Danıştay danistay 2023/3325 E. 2025/3136 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/3325
Karar No : 2025/3136

DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU : Bitlis Polis Meslek Eğitim Merkezinde (POMEM) öğrenim gören davacının, eğitim merkezinden ilişiğinin kesilmesine ilişkin 17/01/2017 günlü Polis Akademisi Başkanlığı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan ... günlü, ... sayılı Polis Akademisi Başkanlığı Akademi Yönetim Kurulu kararının iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI : İdarenin hatalı işlem tesis ettiği, dava konusu işlemlerin hukuki dayanağının olmadığı ve iptalleri gerektiği ileri sürülmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI : 15 Temmuz 2016 başarısız darbe girişimi sonrası ilgili Kanun Hükmünde Kararnameler ile kapatılan askeri okullardan ilişiği kesildiği anlaşılanların, Polis Akademisi Yönetim Kurulunca eğitim merkezlerinden ilişiklerinin kesilmesine karar verildiği, davacının ilişiğinin de bu karar doğrultusunda kesildiği, dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu edilen ... günlü, ... sayılı Polis Akademisi Başkanlığı Akademi Yönetim Kurulu kararı, kesinleşen yargı kararıyla iptal edildiğinden işin esası hakkında karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi; davacının eğitim merkezinden ilişiğinin kesilmesine ilişkin 17/01/2017 günlü Polis Akademisi Başkanlığı işlemi yönünden ise iptal kararı verilmesi gerektiği düşünülmüştür.

DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava; Bitlis Polis Meslek Eğitim Merkezi öğrencisi olan davacının ilişiğinin kesilmesine ilişkin Polis Akademisi Başkanlığının ... günlü, ... sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağını oluşturan Polis Akademisi Başkanlığı Akademi Yönetim Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali istemiyle Emniyet Genel Müdürlüğüne karşı açılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; Bitlis Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğünde POMEM öğrencisi olarak eğitimine başlayan davacının kesin kayıt işlemleri sırasında 15 Temmuz 2016 günlü darbe girişimi sonrasında ilgili Kanun Hükmünde Kararnamelerle kapatılan askeri okullardan ilişiğinin kesildiğinin Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtları ile tespit edilmesi üzerine dava konusu işlem ile POMEM öğrenciliğinden ilişiğinin kesildiği; davacının ise, durumunun yanlış nitelendirildiğini, kendisinin askeri okullarda eğitim görmediğini, ASTTASAK kursunda kursiyer olarak bulunduğunu ileri sürdüğü; ASTTASAK; Astsubay Temel Askerlik ve Astsubaylık Anlayışı Kazandırma Kursunun en az ön lisans ve lisans mezunu dış kaynaktan temin sivil kişilerin ve kara kuvvetlerinde uzman çavuş olarak görev yapan personelin astsubay çavuş rütbesine yükseltilmesini teminen açılmış olan 6 ay süreli kara kuvvetleri astsubaylık kursu olduğu, bu kursa katılan kişilerin askeri kursiyer statüsünde olduğu, davacının 2016 yılında ASTTASAK kursuna kursiyer olarak girmeye hak kazandığı ve bahse konu kursa katılma yönünde tercihte bulunarak 26/08/2016 tarihi itibariyle kurs eğitimini tamamladığı görülmekle, davacının statüsünün, "askeri okul öğrencisi" değil, "ASTTASAK kursiyeri" olduğu anlaşılmaktadır.
Bu itibarla; davacının başarısız darbe girişimi sonrasında ilgili Kanun Hükmünde Kararnamelerle kapatılan askeri okullardan ilişiği kesilen askeri öğrenci statüsünde olmadığı, ASTTASAK kursiyeri olarak eğitimini tamamlayan kişi konumunda bulunduğu, 06/06/2015 günlü, 29378 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Polis Meslek Eğitim Merkezleri Giriş Yönetmeliği'nin 8. maddesinde adaylarda aranılacak niteliklerin sıralandığı ve mevzuatta, davacının konumunda bulunan öğrenci adaylarının öğrencilik statüsünün sonlandırılmasına ilişkin yasal bir düzenlemeye yer verilmediği hususları göz önünde bulundurulduğunda; davacının ilişiğinin kesilmesine ilişkin Polis Akademisi Başkanlığının ... günlü, ... sayılı işleminde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Polis Akademisi Başkanlığı Akademi Yönetim Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararına gelince;
Kapatılan askeri okullardan ilişiği kesildiği anlaşılan öğrencilerin durumunun görüşülmesine ilişkin kararda, "15 Temmuz 2016 başarısız darbe girişimi sonrası ilgili Kanun hükmünde kararnamelerle kapatılan askeri okullardan ilişiği kesilen kişiler Başkanlığımıza bağlı okullarda kesin kayıt işlemleri sırasında SGK kayıtları girişi yapılırken tespit edilmiştir. Kişilerin okulların sınavlarına girdiği ve başvurdukları ilgili kayıtların girişi yapılmak istenirken SGK kayıtlarının askeri okullarla ilişkilendirildiği belirlenmiştir. Bu kapsamda 15 Temmuz 2016 başarısız darbe girişimi sonrası ilgili Kanun Hükmünde Kararnamelerle kapatılan askeri okullardan ilişiği kesilen kişilerin Başkanlığımıza bağlı eğitim kurumlarından ilişiğinin kesilmesine" karar verildiği görülmektedir.
