Danıştay danistay 2022/3683 E. 2025/2757 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/3683
Karar No : 2025/2757

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı
2- ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Diyarbakır Emniyet Müdürlüğünde komiser yardımcısı olarak görev yapan davacı; "Gizli tutulması zorunlu olan ve görev ile ilgili bulunan bilgi ve belgeleri görevli veya yetkili olmayan kişilere açıklamak" fiilini işlediğinden bahisle 7068 sayılı Kanun'un 8/6-e maddesi uyarınca ''meslekten çıkarma'' disiplin cezası ile tecziyesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının (4) no'lu olaya yönelik kısmının iptali ile bu işlem sebebiyle yoksun kaldığı sosyal ve özlük haklarının iade edilmesine karar verilmesi istemiyle dava açmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığınca "Suç İşlemek Amacıyla Silahlı Örgüt Kurmak Yönetmek veya Üye Olmak, Üye Olmamakla Birlikte Örgüt Adına Suç İşlemek, Hiyerarşik Yapıya Dahil Olmamakla Birlikte, Örgüte Bilerek ve İsteyerek Yardım Etmek” suçlarından başlatılan ... sayılı soruşturma kapsamında gözaltına alınan davacının üzerinde yapılan aramalarda ele geçirilen cep telefonunun incelenmesi sonucunda ulaşılan sosyal medya yazışmalarından, davacının, Asayiş Şube Müdürlüğünce yapılacak olan bir genel asayiş uygulamasını, yukarıda belirtilen adli soruşturma kapsamı dışında olan U. B. isimli arkadaşı ile paylaştığının tespit edilmesi üzerine, soruşturmacının, kendisine verilen soruşturma yetkisi dışındaki işbu fiili de incelemek suretiyle hazırladığı rapora istinaden tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacının yoksun kaldığı özlük ve sosyal haklarının, yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile davacının ikrarından, davacının, genel asayiş uygulamasıyla ilgili, gizli tutulması zorunlu olan ve görev ile ilgili bulunan bilgileri açıkladığının sübuta erdiği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan, dava konusu işlem hukuka uygun olduğundan, davacının, işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve sosyal haklarının iadesine karar verilmesi isteminin de reddinin gerektiği gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile istinafa konu mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; kendisi hakkında verilen soruşturma onayının dava konusu eylemi kapsamadığı; olayda ismi geçen U. B.'nin ifadesine başvurulmadığı, eksik inceleme ve değerlendirmeyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı; bir alt cezanın uygulanmaması yönünden de dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Davalı idare tarafından; dava konusu işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığı gibi temyiz dilekçesinde ileri sürülen hususların 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinde sayılan temyiz sebeplerinden hiçbirisine uymadığı yolunda cevap verilmiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemine konu edilen Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Diyarbakır Emniyet Müdürlüğünde komiser yardımcısı olarak görev yapan davacının; Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığınca "Suç İşlemek Amacıyla Silahlı Örgüt Kurmak Yönetmek veya Üye Olmak, Üye Olmamakla Birlikte Örgüt Adına Suç İşlemek, Hiyerarşik Yapıya Dahil Olmamakla Birlikte, Örgüte Bilerek ve İsteyerek Yardım Etmek” suçlarından başlatılan ... sayılı soruşturma kapsamında yapılan aramalarda ele geçirilen cep telefonunun incelenmesi sonucunda ulaşılan sosyal medya yazışmalarından, Asayiş Şube Müdürlüğünce yapılacak olan bir uygulamayı, yukarıda belirtilen adli soruşturma kapsamı dışında olan U. B. isimli arkadaşı ile paylaştığının tespit edilmesi üzerine, "Gizli tutulması zorunlu olan ve görev ile ilgili bulunan bilgi ve belgeleri görevli veya yetkili olmayan kişilere açıklamak" fiilini işlediğinden bahisle 7068 sayılı Kanun'un 8/6-e maddesi uyarınca, meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmesi üzerine, temyizen incelenmekte olan davayı açtığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT :
7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 7. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde "Meslekten çıkarma: Personelin emniyet, jandarma ve sahil güvenlik teşkilatlarında bir daha çalıştırılmamak üzere meslekten çıkarılmasıdır." şeklinde tanımlanmış; 8. maddesinin 6. fıkrasının (e) bendinde "Gizli tutulması zorunlu olan ve görev ile ilgili bulunan bilgi ve belgeleri görevli veya yetkili olmayan kişilere açıklamak" meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmış; 14. maddesinin 1. fıkrasında "Maiyetinden birinin disiplinsizlik teşkil eden bir fiilini veya mesleğe aykırı tutum ve davranışını herhangi bir şekilde öğrenen disiplin amirleri, olayın araştırılmasının gerektiğine kanaat getirirse bizzat ya da yazılı olarak görevlendireceği soruşturmacılar vasıtasıyla disiplin soruşturması yapar." hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülebilmesi bakımından, kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde, doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi, kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahiptirler.
