Danıştay danistay 2021/15337 E. 2025/3455 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/15337
Karar No : 2025/3455

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Polis Memuru olarak görev yapan davacı, ... İl Emniyet Müdürlüğü emrinde görev yapmakta iken, 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 8/5-ç-4 maddesinde belirtilen ''Amirin usulüne göre verdiği emri yerine getirmemek'' suçunu işlediği ve anılan fiilin sonucunda hizmetin aksamasına neden olduğundan aynı Kanun Hükmünde Kararname'nin 10/10 maddesinin uygulanmasıyla meslekten çıkarma disiplin cezası ile cezalandırılmasına ilişkin İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali istemiyle dava açmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K; ... sayılı kararıyla; soruşturma raporu, ifadeler ve dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, davacının, 15/07/2016 tarihinde "Evvel Temmuz Festivali" için alınan ek görevini icra ettiği sırada FETÖ/PDY terör örgütü tarafından Türkiye Cumhuriyeti Devletine ve Hükümetine karşı yapılan darbe girişimi festivalde görevli diğer personelden öğrendiği, davacının soruşturma aşamasında alınan ifadesinde; ''....festivalin sona ermesinden sonra ikametine gitmek üzere polis memuru ...nin aracına bindiğini, ... Caddesinde seyir halinde iken ...'nin ''abi çalışan personeli müdüriyete çağırmışlar'' dediğini, kendisinin ise beni çağıran olmadı, yarın benim açık öğretim tek ders sınavım var dediğini'' beyan ettiği, bu beyanıyla davacının ... İlçe Emniyet Müdürlüğü ve diğer hizmet binalarında görevli tüm personelin gerekli emniyet tedbirlerini almasına yönelik talimattan haberdar olduğu, 24 yıllık polis memuru olan davacının o anki hal ve şartları değerlendirerek herhangi bir emir ve talimat olmasa dahi gerekli tedbirlerin alınması için çaba göstermesi gerekirken ertesi gün yapılacak olan sınavı sebebi ile evine gittiği, davacının bu eylemi ile amirinin usulüne göre verdiği emri yerine getirmemek suçunu işlediğinin sübuta erdiği, darbe girişimi sırasında FETÖ/PDY silahlı terör örgütü mensuplarınca ülke genelinde bir çok kamu kurumunun bombalandığı ve birçok vatandaşımızın şehit edildiği, gerek vatandaş tarafından gerekse emniyet güçleri tarafından hain darbe girişiminin önlenmesi için teyakkuza geçtiği bir anda, polis memuru olması sebebiyle görevi vatanını ve vatandaşını canı pahasına korumak olan davacının verilen emre aykırı olarak göreve gelmemesi ile hizmetin aksamasına sebep olduğundan 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 10/10. maddesindeki ağırlaştırıcı nedenin uygulanmasında hukuka aykırılık bulunmadığı; bu durumda davacının amirin usulüne göre verdiği emri yerine getirmemek suçunu işlediği sübuta erdiğinden ve işlediği fiilin sonucunda hizmet aksamasına neden olduğundan aynı Kanun Hükmünde Kararname'nin 10/10. maddesinin uygulanmasıyla meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararla; Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, duruşmalı yargılamaya karar verilmesi durumunde ses kaydını dinleterek iddiasını ispat edeceği, usulüne uygun verilmiş bir emir olmadığı, bir kez arandığı ve kendisine sabah işe gelmesinin söylendiği, işlediği fiilin hizmetin aksamasına sebebiyet vermediği, hain darbe girişimi esnasında zaten festival alınında görevli olduğu, bir kişinin bile kendisine "hemen koş gel, teyakkuz halindeyiz" demediği, kendisinin olay tarihindeki değerlendirmesinin yerinde olmadığı; ancak başkalarının da aynı şekilde değerlendirme yaparak hareket ettiği, evine gitme sebebinin ... tarihinde yapılacak olan Açık Öğretim Fakültesi sınavı olduğu, aynı tarihin sabahında ...'de görevi teslim aldığının sabit olduğu, tutanaklarda ismi geçen ...'nin ifadesine başvurulmamasının eksik soruşturma yapıldığı anlamına geldiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davacıya isnat edilen fiilin 682 sayılı KHK'nin 8/5-ç-4 maddesiyle örtüşmemesi nedeniyle tipiklik şartının gerçekleşmediği anlaşılmakta olup, dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uyarlık bulunmadığından, davacının temyiz istemi kabul edilerek Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının anılan gerekçeyle bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davacının duruşma istemi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin 2. fıkrası uyarınca yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