Yukarıda yer alan açıklamalar doğrultusunda, davacının statüsünün "askeri okul öğrencisi" değil, "ASTTASAK kursiyeri" olduğu dikkate alındığında, kapatılan askeri okullardan ilişiği kesilen askeri öğrencilere ilişkin Polis Akademisi Başkanlığı Akademi Yönetim Kurulunun 06/01/2017 günlü, 2017/1 sayılı kararının davacıya uygulanma olanağı bulunmadığı açıktır.
Davacı hakkında tesis edilen bireysel işlemde dayanak olarak gösterilmesi nedeniyle Polis Akademisi Başkanlığı Akademi Yönetim Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararı da dava konusu edilmiş ise de; davacıya uygulanma imkanı olmayan bu karar hakkında karar verilmesine yer olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu Polis Akademisi Başkanlığının ... günlü, ... sayılı işleminin iptaline; Polis Akademisi Başkanlığı Akademi Yönetim Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararı yönünden ise karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Sekizinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 19/07/2023 günlü, K:2023/33 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 2. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY :
Davaya konu ... günlü, ... sayılı Polis Akademisi Başkanlığı Akademi Yönetim Kurulu kararı ile 15 Temmuz 2016 başarısız darbe girişimi sonrası ilgili Kanun Hükmünde Kararnamelerle kapatılan askeri okullardan ilişiği kesilen kişilerin, Polis Akademisi Başkanlığına bağlı okullarda kesin kayıt işlemleri sırasında SGK kayıtları yapılırken tespit edildiği belirtilerek, bu kapsamda askeri okullardan ilişiği kesilen kişilerin Polis Akademisi Başkanlığına bağlı eğitim kurumlarından da ilişiğinin kesilmesine karar verilmiştir.
Davacının, Astsubay Temel Askerlik ve Astsubaylık Anlayışı Kazandırma (ASTTASAK) Kursunu 26/08/2016 tarihinde tamamladığı, 15/07/2016 başarısız darbe girişimi sonrası izne gönderildiğinin bildirildiği; 669 sayılı KHK uyarınca harp akademileri, askeri liseler ve astsubay hazırlama okullarının kapatıldığı, 675 sayılı KHK'nın 6/1-a maddesi uyarınca, kuvvet komutanlıkları tarafından temin faaliyeti tamamlanmamış sözleşmeli astsubay adayları hakkındaki işlemlerin iptal edildiğine ilişkin hüküm gereği davacı hakkındaki işlemler iptal edilerek polis meslek eğitimi merkezinden ilişiğinin kesilmesi üzerine, davacının ilişiğinin kesilmesine ilişkin 17/01/2017 günlü Polis Akademisi Başkanlığı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan 06/01/2017 günlü, 2017/01 sayılı Polis Akademisi Başkanlığı Akademi Yönetim Kurulu kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE :
İLGİLİ MEVZUAT :
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuat incelendiğinde;
Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu'nun 3. maddesinde "askeri öğrenci", subay, askeri memur veya astsubay yetiştirilmek üzere muhtelif okul ve üniversitelerde okuyan ve resmi bir kıyafet taşıyan öğrenciler olarak tanımlanmıştır.
