi yönünden;
Dava konusu Yönetmeliğin 25. maddesinin 1. fıkrasında, Temel Kolluk Eğitimini başarı ile tamamlayan öğrencilerin yeterlilik sınavına tabi tutulacağı ve yeterlilik sınavının nasıl yapılacağı açıklanmış, yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamlarının Senato tarafından belirleneceği ve öğrencilere tebliğ edileceği kuralına yer verilmiştir. Dava konusu Yönetmeliğin 26. maddesinin 1. fıkrasında ise, Senatoda alınan kararlar doğrultusunda tespit edilen alanların her biri için ayrı komisyonların oluşturulacağı, komisyonların sınavla ilgili usul ve esaslarının Senato tarafından belirleneceği düzenlenmiştir.
Anayasa Mahkemesi kararlarında, Anayasa’nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti, "insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, eylem ve işlemleri hukuka uygun olan, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, Anayasa’ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan, Anayasa ve yasalarla kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlet " şeklinde tanımlanmıştır.
Anayasa'nın 2. maddesinde Türkiye Cumhuriyeti'nin nitelikleri arasında sayılan hukuk devletinin en önemli unsurlarından birisi "hukuki güvenlik ilkesi"dir. Hukuki güvenlik ilkesi, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar. Diğer bir ifadeyle hukuki güvenlik ilkesi, kişilerin hukuksal ilişkiler kurarken tabi olacakları hukuk kurallarını önceden bilmeleri anlamına gelirken, "idari istikrar ilkesi" ise, bu kurallara dayanılarak kazanılan hakların korunacağı güvencesinin kişilere verilmesini ifade etmektedir.
Dava konusu düzenlemeler ile Senato tarafından belirleneceği öngörülen hususların, genel, objektif ve somut kriterler çerçevesinde belirlenmesi gerektiği, bu kapsamda anılan kuralların, hukuki güvenlik ve idari istikrar ilkeleri çerçevesinde önceden öngörülebilir şekilde genel düzenleyici işlem olan yönetmelikle yapılmasının zorunlu olduğu, her yıl değiştirilmeye müsait şekilde Senato kararı ile belirleneceğinin öngörülmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Nitekim, İçişleri Bakanlığınca 21/03/2017 tarihinde onaylanarak yürürlüğe giren Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Eğitim- Öğretim Yönetmeliğinin 25. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "...Yeterlilik sınavının hangi alanlarda yapılacağı, sınavın uygulama yöntemi, konu kapsamları ve not ağırlıklarına Eğitim Öğretim Dönemi başında Senato tarafından karar verilir ve öğrencilere tebliğ edilir." cümlesindeki "... ve not ağırlıklarına eğitim öğretim dönemi başında Senato tarafından karar verilir..." ibaresi ile diğer bazı hükümlerine karşı açılan davada Danıştay Sekizinci Dairesinin 26/05/2021 günlü, E:2019/293, K:2021/2681 sayılı kararında "...Öte yandan, Yönetmeliğin dava konusu "Yeterlilik sınavı" başlıklı 25. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "... ve not ağırlıklarına eğitim öğretim dönemi başında Senato tarafından karar verilir..." ibaresi ile, yeterlilik sınavı not ağırlıklarına eğitim öğretim dönemi başında Senato tarafından karar verileceği düzenlenmiş ise de; genel, objektif ve somut kriterler çerçevesinde belirlenmesi gereken bu hususun, hukuki güvenlik ve idari istikrar ilkeleri çerçevesinde önceden öngörülebilir şekilde genel düzenleyici işlem olan ve yukarıda belirtildiği üzere Resmi Gazete'de yayımlanması gereken Yönetmelik ile düzenlenmesi zorunlu olup, her yıl değiştirilmeye müsait şekilde Senato kararı ile belirleneceğinin öngörülmesinde bu yönüyle de hukuka uyarlık bulunmamaktadır." gerekçesine yer verilerek iptal kararı verildiği, anılan karara yönelik davalı idareler tarafından yapılan temyiz isteminin Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 07/03/2022 günlü, E:2021/2967, K:2022/742 sayılı kararıyla reddedildiği anlaşılmaktadır.
Dava konusu Yönetmeliğin 26. maddesinin 2, 3, 5 ve 6. fıkralarının iptali istemi yönünden;
Dava konusu Yönetmeliğin iptali istenilen hükümlerinde, sınav komisyonu tarafından yapılacak sözlü sınavda öğrencilerin; a) Mesleki bilgi ve uygulama düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, ç) Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu hususları açısından yüz tam puan üzerinden değerlendirileceği, sözlü sınavlarda, soru hazırlama komisyonu tarafından hazırlanarak bastırılan sorular arasından öğrencilere soru kartı çektirilerek cevaplamalarının istenileceği, sınav komisyonu tarafından öğrenciye konu ile ilgili ilave sorular sorulabileceği gibi ilave uygulamaların da yaptırılabileceği, yeterlilik sınavı başarı notunun; sözlü sınav notunun %70’i, spor sınav notunun %15’i, atış sınav notunun %15’i alınarak belirleneceği, öğrencinin sınavda başarılı olabilmesi için yüz tam puan üzerinden en az altmış puan alması gerektiği, başarısız olan öğrencinin aldığı puan ve gerekçesinin puan değerlendirme karar formuna işleneceği, sınav sonuçlarının Merkezi Sınav Komisyonuna bildirileceği ve sınav sonuçlarının Merkezi Sınav Komisyonu tarafından ilan edileceği, sınavda başarısız olan öğrencilerin; subay veya astsubay olarak naspedilmeyeceği, akademik program kapsamında sertifika ve öğrenim belgelerinin verileceği, kıta kaynaklı olanların kıtalarına gönderileceği, dış kaynaktan temin edilenlerin ise ilişiğinin kesileceği kuralına yer verilmiştir.
Aktarılan düzenleme ile astsubay veya subay olarak nasbedilecek öğrencilere yönelik yapılacak yeterlilik sınavı aşamalarından olan sözlü sınavın yapılış usulü ve değerlendirilme biçimine ilişkin temel kriterlerin belirlendiği, idarenin bu tür sınavlardaki temel kriterlere yönelik oranları belirleme ve yeterlilik sınavı başarı puanının hesaplanma yöntemi konusunda takdir yetkisine sahip olduğu, öte yandan anılan sınavda başarısız olan öğrencilere yönelik olarak tesis edilecek olan işlemin 2803 sayılı Kanun'un 13/A maddesine uygun olarak düzenlendiği anlaşıldığından, dava konusu Yönetmeliğin 26. maddesinin 2, 3, 5 ve 6. fıkralarında hukuka ve üst hukuk normlarına aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, Astsubay Eğitim Merkezindeki eğitiminde aldığı notların davacıya yalnızca yeterlilik sınavına girme hakkı verdiği, söz konusu değerlendirmelerden alınan olumlu notların doğrudan yeterlilik sınavında verilecek notların değerlendirmesinde bir karine olarak esas alınamayacağı ve yeterlilik sınavında verilen notları hukuken sakatlamayacağı da açıktır.


