Danıştay danistay 2022/1530 E. 2025/3080 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/1530
Karar No : 2025/3080


DAVACI : ... Sendikası
VEKİLLERİ : Av. ..., Av. ...

DAVALI : ...Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...

DAVANIN KONUSU: Tarım ve Orman Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 08/04/2022 günlü, 4 sayılı "Sözleşmeli Personelin Yer Değişikliği Hakkında Genelge"sinin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI : Dava konusu Genelge'de, 06/06/1978 günlü, 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 3. maddesinde geçen "...çerçevesinde yerine getirilebilir..." ibaresine yer verilmeyerek, kasıtlı olarak kapsamın genişletildiği ve Esaslar'da yer almayan hizmet puanı uygulamasına gidildiği, sözleşmeli personelin yer değişikliğine yönelik geçmiş yıllarda, yeni sözleşmeli personel alımı öncesi hizmet süresi üç yıl ve üzeri olan personele yer değiştirme suretiyle atanma hakkı tanındığı, bu kapsamda yeteri kadar açık ve ihtiyaç gösterildiği, Genelge'de ise, tamamı Doğu ve Güneydoğu illerinde olmak üzere sadece 1015 personel açığı ve ihtiyacı gösterildiği, sözleşmeli çalışan 2366 personelin ise ilk kez mağdur edildiği; boş yerler açıklanmayarak kurum personelinin yer değiştirme hakkının engellendiği, başvuru sürecinde ve yer değişikliği işlemlerinde sistemin iyi işlememesi nedeniyle teknik aksaklıklar yaşandığı, başvuru için yeterli süre tanınmadığı, hukuka aykırı şekilde il içi yer değişikliğine izin verilmediği ileri sürülmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI : Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 3. maddesi gereğince, birim ihtiyaçları göz önünde bulundurularak ve bir planlama dahilinde boş pozisyon sayısının belirlendiği, Personel Bilgi ve Yönetim Sistemi üzerinden alınan başvurularda 3 yıl hizmet süresini tamamlamış olanlara tercih hakkı verildiği ve hizmet hesaplamalarının sistem tarafından otomatik yapıldığı, il içi yer değişikliklerinin il müdürlüklerince yapılması nedeniyle il içi tercihlerin kapatıldığı, dava konusu edilen Genelge’nin, belli tarihte yapılacak olan yer değiştirme işlemlerinde uygulanacak usulü belirlediği ve şu an itibariyle de uygulanabilirliğinin kalmadığı, kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek üst hukuk normlarına uygun olarak tesis edilen Genelge'de hukuka aykırılık bulunmadığı savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Yasal dayanaktan yoksun bulunan davanın reddi gerektiği düşünülmüştür.

DANIŞTAY SAVCISI: ...
DÜŞÜNCESİ : Davacı Sendika tarafından, Tarım ve Orman Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 08/04/2022 günlü, 4 sayılı "Sözleşmeli Personelin Yer Değişikliği Hakkında Genelge"sinin iptali istenilmektedir.
Davalı idarenin usule ilişkin iddiaları yerinde görülmemiştir.
06/06/1978 günlü, 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın ''Kurum içi yer değişikliği'' başlıklı Ek 3. maddesinin 2. fıkrasının (e) bendinde; '' (Ek:12/5/2011-2011/1802) Kamu idareleri adına vizeli boş pozisyonlara sözleşmeli personel alımı yapılmadan önce yılda bir kez, pozisyonun vizeli olduğu ilde en az üç yıl hizmet süresi bulunan personelin geçiş yapmak istediği birimde aynı unvan ve niteliğe haiz boş pozisyona kurum içi yer değişikliği talebi, ilgili idarece hizmet gereklerine göre belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde yerine getirilebilir. İdareler, il gruplarından oluşan görev bölgeleri ve bu bölgeler için üç yıldan başlamak üzere farklı hizmet süreleri belirleyebilir.'' hükmü yer almıştır.
Anılan düzenleme ile açıktan personel alımı yapılmadan önce kurum içi yer değişikliği yapıp yapmama konusunda idareye takdir hakkı tanındığı; kurum içi yer değişikliği yapılması durumunda ise bunun ilgili idarece hizmet gereklerine göre belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde yerine getirileceği hususunun düzenlendiği açıktır.