Sözleşmeli Subay ve Astsubay Yönetmeliği'nin "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde "Bu Yönetmelikte geçen;
a) Ön sözleşme: Türk Silahlı Kuvvetleri birlik, karargâh, kurum ve kuruluşları ile sözleşmeli subay veya sözleşmeli astsubay adayları arasında; askerî eğitime alınmaları konusunda yapılan ve askerî eğitim dönemi başlangıcı ile subaylık veya astsubaylık nasıp kararnamesinin onay tarihine kadar geçecek süreyi kapsayan sözleşmeyi,
b) Sözleşme: Türk Silahlı Kuvvetleri birlik, karargah, kurum ve kuruluşları ile sözleşmeli subay veya astsubay adaylarından askeri eğitimi başarı ile tamamlayanlar arasında yapılan ve üç yıldan az, dokuz yıldan fazla olmamak üzere hizmet yükümlülüğü getiren, örneğine göre hazırlanmış ve taraflarca imzalanmış olan yazılı bir belgeyi,
c) Sözleşmeli Subay/Astsubay Aday Adayı: Sözleşmeli subay veya astsubay adayı olmak için müracaat etmiş ancak henüz kendileriyle ön sözleşme yapılmamış olanları,
...
d) Sözleşmeli Astsubay Adayı: Sözleşmeli astsubay yetiştirilmek amacıyla ön sözleşme yapılarak askeri eğitime alınanları,
f) Sözleşmeli Astsubay: Bu Yönetmelikte öngörülen esaslara göre, kendileri ile sözleşme yapılarak astsubay nasbedilen astsubay çavuş, astsubay kıdemli çavuş, astsubay üstçavuş ve astsubay kıdemli üstçavuş rütbelerini haiz astsubayları,
g) Askerî eğitim: Sözleşmeli subay ve sözleşmeli astsubay adaylarına okul, kurum, sınıf okulu, kıtalar veya eğitim merkezlerinde yaptırılacak olan temel askerlik ile subaylık veya astsubaylık anlayışı kazandırma eğitimini, ... " hükmü yer almaktadır.
Türk Silahlı Kuvvetleri Sınıf Okulları/Eğitim Merkezi Komutanlıkları Yönetmeliği'nin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde "öğrenci", Sınıf okulları/eğitim merkezi komutanlıklarında rütbesiz olarak temel askerlik eğitimine tabi tutulan ve/veya okuyan Türk Silahlı Kuvvetleri mensubu askeri personel ile Askeri Eğitim ve İşbirliği Anlaşmaları kapsamında eğitim verilen dost ve müttefik ülkelerin personeli; "kursiyer" ise, "sınıf okulları/eğitim merkezi komutanlıklarında subay/astsubay temel eğitim-öğretimine ve açılan her çeşit kurslara iştirak eden subay, sözleşmeli subay ... " olarak; "sözleşmeli subay/astsubay adayı", "Türk Silahlı Kuvvetlerinde sözleşmeli subay veya sözleşmeli astsubay olarak yetiştirilmek üzere kendileri ile ön sözleşme yapılarak askeri eğitime alınanların sözleşmeli subay/astsubay nasbedilinceye kadar sahip oldukları statü" olarak ifade edilmiştir.
Dış Kaynaktan Muvazzaf Astsubay Temin Yönetmeliği'nin "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde "Muvazzaf Astsubay Adayı", kendi nam ve hesabına fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokullarını bitirenlerden Türk Silahlı Kuvvetlerinde muvazzaf astsubay nasbedilmek üzere temel askerlik ve muvazzaf astsubaylık anlayışı kazandırma eğitimine alınanlar olara: "Temel Askerlik ve Muvazzaf Astsubaylık Anlayışı Kazandırma Eğitimi" ise muvazzaf astsubay adaylarına verilecek temel askerlik eğitimi ile onlara muvazzaf astsubaylık anlayışını kazandırmak amacıyla yaptırılacak eğitim olarak tanımlanmıştır.
06/06/2015 günlü, 29378 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Polis Meslek Eğitim Merkezleri Giriş Yönetmeliği'nin 8. maddesinde; Polis Meslek Eğitim Merkezlerine başvuru yapacak adaylarda aranılacak şartlar sayılmış; aynı Yönetmeliğin 21. maddesi ise; "Adaylar, intibak eğitiminin herhangi bir aşamasında POMEM Müdürlüğüne yazılı başvuruları ile POMEM’den çıkma isteklerini bildirerek ayrılabilirler. Çıkan adayların geri dönme istekleri kabul edilmez. Sağlık Yönetmeliği hükümleri hariç, POMEM’den çıkarılan adaylar bir daha POMEM giriş sınavlarına başvuruda bulunamazlar. Bu durum, çıkarılan adaylara yazılı olarak tebliğ edilir. 8 inci maddede sayılan nitelikleri taşımadıkları anlaşılan adayların ilişikleri, POMEM Müdürünün teklifi ve Başkanın onayıyla kesilir. POMEM’den çıkan veya çıkarılan adaylar, eğitim-öğretimin başlangıcına kadar yapılan masraflardan sorumlu tutulmazlar." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
I- Dava konusu ... günlü, ... sayılı Polis Akademisi Başkanlığı Akademi Yönetim Kurulu kararı yönünden;
Dava konusu ... günlü, ... sayılı Polis Akademisi Başkanlığı Akademi Yönetim Kurulu kararının, Danıştay Beşinci Dairesinin 21/12/2021 günlü, E:2019/2249, K:2021/4687 sayılı kararı ile iptaline hükmedildiği ve davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine anılan kararın, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 21/06/2023 günlü, E:2022/2617, K:2023/1503 sayılı kararıyla onanarak kesinleştiği görülmektedir.
