Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2025/379
Karar No:2025/2197

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Seyahat Taşımacılık Petrol Turizm Maden Gıda Tekstil
İnşaat Nakliyat Pazarlama ve Sanayi Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... İşletmesi (...) Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünce 24/09/2024 tarihinde DHMİ Kira İhale Yönergesi uyarınca açık ihale usulü ile gerçekleştirilen Ankara Esenboğa Havalimanı yolcu taşıma hizmetleri kapsamında “3 (üç) Araçlık Durak Yeri" kiralama ihalesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; davalı idare tarafından Ankara Esenboğa Havalimanında 3 araçlık durak yerinin yolcu taşıma hizmeti kapsamında KDV hariç 26.000,00-TL/Araç/Ay kira bedeli üzerinden DHMİ Kira İhale Yönergesi doğrultusunda 24/09/2024 tarihinde 14:30’da ihale edilerek kiraya verilmesi için ihalesinin yapılmasının istenildiği, bu doğrultuda ihale komisyonu tarafından ihaleye çıkılarak 05/09/2024 tarihinde ilan verildiği, davacı şirketin yetkilisi ... tarafından İhale Teknik Şartnamesinin 19/09/2024 tarihinde elden teslim alındığı, 24/09/2024 tarihinde Ankara Esenboğa Havalimanı Başmüdürlüğünde gerçekleştirilen ihaleye 3 katılımcı ile başlanıldığı, evrak eksiliğinden dolayı davacı şirket ile dava dışı ... Karayolu ile Uluslararası Yolcu Taşımacılık İletişim İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin (...) ihale dışı bırakıldığı, ihalede tek katılımcı kalması üzerine pazarlık usulüne dönüldüğü, ihale sürecinin sonunda KDV hariç 50.000,00-TL/Araç/Ay kira bedeliyle ihalenin ... Otomotiv Turizm İnşaat Reklam İletişim Sanayi ve Ticaret A.Ş. üzerinde bırakıldığı, davacı şirket tarafından anılan ihalenin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı;
Uyuşmazlıkta, davacı şirket tarafından önceden belirlenen gün ve saatte ihaleye katılım sağlanması üzerine, evrak inceleme aşamasında davacının evrakları arasında “Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin” ilgili hükümlerine göre Yolcu ve Yolculara düzenlenen Taşıma Bileti E-Bilet ve E-Yolcu (U-ETDS) Listesinin eksik olduğunun tespit edildiği, bu durumun ihale komisyonu tarafından tutanak altına alındığı, bu tespit üzerine ihale şartnamelerinde yer alan ihaleye katılabilmek için gerekli belgeler ve şartlar başlığı altında yer alan, “istenilen belgelerden herhangi birisinin eksik ya da uygun olmadığı görülen başvuru sahiplerinin söz konusu ihalelere başvurularının yapılmamış sayılacağı ve katılamayacaklarına” ilişkin düzenlemeye istinaden davacı firmanın ihale dışı bırakılmasına karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı, ayrıca ihaleye ilişkin ihale şartnamesi ve sözleşme taslağının davacı tarafından 19/09/2024 tarihinde elden teslim alındığı, ihaleye katılabilme şartları davacı tarafından bu tarihte öğrenilmesine karşın bu hususlara ilişkin olarak Teknik Şartnameye karşı da bir dava açılmadığı, bununla beraber DHMİ Genel Müdürlüğü Kira İhale Yönergesi ile İhale Şartnamesindeki başvuru şartlarına dair düzenlemeler uyarınca, ihaleye katılım şartını sağlamadığı tespit edilen katılımcıların ihale dışı bırakılması gerektiğinin açık olduğu ve katılım şartını taşımayan isteklilerin ihale dışı bırakılmasında ve ihalede tek katılımcı kalması üzerine pazarlık usulüne dönülerek işin ihale edilmesinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, 2021/5 sayılı Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Genelgesi’nin B1 ve D1 Yetki Belgesine ilişkin kısımları hakkında Danıştay Sekizinci Dairesi’nin E:2022/656 sayılı dosyasında yürütmeyi durdurma kararı verildiği, ihalenin adrese teslim şekilde pazarlık usulüyle yapıldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkının temel unsurlarından biri de Anayasa'nın 141. maddesinde düzenlenen "yargılamanın açık ve duruşmalı" yapılması ilkesidir. Yargılamanın açıklığı ilkesinin amacı, yargısal mekanizmanın işleyişini kamu denetimine açarak yargılama faaliyetinin saydamlığını güvence altına almak ve yargılamada keyfiliği önlemektir. Bu yönüyle, hukuk devletini gerçekleştirmenin en önemli araçlarından biridir.
Adil yargılanma hakkının düzenlendiği Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesindeki "aleni yargılamanın" varlığı, zorunlu olarak "sözlü yargılama" hakkını da içerir. Bununla birlikte, bu hak mutlak olmayıp 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda idari yargılamanın özellikleri gözetilerek öngörülen duruşmaya ilişkin kurallar çerçevesinde değerlendirme yapılmalıdır.
2577 sayılı Kanun'un 17. maddesinin birinci fıkrasında, "Danıştay ile idare ve vergi mahkemelerinde açılan iptal ve yirmibeşbin Türk Lirasını aşan tam yargı davaları ile tarh edilen vergi, resim ve harçlarla benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezaları toplamı yirmibeşbin Türk Lirasını aşan vergi davalarında, taraflardan birinin isteği üzerine duruşma yapılır." düzenlemesine yer verilmiştir.
İdare Mahkemesince, dava dilekçesinde istemde bulunulmasına rağmen duruşma yapılmaksızın karar verilmiş ise de 2577 sayılı Kanun'un 17. maddesinde iptal davaları bakımından duruşma yapılması için belirli bir miktar sınırının öngörülmediği, bakılan uyuşmazlığın da bir iptal davası olduğu gözetildiğinde, taraflardan birinin istemi halinde duruşma yapıldıktan sonra karar verilmesi gerektiği açıktır.
Bu durumda, Mahkemece davacının duruşma istemi göz önünde bulundurulmadan karar verilmesi 2577 sayılı Kanun'un 17. maddesinin açık ve emredici kuralına aykırı olduğundan, duruşma yapılmaksızın verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararında usul hükümlerine uygunluk bulunmamaktadır.
Öte yandan, bozma kararı üzerine yeniden karar verileceğinden, davacının esasa ilişkin temyiz iddialarının bu aşamada incelenmesine gerek bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davacının temyiz isteminin kabulüne,
2\. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesi uyarınca ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davacıya iadesine,
4\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
5\. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 02/06/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.