Dava konusu uyuşmazlıkta davalı idarece, sözleşmeli personel yer değişikliği için 1015 boş pozisyonun ilan edildiği ve sadece belli bölgelerin değil tüm bölgelerdeki birçok ilin tercihe açıldığı; bütün boş pozisyonların ise ilan edilmediği; sözleşmeli personel statüsünün niteliği, adil ve dengeli dağılım, birim ihtiyaçları dikkate alınmak suretiyle ülkemiz genelini kapsayacak şekilde bir kısım boş pozisyonların ilan edilmesinde ve aynı pozisyonun birden fazla personel tarafından tercih edilmesi halinde ise ataması yapılacak personelin belirlenmesi için hizmet puanı üstünlüğü esasına yer verilmesine ilişkin dava konusu Genelgede hukuka aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği, düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; duruşma için belirlenen 18/06/2025 günü, davacı vekili Av. ...'nın ve davalı idareyi temsilen Hukuk Müşaviri ...'ın geldiği görülerek, Danıştay Savcısının hazır bulunduğu açık duruşmaya başlanıldı. Duruşmada hazır bulunan taraflara usulüne göre söz verilip dinlenildikten ve Savcının düşüncesi alındıktan sonra duruşmaya son verildi. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davalı idarenin usuli itirazları yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
İLGİLİ MEVZUAT :
I- 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu
İstihdam şekilleri:
Madde 4 – (Değişik: 30/5/1974 - KHK-12; Değiştirilerek kabul: 15/5/1975 - 1897/1 md.)
Kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürülür.
...
B) Sözleşmeli personel:
Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir.
...
II. 06/06/1978 Tarih ve 7/15754 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla Yürürlüğe Konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar
Madde 1- (Değişik: 22/11/2010-2010/1169)
Bu Esaslar, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanır.
Kurum içi yer değişikliği
Ek Madde 3 – (Ek: 2/3/2009-2009/14799)
Sözleşmeli personelin kurumlar arası yer değişikliği yapılamaz.
Sözleşmeli personelin kurum içi yer değişikliği ise aşağıdaki hallerde Kurumca gerçekleştirilebilir.
...
e) (Ek: 12/5/2011-2011/1802) Kamu idareleri adına vizeli boş pozisyonlara sözleşmeli personel alımı yapılmadan önce yılda bir kez, pozisyonun vizeli olduğu ilde en az üç yıl hizmet süresi bulunan personelin geçiş yapmak istediği birimde aynı unvan ve niteliğe haiz boş pozisyona kurum içi yer değişikliği talebi, ilgili idarece hizmet gereklerine göre belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde yerine getirilebilir. İdareler, il gruplarından oluşan görev bölgeleri ve bu bölgeler için üç yıldan başlamak üzere farklı hizmet süreleri belirleyebilir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
657 sayılı Kanun'un 4. maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilen sözleşmeli personele ilişkin usul ve esaslar, 06/06/1978 günlü, 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu kararının eki olan "Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar"da belirlenmiştir. Sözleşmeli personelin kurum içi yer değişikliğine ilişkin ilke ve kurallar da anılan Esaslar'ın ek 3. maddesinde düzenlenmiştir.
Esaslar'ın ek 3. maddesinin 2. fıkrasının (e) alt bendinde, kamu idareleri adına vizeli boş pozisyonlara sözleşmeli personel alımı yapılmadan önce yılda bir kez, pozisyonun vizeli olduğu ilde en az üç yıl hizmet süresi bulunan personelin geçiş yapmak istediği birimde aynı unvan ve nitelikteki boş pozisyona kurum içi yer değişikliği talebinin, ilgili idarece hizmet gereklerine göre belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde yerine getirilebileceği, idarelerin, il gruplarından oluşan görev bölgeleri ve bu bölgeler için üç yıldan başlamak üzere farklı hizmet süreleri belirleyebileceği kurala bağlanmış; yer değişikliği yapıp yapmama konusunda idarelere takdir hakkı tanınmıştır.
Anılan Esaslar'ın söz konusu hükmü gereğince, Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesinde görev yapan sözleşmeli personelin yer değişikliğine ilişkin usul ve esasları belirleyen 08/04/2022 günlü, 4 sayılı dava konusu Genelge yayımlanmıştır. Genelge'ye göre; Bakanlıkta sözleşmeli pozisyonda görev yapan personelden bulunduğu yerde en az üç yıl hizmet süresi bulunan ve tayin talep eden sözleşmeli personelin, Bakanlığa merkezi yerleştirme ile personel alımı yapılmadan önce, il/ilçe müdürlükleri arası yer değişikliği yapılacağı, boş pozisyonların 08/04/2022 tarihinde ilan edileceği, gerekli şartları taşıyanların 11/04/2022 tarihinden 15/04/2022 tarihi kadar personel bilgi ve yönetim sistemi üzerinden müracaatta bulunabileceği, boş olan bir pozisyon için birden fazla talep olması halinde hizmet puanı üstünlüğü uygulamasının yapılacağı, personelin 29/04/2022 tarihi itibarıyla pozisyonun vizeli olduğu ilde en az üç yıl hizmet süresinin bulunması gerektiği, en fazla 5 yer için tercihte bulunabileceği, geçici yerleştirme sonuçlarının 25/04/2022 tarihinde açıklanacağı, sonuçların ilanından sonra hizmet puanı ve yerleştirme sonuçlarına itiraz ile herhangi bir sebeple feragat etmek isteyen personelin 25/04/2022 tarihinden 26/04/2022 tarihine kadar feragat ve itiraz işlemini yapabileceği, kesin yerleştirme sonuçlarının 29/04/2022 tarihinde ilan edileceği, kesin yerleştirmesi yapılanların hiçbir şartta atama onaylarının iptal edilmeyeceği şeklinde kurallara yer verilmiştir.
