Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2025/494
Karar No:2025/1725

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Temizlik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

MÜDAHİLLER (DAVALI YANINDA) : 1- ... Ticaret Ltd. Şti.
2- ... Nakliyat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
3- ... Tekstil Gıda Taahhüt Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Trabzon İl Sağlık Müdürlüğünce ... tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... kayıt numaralı "27 Aylık (2024 Yılı Son 3 Ay, 2025 ve 2026) İl Sağlık Müdürlüğü ve Bağlı Sağlık Tesisleri Malzemeli Yemek Hizmet Alımı" ihalesinin birinci kısmı uhdesinde kalan "... Gıda Taah. San ve Tic. Ltd. Şti. - ... Hizmetleri Tic. Ltd, Şti. - ... Sağlık Hizm. Teks. Nakl. İthalat İhracat San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı" (iş ortaklığı) ile sözleşme imzalanmasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; uyuşmazlık konusu ihalede 61 firmanın ihale dokümanını indirdiği ve ihaleye 18 firmanın katıldığı, diğer katılımcılar tarafından yapılan tekliflerin de usulüne uygun olarak değerlendirildiği ve yapılan itiraz ve şikayetlerin karşılandığı, ihale işleminin usulüne uygun olarak gerçekleştirildiği; davacı şirket tarafından, ... tarih ve E-... sayılı zeyilname ile getirilen şartların ihaleye katılımı engelleyici nitelikte olduğu, rekabet ortamının engellendiği, sözleşme imzalanan iş ortaklığı şartnamede belirtilen şartlara sahip olmamasına rağmen haksız bir şekilde sözleşme imzalanarak kamunun ciddi zarara uğratıldığı, İdari Şartname'nin mutfak kısmı ile ilgili istenen evraklarında eksikliği bulunmasına rağmen iş ortaklığıyla sözleşme imzalandığı, iş ortaklığının yeterlik kriterlerini sağlamadığı iddia edilmekte ise de, anılan Zeyilname ile getirilen şartların ihaleye katılmaya yönelik olmadığı, ihale neticesinde yükleniciye yönelik çeşitli yükümlülükler getirdiği ve bu yükümlülüklerin rekabeti engelleyici yönde hususlar olmadığı, emsal nitelikteki birçok ihaleye nazaran daha uygun bir fiyata ihalenin yapıldığı ve dolayısıyla kamu zararına yol açılmadığı, dosyada yer alan belgelerden görüldüğü üzere, iş ortaklığının İdari Şartname'nin mutfak kısmı ile istenen evrakında eksiklik bulunduğu iddiasının gerçeği yansıtmadığı, dört yıl önce aynı mahiyette yapılan ihalede de benzer şartların istenildiği, davacı şirketin o dönemdeki ihaleye katılabildiği, dolayısıyla katılımı engelleyen bir hususun mevcut olmadığı anlaşıldığından, müdahil iş ortaklığı ile sözleşme imzalanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığınca sunulan ve idarenin istediği şartları sağladığını gösteren mutfakla ilgili belgedeki adresin uyumsuz olduğu, ihale ilan tarihinden 12 aylık geriye dönük her ay resmi kurumlardan alınmış en az üç çeşit yemek analiz raporu istenilmesinin ihaleye katılımı engellediği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı idare tarafından, temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
Davalı yanında müdahiller tarafından, "belediye ruhsatı, işletme kayıt belgesi ve analiz raporlarında" yer alan adreslerin farklı olduğu yönündeki davacının iddiasının gerçeği yansıtmadığı, aynı iş yerine ait adresin farklı gözükmesinin sebebinin belediyece adresin güncellemesinden kaynaklandığı, İdari Şartname'nin 48. maddesinde sayılan belgelerin eksiksiz olarak idareye sunulduğu, İdari Şartname'nin 48. maddesinde istenilen belgelerin yeterlik kriterleri olarak belirlenmediği ve yükleniciden istenildiği, Trabzon'da anılan belgeleri sağlayabilecek en az 4 mutfağın bulunduğu, ... belgesine sahip olabilmek için zaten düzenli olarak yemek analizi yaptırılması gerektiği, söz konusu düzenlemenin ihaleye katılımı azaltığından bahsedilemeyeceği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile kararın bozulması ve konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
Davacı şirket tarafından, Trabzon İl Sağlık Müdürlüğünce ... tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... kayıt numaralı "27 Aylık (2024 Yılı Son 3 Ay, 2025 ve 2026) İl Sağlık Müdürlüğü ve Bağlı Sağlık Tesisleri Malzemeli Yemek Hizmet Alımı" ihalesi dokümanına yönelik olarak, "ihale dokümanında yüklenici firmalardan sözleşme aşamasında Trabzon ili sınırları içerisinde mutfak veya kiralık mutfak sözleşmesi veya mutfağa ait 12 aylık analiz belgelerinin istenildiği, ihaleye katılım şartları içerisinde bulunmayan ancak yüklenici firmalar tarafından sözleşme aşamasında Trabzon il sınırları içerisinde bulunan mutfağa ait belge ve 12 aylık analiz raporlarının idareye sunulmasının istenilmesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5. maddesine aykırılık teşkil ettiği" iddiasıyla 12/09/2024 tarihinde yapılan itirazen şikayet başvurusu 02/10/2024 tarih ve 2024/UH.II-1230 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararıyla reddedilmiştir.
