Danıştay danistay 2021/15270 E. 2025/3900 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/15270
Karar No : 2025/3900

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Davacı tarafından, ... olarak görev yapmakta iken; ''Amir ya da üstlerinin icraatına karşı çıkmak ve bu hareketi toplu hale dönüştürerek görev yapılmasını ya da göreve çıkılmasını engellemek, buna katılmak, katılmaya tahrik ya da teşvik etmek'' fiilini işlediğinden bahisle 7068 sayılı Kanun'un 8/6-c maddesi uyarınca ''meslekten çıkarma'' cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali ile yoksun kaldığı maddi haklarının yasal faiziyle birlikte tazminine hükmedilmesi istemiyle dava açmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı hakkında açılan ceza davasında yapılan tespitler, davacının 692 sayılı KHK ile ihraç edilmiş olması, OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu tarafından davacının başvurusunun reddedilmiş olması hususları bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisaklı/irtibatlı olduğu, disiplin cezasına konu eylemleri kasıtlı olarak gerçekleştirdiği ve söz konusu fiillerin sübuta erdiği anlaşılmakla; davacının eylemine uyan meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı; öte yandan, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, davacının yoksun kaldığını ileri sürdüğü maddi haklarının yasal faiziyle birlikte tarafına ödenmesi yönündeki tazmin isteminin de reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, tanımadığı şahısların kendisinin sorumluluk alınana girme yetkilerinin bulunup bulunmadığına öğrenmek için arşiv binasına doğru gittiği, anılan kişilerin resmi bir yazı ibraz edemediği gibi, kendisine karşı hoş olmayan şekilde cevap verdikleri, disiplin cezasının şüphe üzerine tesis edilmesinin hukuka aykırı olduğu, fonksiyon gasbı olduğu, fiil ile verilen cezanın orantısız olduğu, hakkındaki iddiaların soyut olduğu, geçmişteki başarıları dikkate alınarak takdir yetkisinin kullanılması gerektiği halde bu yetkinin kullanılmadığı, Emniyet Genel müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun bağımsız ve tarafsız olmadığı, avukatın hukuki yardımından faydalanamadan savunma yapmak zorunda kaldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesi uyarınca adli yardım talebi ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:... sayılı ara kararıyla kabul edilmiş olan davacının, aynı Kanun'un 335. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "Adli yardım, hükmün kesinleşmesine kadar devam eder." düzenlemesi gereğince, adli yardım istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı tarafından, ... olarak görev yapmakta iken, ''Amir ya da üstlerinin icraatına karşı çıkmak ve bu hareketi toplu hale dönüştürerek görev yapılmasını ya da göreve çıkılmasını engellemek, buna katılmak, katılmaya tahrik ya da teşvik etmek'' fiilini işlediğinden bahisle 7068 sayılı Kanun'un 8/6-c maddesi uyarınca ''meslekten çıkarma'' cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali ve yoksun kaldığı maddi haklarının yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT :
Dava konusu fiilin işlendiği tarih itibarıyla yürürlükte olan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/3 maddesinde; "Amir ya da üstlerinin icraatına karşı çıkmak ve bu hareketi toplu hale dönüştürerek görev yapılmasını ya da göreve çıkılmasını engellemek ya da buna katılmak ya da katılmaya tahrik ya da teşvik etmek," fiilinin meslekten çıkarma cezasını gerektirdiği hükme bağlanmıştır.
Aynı şekilde, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8. maddesinin 6. fıkrasının (c) bendinde; ''Amir ya da üstlerinin icraatına karşı çıkmak ve bu hareketi toplu hale dönüştürerek görev yapılmasını ya da göreve çıkılmasını engellemek, buna katılmak, katılmaya tahrik ya da teşvik etmek'' fiili, meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
"Kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesi uyarınca, ceza yaptırımına bağlanan her bir eylemin tanımının yapılması ve yasanın ne tür eylemleri suç sayarak yasakladığının hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirtilmesi gerekmektedir. Sözü edilen suç tanımlaması yapıldıktan sonra, suçun karşılığı olan cezanın ve suç sayılan eylemi gerçekleştiren kamu görevlisinin hangi disiplin kuralını ihlal ettiğinin açık bir şekilde ortaya konulması da zorunludur.
Söz konusu eylem, mevzuatta öngörülen tanıma uymuyorsa verilen disiplin cezasının hukuka aykırı olacağı açıktır.
