Danıştay danistay 2021/10056 E. 2025/3794 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/10056
Karar No : 2025/3794

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Komutanlığı
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; Kastamonu Jandarma Bölge Komutanlığı emrinde jandarma astsubay kıdemli başçavuş olarak görev yapan davacı tarafından, 926 saylı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 94/c maddesi uyarınca Türk Silahlı Kuvvetlerinden çıkarılmasına ilişkin... günlü, Per: ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; dava dosyasının incelenmesinden, davacının Afyonkarahisar ili, İhsaniye İlçe Jandarma Komutanlığı emrinde personel ve lojistik kısım amiri olarak görev yaptığı dönemde "zimmet" suçunu işlediğinden bahisle hakkında açılan kamu davasında yapılan yargılama neticesinde 1 yıl 4 ay 20 gün hapis cezası ile cezalandırılması ile hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ve 5 yıl süre ile denetimli serbestlik tedbirine tabi tutulmasına dair verilen kararın 26/02/2015 tarihinde kesinleşmesi üzerine, 926 sayılı Türk Silahları Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 94. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca Türk Silahlı Kuvvetlerinden çıkarılmasına yönelik dava konusu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı, anılan maddeye "hükmün açıklanmasının geri bırakılması" ibaresinin 03/02/2015 tarihinde eklendiği, uyuşmazlık konusu olayda ise; davacının ...Ağır Ceza Mahkemesinin E:..., K:... sayılı dosyasında "zimmet" suçundan yargılandığı ve atılı suçu işlediği sabit görülerek anılan mahkemenin 19/02/2015 günlü kararı ile 1 yıl 4 ay 20 gün hapis cezası ile cezalandırılması ile hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, anılan kararın 26/02/2015 tarihinde kesinleştiği, dolayısıyla madde metninde yer alan Türk Silahlı Kuvvetlerinden çıkarma için gerekli olan şartların sağlandığı görüldüğünden, "zimmet" suçundan mahkum olan ve hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen davacı hakkında tesis edilen işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı; öte yandan, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı olarak değerlendirilemeyeceği, bu kararın ilgili yönünden hukuki bir sonuç doğurmasının ancak denetim süresi içerisinde kasten yeni bir suç işlenmesi halinde mümkün olduğu bilinmekte ise de, "ilgili yönünden hukuki bir sonuç doğurması"ndan kastın cezanın infazı ile ilgili olduğu, ceza mahkemesince suçun işlendiği yönünde bir tespit yapıldığı ve bu hususta herhangi bir şüphenin bulunmadığı, 926 sayılı Kanun'da açıkça "hükmün açıklanmasının geri bırakılması" müessesine yer verilmiş olduğu hususları karşısında, davacının aksi yöndeki iddiasına itibar etme olanağı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesildiği döneme kadar görev yaptığı süre boyunca kendisine tevdi edilmiş olan bütün görevleri layıkıyla yerine getirdiği, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi nedeniyle temyiz edilmeksizin kesinleşen ceza mahkemesi kararı dayanak alınarak tesis edilen ayırma işleminde davalı idarece takdir yetkisinin objektif kullanılmadığı, dava konusu işlemin "ölçülülük" ilkesine aykırı olduğu, ihlal ile yaptırım arasında adil bir dengenin bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacının; Afyonkarahisar ili, İhsaniye İlçe Jandarma Komutanlığı emrinde personel ve lojistik kısım amiri olarak görev yaptığı dönemde "zimmet" suçunu işlediğinden bahisle hakkında açılan kamu davasında yapılan yargılama neticesinde ...Ağır Ceza Mahkemesinin... günlü, E:... K:... sayılı kararı ile 1 yıl 4 ay 20 gün hapis cezası ile cezalandırılması ile hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ve 5 yıl süre ile denetimli serbestlik tedbirine tabi tutulmasına dair verilen kararın 26/02/2015 tarihinde kesinleştiğinden bahisle 926 sayılı Türk Silahları Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 94. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca Türk Silahlı Kuvvetlerinden çıkarılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT :
Davacıya isnat edilen zimmet suçuna ilişkin eylem tarihi ((24/02/2009) itibarıyla 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun ""Çeşitli nedenlerle Silahlı Kuvvetlerden ayrılacak astsubaylar hakkında yapılacak işlem" başlıklı 94'üncü maddesinde, "(Değişik cümle : 28/6/2001 – 4699/12 md.) Kadrosuzluk, yetersizlik, (…) veya (c) bendinde belirtilen suçlardan hükümlülük nedeni ile aşağıda belirtilen esas ve şartlar dahilinde astsubaylar hakkında Silahlı Kuvvetlerden ayırma işlemi yapılır... c) Aşağıda belirtilen suçlardan hükümlülükleri ertelenen, para cezasına veya tedbire çevrilen veya affa uğrayanların ayrılmaları :