15/07/2016 tarihinde FETÖ/PDY terör örgütü tarafından Türkiye Cumhuriyeti Devleti ve Hükümetine karşı yapılan darbe girişimi ile ilgili olarak aynı gün saat 23:00 sıralarında Samandağ İlçe Emniyet Müdürlüğü ve diğer hizmet binalarında tüm personel ile gerekli emniyet tedbirlerinin alındığı, ancak davacının Hatay ili, Samandağ ilçesinde yapılan Evvel Temmuz Festivali için alınan görev sonrası bahse konu emniyet tedbirleri için göreve gelmeyerek evine gittiği iddiası ile davacı hakkında soruşturma başlatıldığı, soruşturma neticesinde düzenlenen soruşturma raporunda getirilen teklif doğrultusunda Hatay Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararı ile davacı hakkında isnat edilen ''Amirin İzni olmaksızın görev yerini terk etmek'' suçu sübuta erdiğinden, 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 8/5-ç/5 maddesi gereğince ''24 Ay Uzun Süreli Durdurma'' cezası ile tecziye edilmesi gerekmekte ise de, aynı Kanun Hükmünde Kararname'nin 10/2 maddesi uyarınca ''Meslekten Çıkarma'' cezası teklifi ile görüşülerek karara bağlanmak üzere dosyanın Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kuruluna gönderilmesine karar verildiği, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararı ile davacının ''Amirin usulüne göre verdiği emri yerine getirmemek'' fiilini işlediği sübuta erdiğinden 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 8/5-ç/4 maddesi gereğince ''24 Ay Uzun Süreli Durdurma'' cezası ile tecziyesine, bu durumda Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu ile İl Polis Disiplin Kurulu arasında karar uyuşmazlığı olduğundan aynı Kanun Hükmüne Kararname'nin 18/c-2 maddesi uyarıca dosyanın kesin karar vermeye yetkili olan İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kuruluna tevdiine karar verildiği, İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararı ile davacının ''Amirin usulüne göre verdiği emri yerine getirmemek'' suçunu işlediğinin sübuta erdiği, işlediği fiilin sonucunda hizmetin aksamasına neden olduğundan, aynı Kanun Hükmünde Kararname'nin 10/10. maddesinin uygulanmasıyla meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılması üzerine, davacı tarafından meslekten çıkarma disiplin cezasının iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT :
23/01/2017 günlü, 29957 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 7. maddesinin 1/d fıkrasında; "uzun süreli durdurma", personelin bulunduğu kademede ilerlemesinin oniki, onaltı, yirmi veya yirmidört ay süre ile durdurulmasıdır şeklinde tanımlanmış; 8. maddesinin 5/ç-4. fıkrasında, "Amirin usulüne göre verdiği emri yerine getirmemek" fiili 24 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmış; "Ağırlaştırıcı nedenler" başlıklı 10. maddesinin onuncu fıkrasında ise, "Görevin takdir ve yerine getirilmesinde müsamaha veya savsaklama fiili Devleti veya kişileri zarara uğratmış veya hizmetin gecikmesine, durmasına ya da aksamasına neden olmuşsa durumun ağırlığına ve zararın derecesine göre daha ağır cezalardan birisi verilebilir." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Kamu görevlilerinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmeleri için, disipline aykırı eylem veya işlemlerinin sübut bulup bulmadığının, usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma ile ortaya konulması, soruşturma aşamasında kamu görevlisinin lehinde ve aleyhinde olan her türlü bilgi ve belgenin toplanması, bilahare disipline aykırı davranış olarak tespit edilen eylemin şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanarak bu eyleme uygun olan disiplin cezası maddesinin tayini ve uygulanması gerekmektedir.
Bu bağlamda, yapılan soruşturma sonucunda disiplin cezası verilebilmesi için, suça esas fiilin sübuta erdiğine ilişkin tespitin, hukuken geçerli, her türlü şüpheden uzak, kesin ve somut delillere dayanması gerektiği; aksi durumda; Anayasa, uluslararası sözleşmeler ve yargı kararları ile güvence altına alınmış bulunan masumiyet karinesinin ihlali sonucunun doğabileceği açıktır.
Uyuşmazlıkta, davacı hakkında, Hatay ili Samandağ ilçesinde yapılan "Evvel Temmuz Festivali" için alınan görev sonrası bahse konu emniyet tedbirleri için göreve gelmeyerek evine gittiği iddiasıyla soruşturma başlatılıp ''Amirin usulüne göre verdiği emri yerine getirmemek'' fiiline ağırlaştırıcı neden tatbik edilerek meslekten çıkarma cezası uygulanmış ise de, dosya kapsamında yer alan bilgi belgelere göre, festivalin sona ermesinden hemen sonra davacı ve diğer personele doğrudan verilmiş açık bir emrin bulunmadığı, emir mahiyetindeki ifadenin 16/07/2016 tarihi saat 04:35:16'da kayıtlı telsiz konuşmasında yer aldığı; ancak davacıya duyurunun ve/veya tebliğin nasıl yapıldığına dair bir belgenin yer almadığı, 16/07/2016 tarihinde saat 04:30'da başpolis memuru M.S.'nin kendisini arayarak gelmesini emrettiğini ve aynı günün sabahında da göreve gittiğini ifade ettiği, dosya kapsamına göre davacının 16 Temmuz sabahında göreve gittiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacıya isnat edilen suçun sübut bulduğuna ilişkin, her türlü şüpheden uzak, kesin, somut ve inandırıcı delil elde edilemediği anlaşılmakla, davacı hakkında ağırlaştırıcı neden uygulanarak amirin emrini yerine getirmemeden kaynaklı meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık; davanın reddi yolunda verilen Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3\. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4\. Kullanılmayan ... TL yürütmenin durdurulması harcının davacıya iadesine,
5\. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 10/09/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.