Davacı Sendika tarafından, tercihe açılan ve ilan edilen boş pozisyonların tamamına yakınının Doğu ve Güneydoğu illerinde olduğu, mevzuatta öngörülmemesine rağmen hizmet puanı üstünlüğü uygulamasının yapıldığı, ilçe müdürlükleri arasında yer değişikliği hakkı verilmediği, tercih ve geçiş hakkı bulunan 3381 personelden sadece 1015 kişinin yer değişikliği yapabileceği kadar kontenjan açıldığı, bu durumun yer değişikliği hakkını kısıtladığı ve engellediği ileri sürülmüş olup, Dairemizin 11/10/2022 günlü ara kararı üzerine davalı idarece gönderilen bilgi ve belgelerden; ilan edilen boş pozisyonların iddia edildiği gibi Doğu ve Güneydoğu illeri ile sınırlı olmadığı, Bakanlık taşra teşkilatının geneline yönelik tüm iller üzerinden değerlendirme yapılarak ve norm kadro sayıları dikkate alınarak pozisyonların belirlendiği, açıktan alınacak 1800 personelin bir kısmının norma tabi bulunması ve bir kısmının da ilk defa istihdam edileceği hususu göz önüne alınarak tüm boş pozisyonların ilan edilmediği, il içi yer değişikliklerinin il müdürlükleri tarafından yapılacağına yönelik Bakanlık Makamının 11/03/2019 günlü, 1884 sayılı kararının bulunduğu ve bu nedenle il içi yer değişikliğinin tercihe açılmadığı, puan hesaplamalarının kesin yerleştirme tarihi olan 29/04/2022 tarihi itibarıyla sistem tarafından otomatik olarak hesaplandığı ve sıralamanın bu hesaba göre yapıldığı görülmektedir.
Yukarıda yer verilen Esaslar'ın ek 3. maddesinin 2. fıkrasının (e) alt bendi kapsamında sözleşmeli personelin kurum içi yer değişikliği taleplerinin hizmet gereklerine göre belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde yerine getirilmesi konusunda idarelere takdir hakkı tanınmış olup; bütün boş pozisyonların ilan edilmesi gerektiğini ifade eden bir hükme yer verilmediği gibi, aksi halin kabulü; özellikle bütün batı illerinin tercihi suretiyle bu illerdeki pozisyonların dolmasına, açıktan alınacak personelin tamamına yakınının ise, daha az tercih edilen Doğu ve Güneydoğu illerindeki pozisyonlara atanmasına sebep olabilecektir. Bu durum ise, personel planlamasında gözetilmesi gereken adil ve dengeli dağılımın sağlanmasını engelleyecek, tecrübesiz personelin belli bölgede/bölgelerde toplanması sonucunu da doğurabilecektir.
Öte yandan, aynı yerin birden fazla kişi tarafından tercih edilmesi durumunda atanacak kişinin belirlenmesi için hizmet puanı üstünlüğü uygulamasına gidilmesinin, adil ve objektif bir sıralamanın sağlanmasına yönelik olduğu da anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek mevzuatın verdiği takdir yetkisi çerçevesinde tesis edilen dava konusu Genelge'de, üst hukuk normları ile hukukun genel ilkelerine aykırılık görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. DAVANIN REDDİNE,
2\. Aşağıda dökümü yapılan...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre duruşmalı davalar için belirlenen ...-TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, posta ücretinden artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine;
3\. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 18/06/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.



(X) KARŞI OY :
657 sayılı Kanun'un 4. maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilen sözleşmeli personelin yer değişikliğine ilişkin usul ve esaslar, 06/06/1978 günlü, 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu kararının eki olan "Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar"ın ek 3. maddesinde düzenlenmiştir.