Uyuşmazlık konusu ihalenin 1. kısmı 11/09/2024 tarihli ihale komisyonu kararıyla, dokuz tekliften tek geçerli teklifin sahibi müdahil iş ortaklığı üzerinde bırakılmış, idarenin müdahil iş ortaklığıyla sözleşme imzalaması üzerine işbu işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu ihaleye ait dokümana yönelik davacı şirket tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin 02/10/2024 tarih ve 2024/UH.II-1230 sayılı Kurul kararının iptali istemiyle açılan davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı, Dairemizin 28/04/2025 tarih ve E:2025/627, K:2025/1724 sayılı kararıyla, "4734 sayılı Kanun'un 5. maddesinde belirlendiği üzere, idareler, ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludurlar. Temel ihale ilkelerinin sağlanmasına ilişkin söz konusu sorumluluk, ihaleyi gerçekleştiren idarelerce tesis edilecek işlemler bakımından geçerli olduğu gibi ihale dokümanının hazırlanmasında da söz konusu olacaktır. Buna göre idarelerin ihale dokümanını hazırlarken Kanun'un 5. maddesinde yer alan temel ihale ilkelerini dikkate almaları zorunludur.
İhale konusu işin gerekli kıldığı, mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için birtakım bilgi ve belgelerin aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında sunmaları istenebilecek ise de, bu belgelerin ihalede olması gereken rekabeti zedelemeyecek nitelikte olması gerektiği açıktır. Ayrıca, rekabet koşulları gözetilmek suretiyle birtakım belgeler isteklilerden istenebileceği gibi sözleşme imzalanması veya işin görülmesi aşamasında yükleniciden de istenebilecektir. Bu anlamda, isteklilerden bilgi ve belge talep edilirken ihalelere hakim olan rekabet ile kaynakların etkin ve verimli kullanılması ilkelerine doğrudan katkı sağlayacak şekilde belirlemeler yapılması gerekmektedir.
İdari Şartname'nin 48. maddesi ile, ihalenin ilan tarihinden önce 12 ay boyunca olmak üzere her ay en az üç çeşit yemek analiz raporu istenilmiştir. Bu haliyle, uyuşmazlık konusu ihalede, işin yürütülmesi için yükleniciden ihalenin ilan tarihinden önce alınmış bazı belgelerin sözleşme aşamasında sunmalarının istenildiği anlaşılmaktadır. Söz konusu belgelerin standart olarak malzeme dahil yemek pişirme, servis, dağıtım ve sonrasına ilişkin hizmet alımı ihalelerinde istenen belgelerden olmadığı, başka bir anlatımla niteliği objektif olmakla beraber öngörülebilirliğe uygun olmadığından, söz konusu durumun ihaleye katılımdaki rekabeti zedeleyeceği açıktır.
Yemek hizmet alımı ihalelerinde, insan sağlığının güvenceye alınması için gereken en önemli hususların gıda güvenliği ve hijyen tedbirleri olduğu, ihale konusu işte kullanılacak mutfakta gıda güvenliği önlemlerinden taviz verilmemesi gerektiği, aksi durumda telafisi zor durumların ortaya çıkabileceği söylenebilecek ise de, söz konusu hususun yalnızca ihale ilan tarihi öncesinde temin edilmiş olması gereken belgelerle ispatlanabileceğinin kabulü mümkün değildir. Bu çerçevede, uyuşmazlığa konu düzenlemelerde yer verilen belgelerle ortaya koyulması istenilen kalite ve standardın, geçmişte düzenlenme şartı olmadan temin edilebilecek belgelerle ortaya koyulmasının istenmesinin de aynı amacı gerçekleştirmeye uygun olabileceği anlaşılmaktadır.
Dava konusu Kurul kararı ile İdare Mahkemesi kararında, söz konusu belgelerin yeterlik kriteri olarak istenilmediği ve sözleşme aşamasında yüklenici tarafından sunulacağından hareketle uyuşmazlık konusu düzenlemelerin mevzuata aykırı olmadığı sonucuna ulaşılmış ise de, her halükarda ihale ilan tarihi öncesinde temin edilmiş olması gereken belgelerin, tekliflerin sunulması sırasında yeterlik kriteri olarak isteklilerden istenilmesi ile sözleşme imzalanması sonrasında yükleniciden istenilmesi arasında, rekabet ilkesi ve ihaleye katılım yönünden yapılacak değerlendirme yönünden anlamlı bir fark bulunduğundan bahsedilemeyecektir.
Bu itibarla, ihale dokümanındaki düzenlemenin rekabete aykırı olduğu sonucuna varıldığından, itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir." gerekçesiyle bozularak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bu durumda, Dairemizin anılan kararı doğrultusunda, dava konusu ihaleye ait dokümana yönelik davacı şirket tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu hakkında Kurulca yeniden bir karar alınacağından, bu aşamada, davalı idarenin uyuşmazlık konusu ihale neticesinde anılan iş ortaklığıyla sözleşme imzalanmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan dava hakkında karar verilmesine yer bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2\. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. DAVA HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
4\. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ilk derece ve temyiz aşamalarında davacı tarafından yapılan toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5\. Ayrıntısı aşağıda gösterilen müdahiller tarafından yapılan toplam ...-TL yargılama giderinin müdahiller üzerinde bırakılmasına,
6\. Temyiz aşamasında kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davacıya iadesine,
7\. Vekalet ücretine hükmedilmemesine,
8\. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya ve davalı yanında müdahillere iadesine,
9\. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
10\. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 28/04/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.