Davacının, sözleşmeli astsubay adaylığına son verilmesine ilişkin Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığının 06/04/2021 günlü işleminin iptali istemi yönünden;
Dava konusu Yönetmeliğin 25. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "...Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir." hükmü ile 26. maddesinin 1. fıkrasının Dairemizce hukuka aykırı olduğu tespit edildiğinden, anılan düzenlemeler uyarınca gerçekleştirilen yeterlilik sınavı neticesinde davacının başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Davacının yoksun kaldığı mali ve özlük haklarının yasal faizi ile tazmini istemi yönünden;
Davacının adaylığına son verilmesine ilişkin işlemin iptal edilmiş olmasının davacının doğrudan ilgili kadroya atanması sonucunu doğurmadığı, Dairemizin işbu kararı dikkate alınarak düzenlenecek Yönetmeliğine göre yeniden yeterlilik sınavına girmesi gerektiği açıktır.
Bu durumda, davacının yeniden yapılacak yeterlilik sınavında başarılı olmasının akabinde ilgili kadroya atanabilecek olması karşısında, henüz atanıp atanamayacağı hususunun belirli olmaması nedeniyle davacının yoksun kaldığı mali ve özlük haklarının faiziyle birlikte ödenmesi istemi hakkında bu aşamada karar verilmesine yer bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. 30/04/2020 günlü, 31114 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin 25. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "...Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir." hükmü ile 26. maddesinin 1. fıkrasının İPTALİNE oyçokluğuyla,
2\. Anılan Yönetmeliğin 25. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "...Yeterlilik sınavı; sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluşur..." hükmü ile Yönetmeliğin 26. maddesinin 2, 3 ve 5. fıkralarının iptali istemine yönelik olarak DAVANIN REDDİNE oyçokluğuyla, 26. maddesinin 6. fıkrasının iptali istemine yönelik olarak DAVANIN REDDİNE oybirliğiyle,
3\. Davacının, Sözleşmeli Astsubay adaylığına son verilmesine ilişkin Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığının 06/04/2021 günlü işleminin İPTALİNE oybirliğiyle,
4\. Davacının yoksun kaldığı mali ve özlük haklarının yasal faizi ile tazmini istemine yönelik olarak KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA oybirliğiyle,
5\. Aşağıda dökümü yapılan...-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre yarısı olan ...-TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına, diğer yarısı olan ...-TL'nin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine, artan posta ücretinin kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,

6\. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre duruşmalı işler için belirlenen ...-TL vekalet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine, ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine,
7\. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 13/11/2025 tarihinde karar verildi.