Anılan Esaslar'ın ek 3. maddesinin 2. fıkrasının (e) alt bendinde, "Kamu idareleri adına vizeli boş pozisyonlara sözleşmeli personel alımı yapılmadan önce yılda bir kez, pozisyonun vizeli olduğu ilde en az üç yıl hizmet süresi bulunan personelin geçiş yapmak istediği birimde aynı unvan ve niteliğe haiz boş pozisyona kurum içi yer değişikliği talebi, ilgili idarece hizmet gereklerine göre belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde yerine getirilebilir. İdareler, il gruplarından oluşan görev bölgeleri ve bu bölgeler için üç yıldan başlamak üzere farklı hizmet süreleri belirleyebilir." hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda aktarılan düzenlemeye göre, sözleşmeli personelin kurum içi yer değişikliğinin çerçevesi çizilmiş, buna göre; kamu idarelerinin sözleşmeli personel alımı yapılmadan önce yılda bir kez ve aynı unvan ve nitelikteki boş pozisyon bulunması koşulu ile idarelerin il gruplarından oluşan görev bölgeleri ve bu bölgeler için üç yıldan başlamak üzere farklı hizmet süreleri belirleyebileceği kuralı getirilerek, bu konunun istikrarlı bir şekilde düzenlenmesi öngörülmüştür.
Türevsel nitelikteki düzenleyici işlemler bakımından yürütmenin düzenleme yetkisi, sınırlı, tamamlayıcı ve bağımlı bir yetkidir. Temel ilkeleri belirlenerek verilen yetkinin, bu ilkeler çerçevesinde kullanılabileceğinde kuşku bulunmamaktadır. İdarenin, ilgili mevzuatların kendisine takdir yetkisi tanıdığı hallerde dahi, alacağı kararlarda tamamen serbest ve keyfi davranabileceğini söylemek mümkün değildir. Hukuk devletinde idarenin eylem ve işlemlerinin idare edilenler tarafından önceden tahmin edilebilir olması gerekir. İdari işlem ve eylemlerde idare bu yetkisini tüzük ve yönetmelik gibi genel kurallarla düzenlemek ve bu düzenlemelere uymak zorundadır.
Belirlilik, öngörülebilirlik ve hukuk güvenliği, hukuk devletinin temel ilkelerindendir. Belirlilik ilkesi, yalnızca yasal belirliliği değil, daha geniş anlamda hukuki belirliliği de ifade etmektedir. Öngörülebilirlik, bireylerin kendilerini ilgilendiren kuralları önceden bilmesini ve davranışlarını buna göre düzenlemelerini ifade eder. Bireyler, kanunlara ve düzenleyici işlemlere güvenerek hayatını yönlendirdiklerinden, kamu otoritelerinin öngörülemez nitelikteki düzenlemelerinin hukuka uygun olduğu kabul edilemez.
Düzenli idare ilkesi; idarenin düzenleme yapma yetkisine sahip olduğu alanlarda idari metinlerle objektif bir şekilde düzenleme yapmasını ve sürekli uygulamalar ile hukuki istikrarı tesis ederek buna uyulmasını gerektirir. Dolayısıyla, idarenin düzenleme yetkisine sahip olduğu alanlarda, hukuka uygun olan uygulamayı sağlamak adına objektif düzenlemeler yapması ve istikrarlı uygulamalarda bulunması gerekir.
Bu bağlamda; idarenin yetki sahibi olduğu alanlarda yapacağı düzenlemelerde, haklı bir neden olmadan yerleşik, istikrar kazanmış uygulamalarından ayrılması; sahip olduğu yetkiyi düzenli idare ilkesine ve bu ilkenin bağlı olduğu eşitlik ilkesine aykırı kullanması anlamına gelecektir.
Davalı idare bünyesinde sözleşmeli personel statüsünde görev yapan personelin, kurum içi yer değişikliklerinde uygulanacak usul ve esasların gösterildiği genel bir düzenlemesinin bulunmadığı; üst düzenlemede yer alan il gruplarından oluşan görev bölgeleri ve bu bölgeler için üç yıldan başlamak üzere farklı hizmet süreleri belirlenmeden; her atama dönemi için çıkarılan ve uygulanabilirliği o dönem için geçerli olan, düzenleyicilikte öte; o dönem için geçerli bazı uygulamaları gösterecek şekilde yapıldığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, öngörülebilirliği ve istikrarı sağlayacak şekilde; anılan ilkelere ve üst hukuk normlarına uygun nitelikte düzenleme içermeyen, belli bir dönem için uygulanması öngörülerek tesis edilen dava konusu Genelge'de hukuka uyarlık bulunmadığı anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu Genelge'nin iptaline karar verilmesi gerektiği oyu ile aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.