Ertelenmiş, para cezasına veya tedbire çevrilmiş, affa uğramış olsalar bile Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlarla, 1632 sayılı Askerî Ceza Kanununun 131 inci maddesinin birinci fıkrasının az vahim hali hariç, basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas, iftira gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyet kırıcı nitelikteki suçlardan veya istimal ve istihlâk kaçakçılığı hariç kaçakçılık, resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma suçlarından hükümlü olan astsubaylar hakkında, hizmet sürelerine bakılmaksızın Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümleri uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
03/02/2015 günlü, 29256 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 22/01/2015 günlü, 6586 sayılı Kanun'un 46. maddesiyle 926 sayılı Kanun'un 94. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi, "c) Hükümlü olma nedeniyle ayırma: Ertelenmiş, seçenek yaptırımlara çevrilmiş, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş ve affa uğramış olsalar bile Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlarla, 1632 sayılı Askeri Ceza Kanununun 131 inci maddesinin birinci fıkrasının az vahim hâli hariç, basit ve nitelikli zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas, iftira gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyet kırıcı nitelikteki suçlardan veya istimal ve istihlak kaçakçılığı hariç kaçakçılık, resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma suçlarından hükümlü olan astsubaylar hakkında, hizmet sürelerine bakılmaksızın Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümleri uygulanır." şeklinde değiştirilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Anayasa'nın 38. maddesinde yer alan "...kimseye suçu işlediği zaman kanunda o suç için konulmuş olan cezadan daha ağır bir ceza verilemez" kuralı ile aleyhe olan kanun hükmünün geçmişe uygulanması yasaklanmıştır. Hukuki belirlilik ve hukuki güvenlik ilkelerinin bir sonucu ve lehe hükmün uygulanması ilkesinin tezahürü olan bu kural gereğince mülga kanun döneminde işlenmiş suçlar hakkında önceki ve sonraki kanun hükümlerinden hangisi daha lehe ise o kanun hükmünün uygulanması gerekmektedir.
Kural olarak, idari işlemlerin yargısal denetimi işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan mevzuata göre yapılmaktadır. Bu bağlamda, idari işlem niteliğindeki disiplin yaptırımının yargısal denetiminin de tesis edildiği tarihte yürürlükte olan mevzuata göre yapılması gerekmekle birlikte yukarıda anılan lehe olan hükmün uygulanması ilkesinin, disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir.
Davacının, kamu görevinden ilişiğinin kesilmesine dayanak teşkil eden ...Ağır Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararının incelenmesinden; davacının Gazlıgöl jandarma komutanı olarak görev yapmakta iken İhsaniye İlçe Merkez Komutanlığına atandığı, anılan birlikte 24/02/2009 tarihinde yapılan bir sayım işlemi sırasında personel ve lojistik kısım amiri olarak sorumlu olduğu adli emanet deposunda tespit edilen eksiklik nedeniyle zimmet suçunu işlediği sabit görüldüğünden, 1 yıl 4 ay 20 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.
Buna göre; 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun "Çeşitli nedenlerle Silahlı Kuvvetlerden ayrılacak astsubaylar hakkında yapılacak işlem" başlıklı 94. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde yer alan “Ertelenmiş, para cezasına veya tedbire çevrilmiş” ibaresinin, 03/02/2015 günlü, 29256 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 22/01/2015 günlü, 6586 sayılı Kanun'un 46. maddesiyle “Ertelenmiş, seçenek yaptırımlara çevrilmiş, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş ve” şeklinde değiştirildiği, yapılan değişikliğin davacının zimmete ilişkin eylem tarihinde mevcut olmadığı, suça konu eylem tarihinden sonra getirilen aleyhe düzenlemenin davacıya uygulanamayacağı, fiilin işlendiği tarihte davacının ilişiğinin kesilmesi sonucunu doğurmayacak olan hükmün, daha sonra değiştirilmesi üzerine davacının kamu görevinden ilişiğinin kesilemeyeceği dikkate alındığında, davacının ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında da hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın BOZULMASINA,
3\. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4\. 2577 sayılı Kanun'a 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. Maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 22/09/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.