(X) KARŞI OY :

Dava konusu Yönetmeliğin 26. maddesinin 2. fıkrasında sözlü sınavda adaylara yönelik mesleki bilgi ve uygulama düzeyinin ölçüleceğinin düzenlendiği, adayların teorik düzeyde edindikleri mesleki bilgi konuları açısından eşit ve objektif olarak değerlendirilebilmesi için yazılı bir sınavın yapılmasının gerekli olduğu, bu açıdan dava konusu Yönetmeliğin 25. maddesinin 1. fırkasında yer alan "...Yeterlilik sınavı; sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluşur..." hükmünün eksik düzenleme içerdiği, bu kapsamda yazılı sınavın da yeterlilik sınavı aşamalarından biri olması gerektiği, 26. maddesinin 5. fıkrasında ise yazılı sınavı da içerecek şekilde başarı notunun tespit edilmesi gerektiği görüşünde olduğumdan, dava konusu Yönetmeliğin 25. maddesinin 1. fırkasında yer alan "...Yeterlilik sınavı; sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluşur..." hükmü ile 26. maddesinin 5. fıkrasının iptal edilmesi gerektiği oyuyla bu hükümler yönünden çoğunluk görüşüne katılmıyorum.







(XX) KARŞI OY :

Mevzuat yapma tekniği açısından, idarenin kanunla kendisine verilmiş olan görevleri idari metinlerle düzenlerken, bu görevlerin gerektirdiği teknik detayların belirlenmesi noktasında takdir hakkına sahip olduğu, bu takdir hakkının kamu yararı ve kamu düzenine uygun olarak kullanılması gerektiği tartışmasızdır.
Dava konusu Yönetmeliği'nin 25. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "...Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir." hükmü ile 26. maddesinin 1. fıkrasının yeterlilik sınavına ilişkin teknik detayları içermesi nedeniyle anılan hususların Senatoya bırakılmasının askeri hizmetin bir gereği olduğu ve idarenin bu konuda takdir hakkına sahip olduğu görüşünde olduğumdan, anılan düzenlemelere ilişkin olarak da davanın reddi gerektiği oyuyla bu hükümler yönünden çoğunluk görüşüne katılmıyorum.





(XXX) KARŞI OY :

2803 sayılı Kanun'un 13/A maddesinde "...Akademi bünyesindeki tüm birimlerde öğrenim gören öğrencilerden öğrenim süresini başarıyla tamamlayanların subay ve astsubay nasbedilmeleri için Akademi tarafından yapılacak yeterlilik sınavında başarılı olması gerekmektedir. Yeterlilik sınavına ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir..." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan düzenlemede, subay ve astsubay adaylarına yönelik gerçekleştirilecek yeterlilik sınavının usulüne ilişkin herhangi bir kural bulunmadığı, dava konusu Yönetmelikte ise yeterlilik sınavının sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluştuğu anlaşılmaktadır.
Yeterlilik sınavı sonucuna göre ilgililer subay ya da astsubay olarak naspedilmekte olup, bu derece önemli bir sınavın herkesin eşit koşullarda yarışmasını sağlayan yazılı sınav yerine, kuşku uyandırabilecek öğeler taşıyan, her zaman öznel değerlendirmeyi beraberinde getiren ve niteliği itibarıyla yargısal denetime olanak vermeyen sözlü sınav ile ölçülmesinin kamu yararı düşüncesiyle bağdaşmayacağı açıktır.
Bu durumda, nesnelliği hususunda güven verebilecek ve adayların yalnız biçimsel değil fiilen de yargısal haklarını kullanmalarına olanak sağlayacak bir yöntem olan yazılı sınav yerine öznel değerlendirmelere açık olan sözlü sınavın tek başına yeterlilik sınavı sonucu etkilemesinin hukuka ve kamu yararına aykırı olacağı görüşünde olduğumdan, dava konusu Yönetmeliğin 25. maddesinin 1. fırkasında yer alan "...Yeterlilik sınavı; sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluşur..." hükmü ile 26. maddesinin 2,3 ve 5. fıkralarının iptal edilmesi gerektiği oyuyla bu hükümler yönünden çoğunluk görüşüne katılmıyorum.