Bu itibarla, dava konusu edilen Polis Akademisi Başkanlığı Akademi Yönetim Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararı kesinleşen yargı kararıyla iptal edildiğinden işin esası hakkında yeniden karar verilmesine gerek görülmemiştir.

II- Davacının ilişiğinin kesilmesine ilişkin 17/01/2017 günlü Polis Akademisi Başkanlığı işlemi yönünden;
Davacının başarısız darbe girişimi sonrasında ilgili Kanun Hükmünde Kararnamelerle kapatılan askeri okullardan ilişiği kesilen askeri öğrenci statüsünde olmadığı, ASTTASAK kursiyeri olarak eğitimini tamamlayan kişi konumunda bulunduğu, 06/06/2015 günlü, 29378 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Polis Meslek Eğitim Merkezleri Giriş Yönetmeliği'nin 8. maddesinde adaylarda aranılacak niteliklerin sıralandığı ve mevzuatta, davacının konumunda bulunan öğrenci adaylarının öğrencilik statüsünün sonlandırılmasına ilişkin yasal bir düzenlemeye yer verilmediği göz önünde bulundurulduğunda; Polis Meslek Eğitim Merkezi sınavlarına girerek başarılı olan ve geçici kaydı yapılarak intibak eğitimini tamamlayan davacı hakkında, davalı idarece Polis Meslek Eğitim Merkezine giriş koşullarını taşımadığı ya da kaybettiğine ilişkin mevzuata uygun şekilde yapılacak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucuna göre herhangi bir somut tespit yapılmaksızın sadece ilgili Kanun Hükmünde Kararnameler ile kapatılan askeri okullardan ilişiğinin kesilmiş olduğundan bahisle, dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşıldığından, davacının ilişiğinin kesilmesine ilişkin 17/01/2017 günlü Polis Akademisi Başkanlığı işleminde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Öte yandan, yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinin bir arada değerlendirilmesinden; davacının, dış kaynaktan sözleşmeli astsubay kursiyeri olarak askeri eğitime başladığı ve eğitim süreci tamamlandıktan sonra Kanun Hükmünde Kararnameler uyarınca hakkındaki işlemlerin iptal edildiği anlaşılmakla, davacının statüsünün "askeri okul öğrencisi" değil, "kursiyer" olarak nitelendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Kapatılan askeri okullardan ilişiği kesildiği anlaşılan öğrencilerin durumunun görüşülmesine ilişkin ... günlü, ... sayılı Polis Akademisi Başkanlığı Akademi Yönetim Kurulu kararında, "15 Temmuz 2016 başarısız darbe girişimi sonrası ilgili Kanun hükmünde kararnamelerle kapatılan askeri okullardan ilişiği kesilen kişiler Başkanlığımıza bağlı okullarda kesin kayıt işlemleri sırasında SGK kayıtları girişi yapılırken tespit edilmiştir. Kişilerin okulların sınavlarına girdiği ve başvurdukları ilgili kayıtların girişi yapılmak istenirken SGK kayıtlarının askeri okullarla ilişkilendirildiği belirlenmiştir. Bu kapsamda 15 Temmuz 2016 başarısız darbe girişimi sonrası ilgili Kanun Hükmünde Kararnamelerle kapatılan askeri okullardan ilişiği kesilen kişilerin Başkanlığımıza bağlı eğitim kurumlarından ilişiğinin kesilmesine" karar verildiği görülmekte olup, yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda, davacının statüsünün "askeri okul öğrencisi" değil, "ASTTASAK kursiyeri" olduğu dikkate alındığında, kapatılan askeri okullardan ilişiği kesilen askeri öğrencilere ilişkin Polis Akademisi Başkanlığı Akademi Yönetim Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının davacıya uygulanma olanağı bulunmadığı açıktır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. ... günlü, ... sayılı Polis Akademisi Başkanlığı Akademi Yönetim Kurulu kararının iptali istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA;
2\. Davacının ilişiğinin kesilmesine ilişkin 17/01/2017 günlü Polis Akademisi Başkanlığı işleminin İPTALİNE;
3\. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, kararın kesinleşmesinden sonra artan posta ücretinin davacıya iadesine,
4\. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen ...-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
5\. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 23/06/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.