Dosyanın incelenmesinden, 15/07/2016 günü FETÖ/PDY terör örgütüne bağlı kişiler tarafından gerçekleştirilen darbe girişimi sonrasında, örgüt mensuplarının kendilerinin örgütle bağlantısını ortaya çıkartabilecek delillerden kurtulmak amacıyla örgütsel dokümanları en yakın yerlere saklayabileceklerinin ve kurumların bahçe ve eklentilerine atabileceklerinin, Kurum lojmanlarında bulunan ortak alanlara bırakabileceklerinin değerlendirilmesi üzerine; Mahkeme kararına istinaden 11/08/2016 tarihinde yapılan görevlendirilme çerçevesinde çocuk şube müdürü 4. sınıf emniyet müdürü M.D., polis memuru H.S. ve polis memuru Ş.Ç. ile birlikte Han İlçe Emniyet Amirliğine saat 14:30 sıralarında gidildiği, daimi giriş kartlarının yakalarında takılı olduğu, Han İlçe Emniyet Amir Vekili komiser yardımcısı davacı ile personelinin kameriyede yemek yediği, şube müdürü 4. sınıf emniyet müdürü M.D.'nin yemek yiyenlere hitaben "Şube Müdürü ..." diyerek kendisini tanıttığı ve tüm personel ile tokalaştığı, "Amirliğe ait arşiv, mutfak, kömürlük ve deposunda FETÖ/PYD terör örgütüne ait suç unsurlarına yönelik kontrol amaçlı arama yapacağız" diyerek yemeği biten iki kişinin kendisi ile gelmesini istediği, yemeği biten polis memuru K.K. ve polis memuru M.D. ile birlikte arşive gidildiği, arşiv kapısının polis memuru A. İ. K. tarafından açıldığı, hep birlikte arşive girilerek arama yapıldığı esnada İlçe Emniyet Amir Vekili Komiser Yardımcısı davacının arşive gelerek öfkeli, sert bir tavırla ve yüksek bir sesle, "Durun, bekleyin, böyle arama olmaz" diyerek arama görevini engellemeye çalıştığı, Şube Müdürü 4. Sınıf Emniyet Müdürü M.D.'nin Komiser Yardımcısı davacıya "Bağırma, görevimizi engelleme" şeklinde uyarmasına rağmen, Komiser Yardımcısı davacının, yine bağırarak "Bu işler böyle mi oluyor, kimlik bile göstermediniz" dediği, şube müdürü M. D.'nin polis tanıtma kartını, komiser yardımcısı davacıya gösterdiği, bunun üzerine "Bu işler böyle mi oluyor Müdürüm" diyerek aramayı engellemeye çalıştığı, konudan Eskişehir İl Emniyet Müdür Yardımcısı H.K.'ye cep telefonu ile bilgi verildiği, komiser yardımcısı davacının da Han İlçe Kaymakamına bilgi vermesi üzerine Han İlçe Emniyet Amirliğine İlçe Kaymakamının geldiği, tarafları dinleyerek ortamı sakinleştirmek istediği, İlçe Kaymakamı ile Eskişehir İl Emniyet Müdür Yardımcısı H.K.'nin cep telefonu ile görüşme yaptığı, İl Emniyet Müdür Yardımcısı H.K.'nin Şube Müdürü 4. sınıf emniyet müdürü M.D.'ye telefonla Han İlçe Emniyet Amirliğine gelişlerinden çıkışlarına kadar geçen süreleri kapsayan tüm kamera görüntülerini alma talimatı verdiği, şube müdürü 4. sınıf emniyet müdürü M.D.'nin İlçe Emniyet Amirliği personeline "Güvenlik kamera kayıtlarını alabilecek arkadaş kim" diyerek sorması üzerine Polis Memuru B.Ö.'nün "Müdürüm ben alabilirim" dediği, Komiser Yardımcısı davacının ise; "Emniyet Müdürlüğü hakkımda soruşturma açsın, İl Emniyet Müdürlüğü yazı yazsın ancak görüntüleri öyle veririm" diyerek İl Emniyet Müdür Yardımcısı H.K.'nin emrini yerine getirmediği, bunun üzerine İlçe Kaymakamının "Arkadaşlara yardımcı olalım" demesi üzerine komiser yardımcısı davacının "Tamam efendim bunu siz söylediğiniz için yapıyorum" dediği, Şube Müdürü 4. Sınıf Emniyet Müdürü M.D. Emniyet Amirliği personeline "Aramaları biz yapacağız hepiniz bize nezaret edeceksiniz" diyerek aramanın kaldığı yerden yeniden başlatıldığı, aramalar devam ederken İlçe Emniyet Amir Vekili Komiser Yardımcısı davacının makam odasına girildiği, girişe göre sol tarafta bulunan vitrinli dosya dolabının orta kısmındaki kitapların arasında FETÖ/PDY terör örgütünün yayın evlerine ait ve yasaklanmış