Bu bakımdan, disiplin soruşturmalarının yapılmasında izlenecek yöntem, ceza verilecek fiiller ve ceza vermeye yetkili makam ve kurullar, pozitif olarak mevzuatla belirlenmekte, doktrin ve yargısal içtihatlarla da konu ile ilgili disiplin hukuku ilkeleri oluşturulmaktadır. Buna göre; disiplin cezası verilebilmesi için, kusurlu halin tespitinden sonra, belli süreler içinde, ilgili memur hakkında, tarafsız bir soruşturmacı görevlendirilerek, disiplin soruşturması açılması; söz konusu soruşturmada, memurun lehine ve aleyhine olan tüm delillerin toplanarak, ekleriyle birlikte bir soruşturma raporunun oluşturulması ve bu şekilde, memurun, hangi fiili, nerede, ne zaman, nasıl, ne şekilde işlediğinin, somut, hukuken kabul edilebilir delillerle şüpheye yer vermeyecek açıklıkta ortaya konularak, yetkili disiplin amiri veya disiplin kurulu tarafından bir disiplin cezası verilmesi gerekmektedir.
Yukarıda belirtilen hükümler doğrultusunda, disiplin suçu teşkil eden fiillerle ilgili olarak, soruşturma yapılması zorunlu olduğu gibi, soruşturmanın belirli usuller çerçevesinde yapılması da, isnada maruz kalanların hukuki güvencesidir.
Bu bağlamda; memurun disiplin suçunu gerektiren bir fiilinin tespit edilmesi halinde, soruşturmaya başlanabilmesi için soruşturma onayı alınması, yürütülen soruşturma kapsamında memurun disiplin cezasını gerektiren bir başka fiilinin tespit edilmesi halinde de, yine, tespit edilen bu fiili için, ayrıca soruşturma onayı alınması gerekmektedir.
Dava dosyasının incelenmesinden; ... günlü, ... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü yazısı ile Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı soruşturma dosyası kapsamında, davacı hakkındaki "Suç İşlemek Amacıyla Silahlı Örgüt Kurmak Yönetmek veya Üye Olmak, Üye Olmamakla Birlikte Örgüt Adına Suç İşlemek, Hiyerarşik Yapıya Dahil Olmamakla birlikte, Örgüte Bilerek ve İsteyerek Yardım Etmek” suçlamalarıyla ilgili olarak disiplin soruşturması başlatıldığı; disiplin soruşturması emrinin, adli soruşturmadaki iddiaların soruşturulması amacıyla verildiği; adli soruşturma kapsamında gözaltına alınan davacının üzerinde yapılan aramalarda ele geçirilen cep telefonunun incelenmesi sonucunda ulaşılan sosyal medya yazışmalarından, davacının, Asayiş Şube Müdürlüğünce yapılacak olan bir genel asayiş uygulamasını, adli soruşturma kapsamı dışında olan U. B. isimli arkadaşı ile paylaştığının tespit edilmesi üzerine, bu olaya ilişkin olarak, ek soruşturma onayı alınmaksızın, davacının savunması istenerek soruşturmanın tamamlandığı; soruşturma sonucunda, davacının eyleminin "Gizli tutulması zorunlu olan görevle ilgili bilgi ve belgeleri görevli ve yetkili olmayan kişilere açıklamak" suç tanımına girdiği gerekçesiyle meslekten çıkarma cezasının teklif edildiği; böylece soruşturmacının, kendisine verilen soruşturma yetkisi dışındaki bir fiili de incelemek suretiyle hazırladığı rapora göre dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Buna göre; soruşturmacı tarafından, soruşturma görev emrinde bulunmayan ve soruşturma esnasında disipline aykırı olduğu tespit edilen fiille ilgili olarak, soruşturma onayı verecek makamın bilgilendirilmesi, sözü edilen makamca verilecek ek soruşturma oluru üzerine, soruşturmanın, davacının bu fiilini kapsar şekilde yürütülmesi ve bu şekilde yapılacak soruşturma sonucunda elde edilen bilgi, belge ve delil durumuna göre öneride bulunulması gerekirken, soruşturma sırasında tespit edilen hususlarla ilgili olarak ek disiplin soruşturma oluru alınmaksızın, görev sınırları dışına çıkılarak, konunun incelenmesinde ve disiplin yönünden getirilen teklif doğrultusunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık; davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile istinafa konu mahkeme kararının kaldırılarak, davanın reddi yolunda verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3\. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4\. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 27/05/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.