olan Kaynak Yayınlarına ait ve yazarı A... olan "Git, Secde Et ve Ağla" isimli, üzerine 8. baskı yazdığı ve kahverengi renkli 2011 Nisan basım tarihli olan kitabın olduğu görülerek kitabın geçici olarak muhafaza altına alındığı ve konu hakkında Çifteler Cumhuriyet Başsavcısına bilgi verildiği ve savcı tarafından İlçe Emniyet Amir Vekili komiser yardımcısı davacı hakkında gözaltı işlemi yapılması, ikamet ve arabasında arama yapılması ve mevcutlu olarak adliyeye getirilmesi yönünde talimat verildiği, bunun üzerine Şube Müdürü M.D., komiser yardımcısı davacıya odasında iken "Şu an itibariyle seni FETÖ/PDY Terör Örgütü soruşturması kapsamında gözaltına alıyorum" diyerek, belindeki silahın alındığı, beraberinde gelen Polis Memurlarına "...'ın üst aramasını yapın" talimatı vermesi üzerine; Komiser Yardımcısı davacı bağırarak üzerini aratmayacağını söylediği, görevin yapılmasını engellediği, karşı koyması üzerine zor kullanılarak üzerinin arandığı, kendisine ve görevlilere yönelik herhangi bir saldırı da bulunmaması amacıyla kelepçe takılarak göz altına alındığı, İl Emniyet Müdürlüğünden takviye olarak görevlendirilen ekibin, gelirken Çifteler Cumhuriyet Başsavcılığından Komiser Yardımcısı davacının ev ve arabasını arama için yazılı talimat getirdiği, evine gidilerek yapılan aramalar neticesinde bulunan FETÖ/PDY Terör örgütüne ait örgütsel dokümanların muhafaza altına alındığı, Komiser Yardımcısı davacı ve deliller, aramaya ilişkin kamera kayıtları ile İlçe Emniyet Amirliğine ait güvenlik kamera kayıtlarının mevcutlu olarak Çifteler Cumhuriyet Başsavcısına teslim edildiği, ... Sulh Ceza Hakimliğinin ... sayılı kararı ile Adli Kontrol Şartı ile serbest bırakıldığı, bir polis amirinin uyguladığı ve gücünü yasalardan aldığı kuralların şahsi hale getirilemeyeceği, adli olarak yapılan her iş ve işlemin adli amirin talimatı ve bilgisi dahilinde olduğu, adli amirin talimatını hangi gerekçe ile olursa olsun engellemek/engel olmaya çalışarak bunu bir gövde gösterisine döndürerek bunu toplu hale getirmeye çalıştığı ve emrinde çalışan personeli tahrik ve teşvik ettiğinden kusurlu olduğu hususlarına yer verilerek dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Davacı hakkında uygulanan 7068 sayılı Kanun hükmünün birden fazla hareketi içeren mahiyete sahip olduğu; yani "Amir ya da üstlerinin icraatına karşı çıkmak" fiili ile birlikte "...bu hareketi toplu hale dönüştürerek görev yapılmasını ya da göreve çıkılmasını engellemek, buna katılmak, katılmaya tahrik ya da teşvik etmek" hareketlerinden en az birinin icra edilmesi gerektiği açıktır.
Yukarıda yer verilen hususlar dosya kapsamı ile birlikte değerlendirildiğinde, her ne kadar, davacının amirin emrini yerine getirmediği hususu sabit ise de, bu hareketi toplu hale dönüştürme iddiasının disiplin soruşturması kapsamında somut bir şekilde ortaya konulmadığı, bu haliyle davacının fiilinin isnat edilen disiplin cezası ile örtüşmediği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, davacıya isnat edilen fiilin 7068 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 6. fıkrasının (c) bendiyle örtüşmemesi nedeniyle tipiklik şartının gerçekleşmediği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Diğer yandan davalı idarece, emniyet hizmetlerinin niteliği dikkate alınarak söz konusu disiplin soruşturması kapsamında davacının fiiline uyan başka bir disiplin cezasının verilebileceği de açıktır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3\. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4\. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 24/09/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.